تاۋەلسىزدىك – 30

26 مامىر: اتاۋلى كۇندەر مەن ماڭىزدى وقيعالار كۇنتىزبەسى

1856 جىلى 26 مامىردا شوقان ءۋاليحانوۆ «كوكەتاي حاننىڭ ەرتەگىسىن» العاش رەت قاعاز بەتىنە ءتۇسىردى. بۇل كۇن ايگىلى «ماناس» ەپوسىنىڭ جازىلۋىنىڭ باسى رەتىندە تاريحقا ەندى.

1993 جىلى 26 مامىردا تۇركيانىڭ ىستانبۇل، بۋرسا جانە بالاكەسەر قالالارىندا قازاق اقىنى ماعجان جۇماباەۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا وراي پوەزيا كۇندەرى ءوتتى.

1995 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قازاق جەرىندەگى اتوم قارۋىنىڭ جويىلعانى جونىندەگى ۇندەۋى ءباسپاسوز بەتىندە جارىق كوردى. سەمەي پوليگونىنىڭ اۋماعىندا سوڭعى يادرولىق زارياد جويىلدى. ۇزاق جىلدار بويى كوپ قاسىرەت شەككەن قازاقستان حالقى حالىقارالىق اتوم زاردابىنىڭ بۇكىل اۋىرتپالىعىن كوتەرىپ كەلدى. 45 جىل بويىنا دەرلىك سەمەي دالاسىندا 459 يادرولىق جارىلىس، سونىڭ ىشىندە اۋادا 113 جارىلىس جاسالدى. راديواكتيۆتىك ساۋلە العان جارتى ميلليوننان استام قازاقستاندىقتاردىڭ دەنساۋلىعى يادرولىق جانتالاسا قارۋلانۋدىڭ قۇرباندىعىنا شالىندى.

2005 جىلى استانادا تۇركيا پرەمەر-ءمينيسترى رەجەپ ەردوعاننىڭ رەسمي ساپارى بارىسىندا تۇرىك رەسپۋبليكاسى ەلشىلىگىنىڭ جاڭا عيماراتى قۇرىلىسىنىڭ ىرگەتاسىن قالاۋ ءراسىمى ءوتتى.

2015 جىلى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى تمد ەلدەرى اراسىندا تۇڭعىش رەت بەدەلدى حالىقارالىق COMSATS ۇكىمەتارالىق ۇيىمىنىڭ (وڭتۇستىكتە تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنداعى عىلىم جانە تەحنولوگيالار كوميسسياسى) مۇشەسى بولدى. قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورنىن ۇيىمعا قابىلداۋ تۋرالى شەشىم شري-لانكا استاناسى كولومبو قالاسىندا وتكەن ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا قابىلداندى.

2016 جىلى جاپونيانىڭ Fuji Television تەلەكومپانياسىنىڭ «Mystery All the world» (بۇكىل الەمنىڭ قۇپياسى) باعدارلاماسى قازاقستاننىڭ تورعاي دالاسىنداعى گەوگليفتەر تۋرالى ءتۇسىرىلىمدى باستادى. كۇنشىعىس ەلىندە تانىمال باعدارلامانىڭ كورەرمەندەر سانى 7 ميلليون ادامدى قۇرايدى.

2017 جىلى پاريجدەگى حالىقارالىق ەپيزووتيالىق بيۋروعا قاتىسۋشى ەلدەر اسسامبلەياسىنىڭ 85-ءشى جالپى وتىرىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋسىلدان ازات ايماق دەپ تانىلدى. پارسى شىعاناعى، يران جانە يزرايل ەلدەرى اتالعان مارتەبەنى نەگىزگە الا وتىرىپ، قازاقستاننىڭ بۇكىل اۋماعىنا مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتقا شىعارۋعا رۇقسات بەرۋ تۋرالى كەلىسىمدەرىن بەردى.

2017 جىلى استانادا حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ (TWESCO) باسشىسى دارحان قىدىرالى مەن موڭعوليا ۇلتتىق مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى داگۆاادورجين سۋحبااتار عىلىمي ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى. ەكى ۇيىم اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق مەموراندۋمىنا نەگىزدەلگەن كەلىسىم موڭعوليانىڭ حەنتەي ايماعىنان تابىلعان كونە تۇركى كەشەنىنە ارحەولوگيالىق ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.

2018 جىلى «توعىزقۇمالاق» زياتكەرلىك ويىنىنىڭ ءموبيلدى قوسىمشاسىن ويلاپ تاپقان ەرنار شامباەۆ زياتكەرلىك ويىندى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن ماراپاتتالدى. باعدارلاماشى ەرنار شامباەۆ Android جانە Windows وپەراتسيالىق جۇيەلەرىنە ارنالعان قوسىمشانى ازىرلەدى. ءموبيلدى قوسىمشا زياتكەرلىك ويىنداردىڭ اۋەسقويلارى اراسىندا تانىمال قىزىعۋشىلىق تۋدىرىپ، چەحيادا (2013), فرانتسيادا (2014), قىرعىزستاندا (2015) جانە قازاقستاندا (2017) وتكەن كومپيۋتەرلىك باعدارلامالار اراسىنداعى الەم چەمپيوناتتارىندا 4 رەت ءبىرىنشى ورىندى يەلەندى.

2020 جىلى نۇر-سۇلتاندا «جەڭىس باعى» اشىلدى. وسىلايشا، استانا تۇرعىندارى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا قازا تاپقاندارعا ارنالعان حالىقارالىق اكتسياعا قوسىلدى. اكتسيانىڭ اياسىندا ەدس-دا قايتىس بولعان 27 ملن قۇرباننىڭ ەستەلىگىنە 27 ملن اعاش وتىرعىزۋ جوسپارلانعان.

Back to top button