ەدىل جاڭبىرشين: كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى حالىق قولدادى

ءماجىلىس دەپۋتاتى ەدىل جاڭبىرشين پرەزيدەنتتىڭ كونستيتۋتسيالىق رەفورماسىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى دەپ حابارلادى turkystan.kz.

«كەشە قازاقستان تاريحىندا ماڭگىلىك ءىز قالدىراتىن ساياسي شارا ءوتتى. 27 جىلدان كەيىن اتا زاڭىمىزعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار بۇكىلحالىقتىق رەفەرەندۋمعا شىعارىلدى. ەل اراسىندا بۇل شاراعا قاتىستى ءبىراز ديسكۋسسيا بولىپ، الۋان ءتۇرلى وي-پىكىرلەر ايتىلدى. سەنىم مەن سەنىمسىزدىكتىڭ «مايدانى» بولدى دەسەك تە ارتىق ايتپاسپىز. ولاي بولۋى – زاڭدىلىق. ويتكەنى، نەشە جىل، ەسكى بيلىك ەلدىڭ ەڭسەسىن باسىپ، قوعامعا ۇرەي ۇيالاتىپ، دەموكراتيالىق ۇردىستەردى تەجەپ كەلدى.
بىراق، قانشا دەگەنمەن ادام بالاسى جاقسىلىقتان ءۇمىتىن ۇزگەن ەمەس. قازاقستاندىقتاردا بولاشاقتا ەلىمىزدىڭ وڭ باعىتتا دامۋىنا زور ءۇمىت ارتىپ وتىر. ويتكەنى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ءوزىنىڭ بارلىق ۇندەۋلەرىندە ەل ءۇشىن قىزمەت جاسايتىنىن، ساياسي ترانسفورماتسيالاردى قولعا الاتىنىن جانە دەموكراتيالىق وزگەرىستەردى ىسكە اسىراتىنىن اشىق ايتىپ كەلدى. «ەر ايتتى، ەر جاسادى» دەگەن ۇستانىممەن پرەزيدەنت ساياسي مودەرنيزاتسيانى كونستيتۋتسيادان باستادى جانە ونى بۇكىل حالىقتىڭ شەشىمىنە سالدى»، – دەپ جازدى حالىق قالاۋلىسى الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا.

سونىمەن قاتار جازباسىندا رەفەرەندۋم لەگيتيمدى بولۋى ءۇشىن ورىندالۋى كەرەك تالاپتاردى ءتىزىپ شىقتى.

«1. رەفەرەندۋم تۋرالى زاڭ بويىنشا رەفەرەندۋمعا 50%-دان استام سايلاۋشى قاتىسۋ كەرەك ەدى، ول كورسەتكىش رەسمي مالىمەتتەرگە سايكەس 68،06% بولدى.
2. قاتىسقان سايلاۋشىلاردىڭ 50%-دان استامى «يا» دەپ داۋىس بەرۋ كەرەك ەدى، بۇل كورسەتكىش 77،18% بولدى.
3. قازاقستاننىڭ 14 وبلىسى مەن رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى 3 قالاسىنىڭ 2/3، ياعني 12 اكىمشىلىك-تەرريتوريالىق بىرلىگى جوعارىداعى ەكى كورسەتكىشتەن ءوتۋى كەرەك ەدى، ول 16 بولدى.
تاعى ءبىر ماسەلە. رەفەرەندۋمدا ورەسكەل زاڭبۇزۋشىلىقتار ورىن العان جوق. بارلىق سايلاۋ پروتسەسى اشىق ءوتتى، ونى وتاندىق جانە حالىقارالىق بايقاۋشىلار دا مويىندادى.
ءۇشىنشى ايتىپ كەتەتىن ءجايت، بىرنەشە تاۋەلسىز ۇيىمداردىڭ سايلاۋشىلارمەن جۇرگىزگەن exit poll ناتيجەلەرى دە رەسمي مالىمەتتەردەن كوپ ايىرماشىلىق بەرگەن جوق.

وسى جاعدايلاردى ەسكەرسەك، رەفەرەندۋم-2022 تولىق زاڭ تالاپتارىنا ساي ءوتتى. رەفەرەندۋم قورىتىندىسى بويىنشا، جالپى حالىقتىڭ 18،66%-ى قارسى داۋىس بەردى. بۇل دا – زاڭدىلىق. ويتكەنى بولىپ جاتىرعان پروتسەستەرگە كۇمانمەن قارايتىن، سەنبەيتىن ازاماتتارىمىز دا بار جانە وسى ساياسي ترانسفورماتسيالاردى قالامايتىن كۇشتەردىڭ دە ءالى دە ارامىزدا بار ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون. دەگەنمەن قوعام مەن بيلىكتىڭ اراسىندا كونسەنسۋنس ورنادى جانە قوعامدىق كەلىسىم-شارت قابىلداندى دەپ ايتۋعا بولادى.
حالىقتىڭ كوپشىلىگى بيلىككە سەنىم ءبىلدىرىپ، داۋىس بەردى. ەندى نەگىزگى «ارەكەت» – بيلىكتىڭ جاعىندا. ەلەكتورات بيلىكتەن، اسىرەسە ۇكىمەتتەن ناقتى وزگەرىستەر مەن شەشىمدەردى كۇتەدى.
پرەزيدەنت مىقتىلىعىن، پارلامەنت ىقپالدىلىعىن، ۇكىمەت تيىمدىلىگىن ىسكە اسىراتىن كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى حالىق قولدادى! ەندىگى جەردە ەسكى شابلوندار مەن ستيلدەردى ىسىرىپ تاستاپ، جاڭا ادىستەر مەن كوزقاراستاردى قولعا الىپ، بارىمىزگە بىرلەسىپ جاڭا قازاقستان ءۇشىن جۇمىس ىستەۋ قاجەت»  دەپ جازدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ەدىل جاڭبىرشين.

ۇقساس جاڭالىقتار

Back to top button