JañalıqtarRuhaniyat

Elbası Almatı mwrajayın araladı

Şejireli sır şertetin, tarihi mwrağa bay oñtüstik astananıñ el tarihına qosqan jädigerleri az emes. Mädeni ömiri damılsız megapolistiñ mwrajayları, eskertkişteri men galereyası Qazaqstan mädenietiniñ aynımas bir böligine aynalğan. Senbi küni Qazaqstan Prezidenti Nwrswltan Nazarbaev jwmıs saparımen Almatığa keldi. Sapar barısında Elbası muzeydiñ jaña jädigerlerimen tanıstı. Almatı muzeyi öñirdiñ bay tarihi-mädeni mwrasın keñinen körsetetin iri ğılımi äri mädeni ortalıq bolıp sanaladı.

Älemdegi kez kelgen iri qalada muzeyler öte köp. Bwğan bizdiñ de erekşe nazar audarğanımız jön. Muzeyler turisterdi köbirek tartu üşin qajet, al turizm – ärbir memlekettiñ ekonomikasınıñ mañızdı salası, – dedi Memleket basşısı.

Muzey qorında 40 mıñğa juıq eksponat, sonıñ işinde beyneleu öne­riniñ tuındıları, qazaq etno­g­ra­fiyasınıñ üzdik toptaması, türli däuir men mädenietke jatatın twrmıstıq zattar, numizmatika jädigerleriniñ jiıntığı jäne basqa da mwralar bar. Mwrajay eks­poziciyası 11 zaldan twradı, onda mul'­­timedialıq tehnologiyalardı qoldanu arqılı Almatınıñ köne däuirden qazirgi zamanğa deyingi tarihı beynelengen.

Jaña mädeni ortalıq bwrınğı bala­lar üyiniñ ğimaratında orna­lasqan. Ğimarat 1892 jılı säuletşi Pol' Gurdeniñ jobası boyınşa boy kötergen. Keñester kezinde bwl ğimaratta türli memlekettik wyımdar, tipti balalar infekciyalıq auruhanası da ornalasqan edi. Soñğı jıldarı bwl jer medicinalıq kolledjge paydalanuğa berilgen. Bwl turalı Wlttıq ğılım akade­miya­sınıñ akademigi Karl Baypaqov: «Almatı köşeleri de tarihqa twnıp twr. Ärine, turisterdi tartuımız qajet. Almatı – turistik ortalıqqa aynaluı tiis. Sol üşin de mwrajaylar salıp jatırmız. Muzeyler köptik qılmaydı. Ärbir megapolistiñ körkin kirgizetin muzeyleri, teatrları boluı tiis. Mine, solardıñ biri – Almatı qalasınıñ muzeyi», – dedi. Jetisu tarihınan sır şertetin muzey ğimaratı bwğan deyin birneşe jerde ornalasqan eken.

Mwrajay qala tarihın aşa­dı jäne qola däuirinen bastap qa­zirgi zamanğa deyingi osı aymaq­tağı adamdar ömiriniñ erek­şe­lik­terinen mälimet beredi. Körme qoyılımdarınıñ negizin mınaday eks­ponattar türi qwraydı: suret­şiler S.Kalmıkov, N.Solov'ev, M.Erjanov, M.Nwrlıbaev, A.Utkin jwmıstarımen wsınılğan qoldanbalı öner tuındılarınıñ toptaması, qazaq etnografiyasınıñ biregey jinaqtarı, sonımen qatar Almatıda meken etetin halıq ökilderi etnografiyası, ärtürli däuirler men mädenietterden qwralğan zat­tar kollekciyası, numizmatika, qwjattar. «HH ğasırdıñ İ jar­tısındağı Jetisu men Almatı audanı» bölimi ekspoziciyasında Qazaq handığınıñ qwrılu tarihı, Jetisudağı qazaq halqınıñ joñğar jaulap aluşılığına qarsı küresi, sonımen qatar Vernıy kezeñi körsetiledi. Qazaq etnografiyası men zergerlik äşekey – bwyımdar, Jetisu oblıstıq general-gubernatorı G.Kolpakovskiydiñ jeke qoltañbası bar hat, sonday-aq ötken zamannan aqpar beretin qala twrmısınıñ zattarı keluşilerdiñ nazarın audaradı.

Vernıy qalasınıñ arhitek­tu­rası böliminde keluşiler qala qalıptasuınıñ josparlıq qwrı­lımı, HİH ğasır soñı – HH ğasır basında qalalıq säulet önerine tän stil'derdiñ aluan türliligi, qalanı joyu qaupin tudırğan tabiği apattardı köre aladı. Tanımal fotosuret şeberi retinde tanılğan A.Leybin tüsirgen Vernıy qalasınıñ fotojılnaması, qwrılıs ğılımın damıtuda Jetisudağı seysmotwraqtı qwrılıs salası jaña bağıtınıñ negizin saluşı, tanımal injener A.P. Zenkovtıñ jeke zattarı mwrajay körermenderiniñ nazarın özderine audarıp, erekşe  äser qaldırarı sözsiz.

Tayauda Almatı mwrajayı tağı bir qwndı eksponatpen tolıqtı.  Muzeyge Bauırjan Momışwlınıñ dombırası jäne jazu maşinkası berildi. Mwrajay direktorınıñ orınbasarı Baqbergen Tayşievtiñ aytuınşa, onda bwğan deyin dañqtı qolbasşınıñ jeke zattarı bolmağan edi.

Sonday-aq, osı saparı barısında Nwrswltan Nazarbaev qoğam qayrat­keri, Wlı Otan soğısınıñ ardageri Amanjol Qalıqovtı qabıldadı. Memleket basşısı äñgime barısında A.Qalıqovqa el igiligi jolındağı eñbegi üşin alğıs aytıp, oğan densaulıq pen baq-bereke tiledi. Wlı Otan soğısınıñ ardageri öz sözinde respublikamızdıñ täuelsizdigin nığaytu jäne halıqtıñ äl-auqatın arttıru isindegi Elbasınıñ bağa jetpes eñbegin atap ötti.

Memleket basşısı qoğam qay­rat­keri Ömirzaq Aytbaevtı da qa­bıldadı. Kezdesude Ö.Aytbaev Qazaqstan Prezidentine «Qazaq tili» halıqaralıq qoğamınıñ jwmısı turalı bayandap, memlekettiñ qazaq tilin qoldau salasındağı mañızdı rölin atap ötti. Nwrswltan Nazarbaev memlekettik tildi damıtuğa qosqan zor ülesi üşin Ö.Aytbaevqa alğıs ayttı.

Back to top button