Күміс сәукеле

Адамзат тарихында көптеген материалдық құндылық заман өте келе алғашқы функциясынан ажырап, басқа сипатқа ие болды. Оның ішінде адамзаттың күнделікті тұрмыс-тіршілігінде қолданған заттар да бар. Сондай бұйымның бірі – сәукеле. Тарихи деректерге қарағанда, сәукелені бұрын бай ақсүйек әйелдер ғана киген. Қазір сәукелені жаңа түскен келін беташар салтында дәстүрлі киім немесе сахналық киім ретінде қыз-келіншектер киеді. Алайда осынау аристократиялық баскиімнің тарихына үңілсек, небір қилы тағдырды бастан кешкенін көреміз.

Көмілген байлық

Патшалық Ресей тұсында қазақ же­рі­нің тер­риториясы қазіргіден кең болғаны белгілі. Қар­ға тамырлы қазақ алыс-жа­қын елдегі ағайын­мен араластықты үзбей, туыс­тықты қуы­сып, қыз алысып, қыз берісіп тұр­ған. Қа­зіргі Ресей, Қытай, Моңғолия және Қа­зақстан ел­дерінің шекарасы түйіскен Ал­тай тауларын мекен еткен қазақтар арасында ба­рыс-келіс үзіл­меген. Сондай оқиғаның бірі – Моң­ғо­лия­ның Алтай-Бесбоғда тауының ете­гін жай­лаған Өлеңбай деген бай ұлы Найын­ға Шы­ғыс Қазақстан өңірі Қатонқара­ғай же­рін­де өмір сүрген атақты бай Достар қажының Зағи деген қызын айттырады. (Ол кез­де қа­зір­гі Ресей жеріне қарап кеткен Рах­ман ара­са­ны арқылы ары-бері өтіп тұрыпты). Достар қа­жы қызын ұзатар кезде отыз күн ойын, қы­рық күн тойын жасап, жиырма атан­ға жа­сауын арттырады.

Ол кезде қазақтар арасында жөн-жо­рал­­ғыда көбіне-көп күміс жүргені бел­гілі. «Алтынның жолы – ауыр жол» деп ырым­даған. Ұзатылған қыздың жасауына күміс табақ, күміс қасық секілді тұрмыстық заттарына дейін байлар күмістен жасататын болған. Достар байдың да қызы ұзатылған кез­де осылай күміспен күптеліп, алтынмен ап­талыпты. Басына біркелкі күміспен әше­кейленген сәукеле киген екен. Сол заманда байдың байлығы ұзатқан қызының басына кигізген сәукелесімен өлшеніпті.

Заман бір аунаған тұста кеңестік қы­сым күшейіп, байлардың мал-мүлкін кәм­пескелей бастайды. Найын мен Зағи дү­ние­лерінен баз кешіп, Алтайдың Қытай жағына көшеді. Көшерде Зағидың төркінінен келген алтын-күмісті екіге бөліп «заман тү­зелсе тауып алармыз, бір кәпірдің қо­лын­да кеткенше өз жерімізде қалсын» деп көміп кетеді. Бірақ жалшысы Хасен деген кедей байлықтың бір бөлігін иеленіп кетіпті деседі ұрпақтары (ел ішінде сол байлықты әлі де іздейтіндер бар көрінеді). Бұл жерде басқа байлық емес, бізге қызықтысы – Зағи апаның күміс сәукелесі еді.

Зағи апаның қызынан туған жиеншары Құндызбай, Жанатхан деген ұрпақ­тары қазір елорданың іргесіндегі Талапкер ауылында тұрады. Зағи апаның шөбересі Жанатқан апайда жуандығы саусаққа таяу күміс білезік және тұмары қалыпты. Ал күміс сәу­келенің бұдан кейінгі тарихы бұлыңғыр.

img 20190817 214130
Зағи апаның күміс білезігі. Қазір шөбересі Жанатхан апайдың қолында

Зағи келін болып түскеннен кейін жал­ғыз қайын сіңлісі Қадиша ұза­тылып бара жатқанда күміс сәукелесін сыйлаған екен. Қадиша (Қалақ апа) Баян-Өлгейдің Алтай деген жеріне сопы Бабархан (Бабаш молда) Жолдыұлы деген кісіге ұзатылады. Ал Бабаш молда 1937 жылы жаппай қуғын-сүр­гін құрбаны болып, дүние-мүлкі талан-та­раж­ға түседі. Күміс сәукеленің осыдан кейінгі тағ­дырын ешкім білмейді.

Жалпы, сәукеле туралы қилы да қы­зық­ты дерек көп. Мәселен, сақтардың биік баскиі­мі­ болғаны көне грек тарих­шы­лары­ның жазбаларынан белгілі. Есік қорғанынан табыл­ған алтын адамның бас киімінің де сәукелеге ұқсастығы байқалады. Бұған қо­са, қазақтың апайтөс даласынан табылған бал­бал тастардың арасында сәукеле секілді шо­шақ баскиім киген әйел бейнесі көптеп кез­деседі.

«Сәукеле көбіне қызыл түсті матадан ті­гі­леді, ақ киізден жасалады, ішінен киетін шаш басарлары болады. Сәукеле – қалың­мал­дың құнын орап әкететін дүние. Шеберді таң­дап, қолақысын беріп, айлап, жылдап ар­найы тіктіреді. Оған халқымыз гауһар, жақұт тастарын, бар байлығын қадаған. Қа­зақтың «Жеті жастан жинасаң жетеді, алты жас­тан жинасаң асады» деуі бекер емес. Сәу­келе басқа адамға берілмейді, егер қыз барған же­рінде қайтыс болса, сәукеле төркініне қай­тарылған», – дейді этнограф Сымбат Ахметова.

Ал этнограф Тәттігүл Ерсайынқызы: «Біз­дің жерімізге келген байырғы Томас Ат­кинсон, Джон Кэстл секілді саяхат­шылар­дың кескіндемелеріне қараңызшы, қазақтың ұзатылатын қыздары сәукелемен бейнелен­ген. ХІХ ғасырда жарыққа шыққан «Народы России» атты этнографиялық альбомда да сәу­келенің бірнеше суреті берілген. Сәуке­ленің музейлерде сақталған кезеңі ХІХ ғасырдан басталады. Бұл оған дейін қазақта сәукеле болмады деген сөз емес. Алайда ол кездегі сәукелелер сақталмаған», – дейді.

Тағы бір қызығы, француздардың эн­нон деген биік баскиімін ХVII-XVIII ғасырда ең байқуатты әйелдер киген. Бас­киім­нің артында қытай жібегінен вуаль бол­ған. Жібек жолы арқылы қазақтың сәукелесі Еуропаға жетіп, сәнге айналған деген дерек­тер кездеседі.

Ал әйгілі ақын, этнограф Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы ХVІІІ ғасырда болған сәукеле тура­лы екі оқиғаны жазып қалдырыпты. Оның жазбасында сәукелені тіпті ер адам кигені жай­лы жазылған.

Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының дере­гінше, Қуандықта Қорысбай деген ас­қан бай кісі ас беріп, Алашқа сауын айт­тыра­ды. Сол асқа Шоң биді шақырады. Шоң би асқа алып барған ақыны Сақауға: «Ал­дымен мына Шондыжанға өлең айтып, ба­­­­сындағы тақиясын алып ки! Сонан соң бар да, Саржан төреге өлең айт, онан кейін Өте­бай жындыға айт, басындағы сәукелесін сұра, қанша дүние берсе де алма. Егер сәукелесін бере қалса, етегіңе орап, алды-артыңа қара­май мұнда алып кел. Елі білсе, тартып алып қалар» деп батасын беріп жөнелтіпті. Сақау Саржан төреден кейін Өтебай жындыға барыпты. Бұл Өтебай жынды Алтай-тоқаның Тоқасынан. Көктің көліндегі емен баласынан шыққан сал екен. Әкесі Күшікбайға он екі мың жылқы біткен екен. Сол он екі мың жыл­қы мұны жындандырмай қалай тыныш қоя­ды. Осы асқа киіп келуге өзіне арнап сәукеле тіктірген екен. Тоқа Сапақ қызының, Алтай Алдажұман қызының сәукелесінен де ар­тық болсын депті. Жасаған ұсталар жүз бие­нің құнына пұлын жеткіз деген екен. «Асқа барғанның бәрінен биік боламын» деп сәукелені басына киіп, түйеге мініп келген екен. Өзі бір үйде жалғыз жатады екен де, сәукеле басында, үлкен құс жастық арқа­сында, аяқ жағында есіктей айна қойдырып, өз түрін өзі айнадан көріп «бар түрің осы ма, бар болғаның осы ма, ішіңді ұрайын» деп ай­наға қарап, ернін шығарып, өз-өзін ке­ле­междеп жатады. Сақау кіріп барып, өлең­ді қоя береді. «Үйден барып қысырақ ал, жүзді ал, мыңды ал» дейді сал. «Басыңдағыны бер­месең, тіпті алмаймын» деп бұл да өлең­мен әліне қоймай бүріп кетті. «Өзіме де сүйкімсіз болып, түрімді бұзып жатыр еді… Ішіңе ұрайынды әрмен алып кетші, көрмегенім осы болсын» деп басынан жұлып алып, есікке қарай лақтырды дейді.

Өтебай салды Мәшһүр Жүсіп «жынды» деп сипаттайды. Өйткені сал-серіні «жынды» деу бұрыннан бар. Сонымен Өтебай сал кім? Арқа жерінде көптеген сал-сері өт­кені белгілі. Әрқайсысының аңызы бір-бір дас­тан. Сол сияқты Өтебай сал туралы жет­кен там-тұм жазба деректердің өзі оның ас­қан сал образын көз алдыңа әкеледі. Басына жүз байталдың құнын төлеп тіктірген сәу­келесін «өзіме де сүйкімсіз болып, түрімді бұ­­зып жатыр еді… Әрмен алып кетші, көр­ме­генім осы болсын» деп басынан асырып, есік­­­ке қарай лақтыру үшін адам қандай болуы керек?

«Баянаулада көркейіп шыққан салдардың ең ұлысы Өтебай сал (XVIII-XIX ғғ.)» деп жа­зыпты академик Әлкей Марғұлан «Қазақтың сал, серілік дәстүрі» деген мақаласында.

Ал қа­ламгер Әліп Смақ: «Өтебай сал – ел ара­сын­да аты аңызға айналған өнерпаз. Көп­теген әдеби шығармаларда ол кісінің ерекше киінгенін ғана айтады. Өтебай шәкірт тәр­биелеген өнерпаз екенін білеміз. Жо­ғарыда айтылған Бақмағанбет, Сейфол­ла­лар оның шәкірті, болмаса шәкіртінің шәкірті», – деп сипаттайды.

(Мұндағы Сейфолла деген кісі Сәкен Сейфуллиннің атасы, атақты күйші сері болған адам).

Сәукеленің құны

Мәшһүр Жүсіптің «Тоқа Сапақ қызы­ның, Алтай Алдажұман қызының сәукелесінен де артық болсын депті» деген дерегіне қарап, ол замандағы асқан байлар­дың қызына деген құрметін байқауға болады. Байлар дәулетін көрсеткісі келеді деп қарауға болмайтын секілді. Өйткені қазақ қызды «қонақ» деп қадірлейді. Сондықтан ХVIII ға­сырда қазақтардың қыз балаға, жалпы әйел затына деген құрметі жоғары болды деуге негіз бар. Себебі байлары қыздарына кигізген сәукеленің төменде келтірген құнына қа­раңыз: Бірінші, Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының сәукелеге қатысты дерегінше, XIX ғасырдың алғашқы жартысында кіші жүздің Байсақал деген байы мен Орта жүздің Сапақ байы құда болыпты. Байсақал құдаларына қыздың сәукелесін жіберіп: «Басқа ештеңе сұрамай­мын, тек осы бір сәукеленің бағасын өздері есеп­теп берсе болды» дейді. Сонда Кенесары хан­ның ағасы Саржан төре: «Бұл сәукеленің бағасы 500 байтал болады екен, сондықтан қы­зының қалыңмалы 500 жылқы» деп кес­кен екен.

Екінші, сәукеленің құны туралы «Ш.Уәлихановтың досы ғалым И.Ибра­ги­мов былай дейді: «Сәукеле – конус тәріздес, күміс, алтын тиындармен және меруерт мар­жан­дармен әшекейленген биік баскиім. Ұзын­дығы – 1,5 аршын… Тойға арналған бас киім­ді тұрмысқа шыққаннан кейін алғашқы кез­де бір жылға жуық уақыт киеді, содан соң оны шешіп, тек үлкен тойларда ғана киеді, оның өзі төрт немесе бес жыл аралығында. ХІХ ғасырда қымбат сәукеле 1 000 рубль не­месе 100 жылқыға тең болған».

Үшінші, академик ғалым Әлкей Мар­ғұ­лан: «Ақмола, Көкшетау, Солтүстік Қа­зақстан облыстарынан және Атбасар уезі­нен барған алтын шашақтары бар жібекпен көм­керілген сәукелелер Петербургте өткен шы­ғыстанушылардың ІІІ конгресінде көр­меге қойылады. Оларды Шыңғыс Уәлиханов, Мейрам Жанайдаров, Сандыбай Шапанов жеткізді. С.Шапановтың сәукелесі 600 рубль­ге бағаланды», – дейді.

Төртінші, М.Орманов деген сұлтанның ұзат­қан қызының сәукелесін 389 рубль­ге баға­лағаны жайлы дерек бар.

2 2 1
Антропология және этнография музейінде сақталған күміс сәукеле. Санкт-Петербург, 1899 ж.

Тере берсек мұндай дерек көп. Бірақ осы төрт мысалға қарап, ХVIII- XIX ға­сырда сәукеленің қаншалықты бағалы бол­ғанын бағамдауға болады. Сонымен, осынша қым­бат бұйымдар қайда кетті? Ел іші – ал­тын кеніші. Бәлкім, сандықтардың түбінде жат­қан шығар? Алайда өз аяғым жеткен Қа­зақстандағы музейлердің көбін аралап көр­дім. Әзірге мұндай қымбат сәукеле кез­деспеді. Музейтанушылардың да бұл жайлы ха­бары аз.

«Осыдан бірнеше жыл бұрын елор­дадағы Ұлттық музейге саясаткер Иман­ғали Тасмағамбетовтің жеке күміс кол­лек­циясы көрмеге қойылғанда ғана күміспен көм­керілген көне әрі оригинал сәукеле қойыл­ған», – дейді музей қызметкерлері.

Ал Ұлттық музейдің өзінде бірде-бір оригинал сәукеле кездеспейді.

Қымбат сәукелелердің қайда кеткені жайлы академик ғалым Әлкей Мар­ғұлан жазған. Оның айтуынша, патшалық Ресейдің отарлау саясаты «қайта бағалау» деген желеумен тарихи сәукелелердің жо­ға­лып кетуіне әкелген. Ең бағалы сәуке­лелер шет­елдерге жіберілген көрінеді. Атап айт­қанда, әлемдегі ең үлкен музей орталығы – Санкт-Петербургтегі құнды мұралар сақ­талған атақты Антропология және этногра­фия музейі (Кунсткамера) және Кеңес заманында КСРО халықтарының этнография музейі (МАЭ) деп аталған Ресей этнография­лық музейі (РЭА), Татар (Қазан) АССР Орта­лық музейінде, Омбы, Ташкент музейлерінде сақталған.

Ал тарихта 1718 жылы I Петр жар­лы­ғы­на сай, кімде-кім патша коллекция­сына көне бағалы бұйымдар тапсырса, патшадан шен-шек­пен алып марапатталған. Осы жарлық­тың аясында әр өңірден жиналған 250 дана, 30 келідей құнды бұйымдар Петр атындағы Антропология және этнография музейіне (Кунсткамераға) жіберілсе, кейіннен 1859 жылы Эрмитажға ауыстырылады. Дәл осы сияқ­ты сәукелені Қазақстаннан жаппай шығару XIX ғасырдың екінші жартысында басталды. Шыңғыс Уәлиханов, Мейрам Жанайдаров, Сандыбай Шапанов секілді қа­зақ сұлтандарының күшімен олар 1876 жыл­ғы Санкт-Петербургтегі шығыстанушы­лар­дың үшінші конгресінің әйгілі көрмесіне қойылады. 1893 жылы Нижний Новгород көр­месіне де құнды экспонаттар барған. Ал ол бұйымдар 1903 жылы Мәскеуде өткен халықаралық көрмеде қайтадан қойылған. Ре­сейдегі Антропология және этнография му­зейінде (Кунсткамера) «Бір жәдігердің әлемі» атты көрме өтіп тұрады. 2001 жылғы этнографиялық көрмеде қазақтың сәукелесі ең үздігі болып бағаланды. Өйткені музейдегі ең көне әрі ең құнды зат (№439-21 нөмірлі) сәукеле болыпты. Бұл Абылай ханның ұрпақтарының сәукелесі деген дерек бар. Сәукеле құны заманында 1 000 рубльге (100 жыл­қы) бағаланыпты. Биіктігі жарты метр, салмағы үш келіге жетеді екен. Сәукелені музейге 1899 жылғы қаңтарда Лайықжан Беркімбаев және Хасан Имамбаев деген қазақтар алып барған. Олар Санкт-Петербургқа бар­ған бір сапарында Кунсткамерада сақтал­ған қазақ жәдігерлерін байқайды. Сөйтіп, елге келген соң қазақтың тұрмыс-тіршілігі, әдет-ғұрпына қатысты жәдігерді бірін сұрап, енді бірін сатып алған Лайықжан мен Хасан Ақтөбе уезінің Торғай болысы мен Қостанай уезі­нің Сарай болысы қазақтарынан бас-аяғы 88 дүниені жиып, Кунсткамераға өткізеді. Көрмеге барған бұйымдар қайтып қазақ топырағына сол күйі оралмаған…

«Қайран қазағым-ай! Дүниеден алар бар еншің осы ма еді?!»

Ақын Тыныштықбек Әбдікәкімұлы: «Шын­дығында, ежелде еркектер де қарқара, яғни сәукеле киген. Оны сұңғыла суретші Ағымсалы Дүзелханов ағамыздың сурет­тері­нен көруге болады. «Сәу(ке)ле» деген бүлінгі сөз­дің де түпнұсқасы – «Сәуле». Күннің ерте­де­гі бір атауы. Балтық жағалауындағы елдер­де ол «Саул» түрінде келеді. Күн культін тұ­тын­ған күнтекті еліміздің дүниетанымы сон­дай ғажап болған. Қазақтың қыздары ға­на емес, әйелдері де сәукеле киген. Ал біз оны тек қалыңдыққа ғана басыбүтін беріп қой­дық», –дейді.

Расында, белгілі қылқалам шебері, Мем­ле­кеттік сыйлықтың иегері Ағымсалы Дүзелхановтың картиналарының дені – сәу­келе киген арулар галереясы. Оның әр кар­тинасындағы сәукеле киген арулардың ұлт­тық бейнесі қазақтың ерте ерлік тарихынан сыр шертеді.

Ал қазақ киносының шоқ жұлдызы – Шәкен Аймановтың «Қыз Жібек» фильміндегі Жі­бектің сәукелесі Жайыққа ағып бара жат­қан эпизодын ұмыту мүмкін емес.

«Түпнұс­қа­сында көш біреу емес, бірнешеу. Көрсетіліп жүрген нұсқасында ақ боз ат бос келеді де, фильм бітеді ғой. Түпнұсқада ақ боз ат орал­ған­нан кейін Қыз Жібек өз отауына келіп, Төле­генді елестетіп жылайды. Бәрімен қош­тас­қандай болып, Жайықтың жағасына ке­леді. Судың бетінде сәукелесі қалқып қалады. Жоң­ғар батырлары сәукелені найзасымен тұс-тұстан жұлмалайды. Менің ойымша, фильм­нің шарықтау шегі – осы эпизодта. Естуім­ше, фильмнің премьерасы жүріп жат­қан кезде киномеханиктің қасына КГБ-нің бір адамы отырып қадағалапты. Төлегеннің өлер алдында айтар сөзі бар ғой: «Қайран қа­зағым-ай! Дүниеден алар бар еншің осы ма еді?!» дейтін. Осы тұсты сценарийге енгізген – Асқар Сүлейменов», – дейді бір естелігінде Тө­ле­геннің рөлін сомдаған әйгілі актер Құман Тастанбеков.

Сондай-ақ ақын Омарғазы Айтанның «Сәукеле» деген жыр жинағындағы «Сәукеле» өлеңінде ақын патшаның тәжін сәуке­ленің садағасы дейді. Аналардың алтын ба­сын патшаның тәжінен биік қояды.

***

Осынша қисапсыз қилы тағдырды бас­тан кешкен қазақ әйелінің асыл тәжі – сәукеле жайлы айтылар сөздің басы да, соңы да бұл емес. Этнограф, тарихшы ға­лым­дарымыз бұған әлі де тереңірек үңіліп, отар­лық дәуірдің қойнауына сіңген ұлы әже­лері­міздің шерлі де шежірелі тарихын ақтаң­дақтардан аршиды деп үміттенеміз. Бұл рет­те, мемлекет тарапынан зор қолдауды қа­жет етеді. Осынау тәуелсіздік жылдарында ел қоржынын олжалы қылған «Мәдени мұра» бағдарламсы секілді кешенді жоба керек-ақ. Өйткені осынау мақаламызға арқау болған Зағи апаның күміс сәукелесін іздеу бары­сын­да мынадай жайтқа қанық болдық. Іздестіру нәтижесінде көне бұйымның бір дерегін тап­тық. Таптық та қуандық, қуандық та мұңай­дық. Жоғарыда айтып өткен Қалақ апа­ның ұрпақтары талай зобалаң күндерде де күміс сәукелені шаңырақтың киесі тұтып, сандықта сақтап жүріпті. Тіпті, бұл жайлы бө­тен адам түгілі, бала-шағаға да айтпай құ­пия сақтаған. Ел тәуелсіздік алып алыс-жуық­тағы ағайын атажұртқа ауа көшкен ал­ғашқы жылдары Бабаш молданың бала­лары да қазақ еліне қарай көш түзейді. Айналып атажұртына келе жатқан күміс сәу­келе тағы да «қуғынға» ұшырайды. Кеңестік қақпақылдан аман құтылған көне жә­дігер бәрібір Ресей шекара­сында «ұста­лады». Қазақстан көші-қон заңын­да шетел­ден көшіп келетін қандастар өз дүние-мүл­кімен көшіп келуіне шектеу қой­майды. Бірақ Ре­сейдің кедендік талабы бөлек. Тек бұл кү­міс сәукеле емес, атақты Тоқты бақ­сының кие­лі қара қобызы да осы Ресей ше­карасында қол­ды болған деген дерек бар. Сол сияқты ата-бабасынан мирас болып қал­ған талай көне бұйымдарынан айырылып қал­ған ағайын көп.

Бақытбек ҚАДЫР

Редакция таңдауы

Неслихан ӨЗТҮРІК: Мұстафа Өзтүріктің қызы болу – зор жауапкершілік

Мұстафа Өзтүрік есімін білмейтін қазақ жоқ. Таэквондодан қара белбеу иегері. Халықаралық дәрежедегі жаттықтырушы. Өз ұлтын шексіз сүйген оғлан атажұртқа келіп, Қазақстандағы таэквондо (WTF) федерациясының...

Бельгердің бағасы

Үмітіңді үкілеген тұңғыш кітабыңның қуанышы жүрегіңді қалай жылытса, ол туралы баспасөз бетінде білдірген алғашқы пікір одан бетер жаныңа ыстық. Қара ормандай қаптаған оқырман түгіл,...

Тағзым мен тағылым ордасы

Еліміздегі техникалық жабдықтамасы озық музей­лер­дің бірі – Әскери-тарихи музейі. Ондағы экс­по­зициялар келген туристерді таң-тамаша қалдырады. Өйткені мұнда түрлі дәуірлердің тарихынан сыр шертетін әс­кери жәдігерлер...

«Аңсаған сәби»: квотаны неге мамандар емес, тендерлік комиссия бөледі?

Осыдан 43 жыл бұрын 1978 жылғы 25 шілдеде Ұлыбританияда ең алғашқы «құтыдағы» эко-бала Луиза Браун дүниеге келді. Бұл ғылыми жаңалық сәби сүюді аңсаған миллиондаған...
dron

Қазақ дроны сынақтан өтті

Бүгінде әлемдегі әскери күштердің басты қаруының бірі - ұшқышсыз ұшатын құралдар болып...
00001 0

Елбасы Түркістан туралы: Біз тіпті армандамаған ауқымды істі жүзеге асырдық!

Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың баспасөз хатшысы Айдос Үкібай Түркістан қаласын өркендетудегі Елбасының...
black and red kyobi arts cool presentation 14

Неслихан ӨЗТҮРІК: Мұстафа Өзтүріктің қызы болу – зор жауапкершілік

Мұстафа Өзтүрік есімін білмейтін қазақ жоқ. Таэквондодан қара белбеу иегері. Халықаралық дәрежедегі...

Жаңалықтар

«Үйімді сағынып кеттім». Алматы облысында әскерден қашып кеткен сарбаз ұсталды

Алматы облысында әскерден қашып кеткен қатардағы жауынгер ұсталды. Шығыс Қазақстан облысының тумасы үйін сағынғандықтан осындай әрекетке барғанын түсіндірген. Қатардағы жауынгер Дархан Мырзабаев 16 мамыр түнгі...

Қызылордада 24 жастағы жігіт катамараннан көлге құлап қайтыс болды

Қызылорда облысы Шиелі ауданында катамараннан Ханқожа көлінен құлап кеткен жігіт қайтыс болды. ҚазАқпараттың жазуынша, оқиға Шиелі ауданына қарасты Бәйгеқұм елді мекені тұсындағы Ханқожа көлінде болды....

Қытайда коронавирустың қайта өрши бастағаны тұрғындар арасында дүрбелең туғызды

Қытайдың Аньхой және Ляонин процинцияларында COVID-19 жұқтырудың жаңа оқиғалары жергілікті тұрғындар арасында дүрбелең туғызып, коронавирусқа қарсы жаппай екпе салғызуына себепші болды, деп хабарлайды ҚазАқпарат...

Новосібірде қабір қазудан чемпионат өтті (видео)

Новосібірде қабір қазудан жарыс өтті. Шарт бойынша, қатысушылар тереңдігі екі метрге жуық қабір қазуы керек. Қазылар алқасы қазу жылдамдығын, сапасын және техникасын бағалады. Қабірлердің мөлшерін тексеру...

Грузияда көз жұмған Әсел Айтпаеваның жездесі ұсталды

Грузияда көз жұмған Әсел Айтпаеваның өліміне күдікті ретінде оның жездесі ұсталып, қамауға алынды, - деп хабарлайды polisia.kz. Нұр-сұлтан қаласының полиция департаменті Грузияда қаза тапқан А.Айтпаеваның...

Қазақ дроны сынақтан өтті

Бүгінде әлемдегі әскери күштердің басты қаруының бірі - ұшқышсыз ұшатын құралдар болып отырған кезде өз қарулы күштерін осындай құралдармен жабдықтауды өз алдарына басты мақсат...

Өзбек әншісі Юлдуз Усманованың Израиль туралы айтқанына қатаң жауап берілді

Осы аптада Израиль мен Палестинаның бір-біріне оқ жаудырғаны белгілі. Соған байланысты әлемнің түкпір-түкпірінде бұл оқиғаға баға беріп, пікір айтып жатқандар көп. Міне осындай кезде...

«Ата-аналары алаяқты тәрбиелеген» деп полицияның намысына тигені үшін 20 күнге қамалды

Алматы облысында полицейлердің ар-намысына әлеуметтік желі арқылы нұқсан келтірген азамат 20 күнге қамалды. Алматы облыстық Полиция департаменті баспасөз қызметінің мәліметінше, 13 мамыр күні Талдықорғандағы мамандандырылған...

Грузияда қаза тапқан Әсел Айтпаеваның ісін Қазақстанның Адам құқықтары жөніндегі уәкілі бақылауға алды

Қазақстанның адам құқықтары жөніндегі уәкілі Грузияда қаза тапқан Әсел Айтпаеваға қатысты істі өз бақылауына алды, деп хабарлайды «Хабар 24». Эльвира Әзимова қайғылы жағдайда қызынан...

Жеңіс Қасымбек биыл Қарағандыда кімдерге пәтер берілетінін айтты

Қарағанды обысының әкімі Жеңіс Қасымбек биыл өңірде үй кезегінде тұрған азаматтарға 250 пәтер берілетінін Facebook-тегі парақшасында жазды. «Бүгін жұмыс сапарымен Шахтинск қаласына барып, онда...

«Бүркітке тұрмысқа шығар алдында, Исламды қабылдап, Аиша атандым» – танымал өнер жұбы сырын айтты

Бүркіт пен Аиша Ләйлә Сұлтанқызымен болған сұхбатта бұрын айтылмаған сырларымен бөлісті. Сұхбат барысында Аиша Ислам дініне қалай бет бұрғанын айтты. Stan.kz сайтының жазуынша, Аиша...

Бір өңірінде карантин 30 мамырға дейін ұзартылды

Шығыс Қазақстан облысының бас санитар дәрігері аймақтағы шектеу шаралары туралы жаңа қаулыға қол қойды, деп хабарлайды облыстық ССК ресми сайты. Құжаттың мәтініне сәйкес, ШҚО-да карантин...

Экс-министр Біртанов тағы бір іс бойынша күдікке ілінді

Бұрынғы Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов тағы бір іс бойынша күдікті деп танылды. Ақпаратты экс-министрдің адвокаты Нұрлан Бейсекеев растады, деп хабарлайды Tengrinews.kz. Адвокаттың айтуынша, 11...

Air Astana: Әуе билеттері 50 пайыз жеңілдікпен сатылады

14-16 мамыр аралығында Air Astana әуе компаниясынан 50% жеңілдікпен Батуми, Бішкек, Душанбе, Киев, Ташкент, Тбилиси және Франкфурт қалаларына билет сатып алуға болады. Air Astana авиакомпаниясы...

Сәкен Майғазиев 91 тобының экс-солисі мен Ерке Есмаханның некелескеніне қатысты пікір айтты

Азамат Зенкаев пен Ерке Есмахан некелесіп, ерлі-зайыпты атанды. Бірақ бұл жаңалықты екеуі де жария еткен жоқ. Бұл туралы "Опмай-опмай" бағдарамасында айтылды, - деп хабарлайды stan.kz. Ерке жолдасынан...

«Америка үшін ұлы күн». Байден көпшілік алдында маскасын шешті

АҚШ президенті Джо Байден маскасын шешіп, бүгінгі күнді Америка үшін ұлы күн деп жариялады, - деп хабарлайды Tengrinews.kz Reuters-ке сілтеме жасай отырып. АҚШ ауруларды бақылау...

Еліміздің кей аймақтарында 39 градус ыстық болады

Еліміздің 3 өңірінде ауа райына байланысты ескерту жарияланды, деп хабарлайды ҚазАқпарат "Қазгидромет" РМК-ға сілтеме жасай отырып. 15 мамырда Солтүстік Қазақстан облысының кей жерлерінде найзағай күтіледі....

Нұр-Сұлтан мен Алматыда құжат жеткізу қызметі іске қосылды

"Азаматтарға арналған үкімет" Алматы мен Нұр-Сұлтанда дайын құжаттарды үйге жеткізу қызметін іске қосты, деп хабарлайды holanews.kz ұйымның баспасөз қызметіне сілтеме жасап. Сервисте 144 қызмет бар,...

Зейнетақының орташа мөлшері 100 мың теңге болды

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі жыл басынан бері базалық зейнетақыны төлеуге 274,2 млрд теңге бөлінгенін хабарлады. 2021 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша елдегі зейнеткерлердің...

Еліміздегі «еститін» министрліктердің рейтингі жарияланды

Ұлттық экономика министрлігі, Энергетика министрлігі және Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі "халық үніне құлақ асатын мемлекет" қағидатын ұстанатын министрліктердің рейтингісінде көш бастады, деп хабарлайды...

ҰБТ-да 137 балл жинаған түлек мұғалім болуды армандайтынын айтты

"Ұлттық бірыңғай тестілеу – әрбір түлектің өміріндегі маңызды қадам. Дегенмен, негізгі мақсат – ҰБТ-ны жақсы тапсыру ғана емес, бастысы – өмірде өз орныңды тауып,...

«Бақытты келіншек» кітабы жарық көрді

Бүгін Нұр-Сұлтан қаласында журналист, телепродюсер, PhD докторы, көпбалалы ана Алма Сайлауқызының «Бақытты келіншек» кітабының тұсаукесері болып өтті. Деректі-мотивация жанрында жазылған бұл бірегей туындының тұсаукесері...

«Басын аялдамаға ұрған». Алматы облысында жасөспірім қызды аяусыз ұрып-соққан әйелдер іздестіріліп жатыр

13 мамыр күні кешқұрым Алматы маңында 16 жастағы қызды екі ересек әйел ұрып-соққан, - деп хабарлайды tengrinews.kz. Оқиға сағат 18:35 шамасында Боралдай кентінде Космонавттар көшесіндегі...

Грузияда қаза тапқан Әсел Айтпаевамен қоштасуға бүкіл ауыл жиналды

Грузия астанасында қайтыс болған 26 жастағы Әсел Айтпаеваның денесі жер қойнына берілді.  Оны ақтық сапарға шығарып салуға бүкіл ауыл тұрғындары келді, деп хабарлайды КТК. Басқа...

Мәдениет министрі Ақтоты Райымқұлова отставкаға кетуі мүмкін екенін мәлімдеді

Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова орынбасары Сәкен Мұсайбековтің кінәсі дәлелденсе, отставкаға кету туралы өтініш беретінін айтты. Бұл туралы ол 14 мамырда өткен баспасөз...

60 млн теңге пара алған Антикор қызметкері 12 жылға сотталды

Антикор қызметкері 12 жылға сотталды. Сондай-ақ, ол өмір бойы мемлекеттік қызметте жұмыс істеу құқығынан айырылды, деп хабарлайды ҚазАқпарат Ақтөбе облыстық сотының баспасөз қызметіне сілтеме...

Үндістан Қазақстанның гуманитарлық көмегін алды

Қазақстан Үндістанға гуманитарлық көмек ретінде жеке қорғаныс құралдары мен өкпені жасанды желдету аппараттарын жіберді. Бұл туралы СІМ баспасөз қызметі хабарлады. Жүк рейсі Делиге 14 мамырда...

Пабло Пикассоның суреті Нью-Йорктегі аукционда 103 миллион долларға сатылды

Пабло Пикассоның суреті Нью-Йорктегі аукционда 103 миллион долларға сатылды, деп хабарлайды echo.msk.ru. Аукционды "Кристи" аукцион үйі өткізді. Сауда-саттық басталар алдында сарапшылар "Терезе алдында отырған әйел"...

Маусым айынан бастап Алакөлге қосымша пойыздар қатынайды

Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі Алакөл бағытында қосымша жазғы пойыздар іске қосылатынын мәлімдеді. 17 маусымнан бастап №457/458 «Семей-Достық» пойызы күнара қатынайды. Семей станциясынан – тақ күндері,...

Токио Олимпиадасына 53 лицензия жеңіп алдық – министр

Токиода өтуі тиіс жазғы Олимпиада ойындарында еліміздің спортшылары спорттың 30 түрі бойынша ел намысын қорғайды. Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова бүгінге дейін 53 лицензия жеңіп...

Алматыда көлікпен жарысқан жастарға 1,6 млн теңге айыппұл салынды

Алматыда түнде жарыс ұйымдастырған жүргізушілерге 1,6 млн теңге айыппұл салынды. Алматы қалалық полиция департаментінің басшысы Қанат Таймерденовтың айтуынша, мұндай жарыстарды көбіне жастар ұйымдастырады. «Жастар қауіп төндіріп,...

Коронавирус: ғалымдар мұрынға себетін вакцина қашан тіркелетінін айтты

Ресейдің Гамалея орталығының ғалымдары әзірлеген коронавирусқа қарсы мұрынға себілетін вакцина 2021 жылдың соңында – 2022 жылдың басында клиникалық зерттеуге шығарылады. Орталық директоры Александр Гинцбург препарат...

«Ректорлар тізімі»: министр докторантураға түсу мәселесі туралы айтты

Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов биыл докторантураға түсу емтихандары Ұлттық бірыңғай тестілеу пунктерінде өтетінін айтты. «Биыл докторантураға түсу емтихандары да ҰБТ-ға қойылған талаптар негізінде...

NASA диаметрі 200 метр астероидтың жерге жақындағанын ескертті

АҚШ-тың Аэронавтика және ғарыш кеңістігін зерттеу жөніндегі Ұлттық басқармасы (NASA) диаметрі 88-ден 200 м-ге дейінгі астероидтың жерге жақындағанын ескертті, деп хабаррлайды ТАСС агенттігі. NASA-ның жерге...

Өткен тәулікте коронавирус жұқтырғандар саны 2,5 мыңнан асты

Қазақстанда өткен тәулікте 2549 адамның коронавирус жұқтырғаны расталды. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 452, Алматы қаласы - 557, Шымкент қаласы - 125, Ақмола облысы -...

14 мамыр: маңызды оқиғалар күнтізбесі

1869 жылы 14 мамырда Ақтөбе қаласының іргетасы қаланды. 1869 жылдың 28 мамырында (ескіше қазақ күнтізбесі) басталған. Бұл күні «Ақтөбе» деп аталған әскери бекінісінің негізі...

Анасымен ұрсысып қалған: Таразда мектеп оқушысы үйінен қашып кетті

Жамбыл облыстық полиция департаментінің мәліметінше, қыздың жоғалғанын полицияға анасы хабарлаған. Жасөспірім отбасындағы жанжалдан кейін үйден шығып кеткен, содан қайтып оралмаған. «Кәмелет жасына толмаған қызды Жамбыл...

БҚО-да киіктер неден қырылуы мүмкін – министрлік пікір білдірді

ҚР Экология, геология және табиғи ресурстар министрлігінің Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті Батыс Қазақстан облысында киіктердің жаппай қырылуының болжамды себебін атады. 2021 жылдың...

Сот шешімі: Атырауда анасына қол көтерген азамат қамалды

Атырауда анасын ұрған ер адам 10 күнге қамалды. Облыстық полиция департаментiнің мәліметінше, 46 жастағы ер адам ішімдікке «тойып» алып, анасы қол көтерген. «Егде жастағы әйелден «102»...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде ауа райы жауын-шашынсыз болады

«Қазгидромет» РМК 14-мамырға арналған ауа райы болжамын ұсынды. Бүгін солтүстік-батыс антициклоны әсерінен еліміздің басым бөлігінде күн жауын-шашынсыз болады. Тек республиканың солтүстік, шығыс және оңтүстік-шығысында атмосфералық фронталды бөліктердің...

Үш жүз жетпістен аса ақбөкен неден қырылды?..

«Батыс Қазақстан облысы Жәнібек ауданында өліп жатқан 372 ақбөкен табылды. Алдын ала болжам бойынша оларды жасын соғып өлтірген», − деп жазады azh.kz сайты. − Біздің...

Шығынға батқан қазақстандық әуе компанияларында қысқарту жүре ме?..

Биыл Қазақстанда авиация саласының шығыны 47,7 млрд долларға жетуі мүмкін. Еліміздегі әуе компаниялардың қаржылық көрсеткіштері осындай болжам жасауға мүмкіндік беріп отыр. Өткен жылы басталған пандемиядан...

Тағы біреу қазақ еліне аузына келгенін айтты және… кешірім сұрады!

Кейінгі кезде өзге ұлт өкілдерінің арасында қазаққа, Қазақстанға тіл тигізген бейнежазбасын әлеуметтік желіге таратып, кейін өкінетінін айтып кешіріп сұрап -  қайта бейнеүндеу жасай салуы...

Елбасы Түркістан туралы: Біз тіпті армандамаған ауқымды істі жүзеге асырдық!

Тұңғыш Президент Нұрсұлтан Назарбаевтың баспасөз хатшысы Айдос Үкібай Түркістан қаласын өркендетудегі Елбасының еңбегі туралы жазды. Елбасының Түркістанға сапарының бағдарламасы өте мазмұнды болды. Үш жарым...

Қазақстандықтардың банктерден алған кредиттері тағы кешіріле ме?

Бұрын мемлекет бір реттік акция жүргізіп, әрбір қарыз алушының 300 мың теңге мөлшеріндегі борышын өтеуге қаржы бөлген-ді. «Дәндеген қарсақ құлағымен ін қазады» демекші, содан...

Телеграм мессенджерінің иесі Қазанда болған қайғылы оқиға жайында ойын айтты

Осы аптада Қазан қаласы Файзи көшесіндегі № 175 гимназияда қарумен келген 19 жастағы жігіт 8 сынып оқушыларына оқ жаудырып, соның салдарынан сегіз оқушы мен...

Депутат: Ұлттық Қордан қаражат алу – болашақ ұрпақтың несібесін жеумен тең

Депутат Азат Сембинов Парламент Мәжілісінің жалпы отырысында Премьер-Министрдің орынбасары Әлихан Смаиловқа депутаттық сауал жолдап, Ұлттық қордағы қаражат мәселесін көтерді, - деп хабарлайды kazgazeta.kz. Депутаттың айтуынша,...

Риддердегі өртті сөндірген құтқарушы: Киіміміз өртеніп, каскамыз балқыса да, тоқтамадық

Риддердегі алапат өртті ауыздықтағандардың бірі – №14 өрт сөндіру бөлімшесі бастығының орынбасары Ұлан Нұрмұхамбет. Азаматтық қорғаныс аға лейтенантымен ҚазАқпарат тілшісі сұхбаттасып, тілсіз жаумен қалай...

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Ауғанстан Президенті Ашраф Ғанимен телефон арқылы сөйлесті

Ауған тарапының бастамасымен телефон арқылы сөйлескен Қасым-Жомарт Тоқаев пен Ашраф Ғани бір-бірін қасиетті Ораза айт мерекесімен құттықтады. Мемлекет басшысы достас ауған халқына бейбітшілік пен...

Қызғалдақ жұлған Шымкент тұрғынының айыппұлы азайтылды

Қызыл кітапқа енген сирек кездесетін қызғалдақты жұлған шымкент тұрғынына 9 миллион теңге айыппұл салынуы мүмкін деген ақпарат тараған болатын. Tengrinews.kz тілшісі іс немен аяқталғанын...

СҚО-да ер адам ауылдасының үйін өртеп жіберген

СҚО-да мас ер адам ауылдасының үйін өртеп жіберді, деп хабарлайды dknews.kz. 10 мамырға қараған түні М.Жұмабаев ауданында өрт шығып, Қарақоға ауылындағы тұрғын үйлердің бірі жанып...

Қазанда атыс ұйымдастырған Ильназ Галявиевтің денсаулығында кінәрат болған

Қазан мектептерінің бірінде атыс ұйымдастырған студентке өткен жылы мидың атрофиясы диагнозы қойылған. Бұл дерт дауасыз саналады, уақыт өте келе мидың жасушалары өліп, нейрондардың байланысы бұзылады. Медицина...

Неслихан ӨЗТҮРІК: Мұстафа Өзтүріктің қызы болу – зор жауапкершілік

Мұстафа Өзтүрік есімін білмейтін қазақ жоқ. Таэквондодан қара белбеу иегері. Халықаралық дәрежедегі жаттықтырушы. Өз ұлтын шексіз сүйген оғлан атажұртқа келіп, Қазақстандағы таэквондо (WTF) федерациясының...

Ashyq: Шетелден кімдер ПТР-тестсіз келе алады?

Ashyq қосымшасы бойынша жасыл түс статусы бар азаматтар шетелден келген жағдайда да ПТР-тест тапсырмауына болады, деп хабарлады ҚазАқпарат. Бұл туралы Санитарлық-эпидемиологиялық бақылау комитеті көліктегі...

Әуеде екі ұшақ соқтығысты

АҚШ-та екі шағын ұшақ қонар алдында соқтығысқан. Бірақ, екі әуе кемесі де сәтті қонып, қайғылы оқиға болған жоқ, - деп хабарлайды newdaynews.ru. АҚШ-тың көлік қауіпсіздігі...

Нұр-Сұлтан тұрғындары «Өз ағашыңды отырғыз» челленджін бастады

1 ағаш 1 жылда ауаны 27 кг ластанудан тазарта алады. «Бірге Таза Қазақстан» экологиялық айлығы аясында елорда тұрғындары тазалық пен денсаулыққа қамқорлық жасай отырып,...

Жылдың ең табысты спортшысы анықталды

Forbes журналы жылдың ең табысты спортшыларының рейтингін жариялады, деп хабарлады 24.kz  Prosports.kz сайтына сілтеме жасап. Тізімде UFC файтері Конор Макгрегор көш бастап тұр. Ирландиялық...

Жүкті әйелдер жәрдемақыны үйден шықпай рәсімдей алады

ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Электрондық еңбек биржасы (бұдан әрі – ЭЕБ) порталында жүктілікке және босануға байланысты табысынан айырылған жағдайда төленетін әлеуметтік...

Оралда шашын боятуға барған әйел жансақтау бөліміне түсті

Орал қаласының тұрғыны салонда шашын боятамын деп жансақтау бөлімінен бір-ақ шықты. Әйелдің айтуынша, салон қызметкерлері алдын ала тексеріс жасамай, шашын бояған. «Уральская неделя» басылымының жазуынша, Зульфия...

Денесін күйік шалып, көз жұмды: әкесі 3 жасар қызын қайнаған суда отыруға мәжбүрлеген

Ливияның Адждабия қаласында үш жасар қызды әкесі бір сағаттан астам уақыт қайнаған суға отыруға мәжбүрлеген. Oл осылайша баланың диареясын емдегісі келіпті. Kznews.kz сайтының жазуынша, алдымен әкесі...

Орталық Азия елдері су жинау лимитін бекітті

Орталық Азия елдері су жинау лимиттерін және Нарын-Сырдария су қоймаларының вегетациялық кезеңге арналған жұмыс режимін бекітті. Мемлекет аралық су шаруашылығы үйлестіру комиссиясының 80-отырысы бейнеконференция форматында...

Қуатты қаламгер

«Көңіл аудар даналардың сөзіне, адал жанды өнеге тұт өзіңе» деп Жүсіп Баласағұн айтқандай, бүкіл өмірі үлгі бол­ған жақсының жақсы ісін айту, оны өмірге өнеге...

Бельгердің бағасы

Үмітіңді үкілеген тұңғыш кітабыңның қуанышы жүрегіңді қалай жылытса, ол туралы баспасөз бетінде білдірген алғашқы пікір одан бетер жаныңа ыстық. Қара ормандай қаптаған оқырман түгіл,...

Еліміздің 6 өңірі «қызыл» аймақта тұр

13 мамырдағы Қазақстан өңірлеріндегі эпидемиологиялық ахуалды бағалау матрицасы жарияланды. «Қызыл» аймақта: Нұр-Сұлтан мен Алматы қаласы, Ақмола, Батыс Қазақстан, Қарағанды, Павлодар облыстары. «Сары» аймақта: Шымкент қаласы, Алматы,...

Тағзым мен тағылым ордасы

Еліміздегі техникалық жабдықтамасы озық музей­лер­дің бірі – Әскери-тарихи музейі. Ондағы экс­по­зициялар келген туристерді таң-тамаша қалдырады. Өйткені мұнда түрлі дәуірлердің тарихынан сыр шертетін әс­кери жәдігерлер...

«Аңсаған сәби»: квотаны неге мамандар емес, тендерлік комиссия бөледі?

Осыдан 43 жыл бұрын 1978 жылғы 25 шілдеде Ұлыбританияда ең алғашқы «құтыдағы» эко-бала Луиза Браун дүниеге келді. Бұл ғылыми жаңалық сәби сүюді аңсаған миллиондаған...

Тұғыры берік Түркістан идеясы

Түркістан деген бір сөздің бойында мыңдаған жыл мен миллиондаған халықтың тарихы тұр. Ол − бір кезде тұтас Еуразия құрлығына әмірін жүргізген империялар мен бүгінгі...

Фракция – партияның сенімді тірегі

Парламент Мәжілісі мен барлық деңгейдегі мәслихаттар сайлауы­нан соң жоғары заң шығарушы және жергілікті уәкілетті органдарда «Nur Otan» партиясының жаңа депутаттық фрак­циясы қалыптасты. Бас партияның...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1992 жылғы 13 мамырда Қазақстан мен Финлян­дия Республикасы арасын­дағы дип­ло­матиялық қарым-қаты­настарды бекіту туралы келісім жасалды. 1992 жылғы 14 мамырда Қазақстан Республикасы Пре­зиденті Н.Назарбаевтың Жарлығымен Ұлттық...

Білімнің бәсі биік болмаса…

Отыз жыл ішінде еліміздегі орта білім беру жүйесінде біраз реформа болды. Әсіресе соңғы 5 жылда білім саласына айтарлықтай көп өзгеріс енді. Атқарылған жұ­мыстар еленіп...

Бүгін Түркіменстаннан қандастардың екінші керуені көшіп келеді

2021 жылғы 13 мамырда Түркіменстан Республикасынан 256 қандасымыз «Түрікмендемиреллары» мемлекеттік агенттігі арқылы «Түрікменбашы-Болашақ-Жаңаөзен» бағыты бойынша Қазақстанға көшіп келеді. Бұл Түркіменстан жерінен атажұртқа ат басын бұрған көштің...

Сұрапыл кезеңде шыныққан әдебиет

Кеңестік кезеңде өзге гуманитарлық салалар сияқты көркем әдебиет те қатты саясиланған еді. Яғни, Кеңес үкіметінің саяси шешімдерінің бәрі әде­биетте көрініс тауып қана қоймай, насихатталып...

Ізгілікке үндейтін мейрам

Ораза айт – жүрекке қуаныш пен мейірім сыйлайтын, адамзат баласын ізгілікке, достық пен бауырластыққа, қанағат пен қайырымдылыққа үндейтін мейрам. Айт сөзі – мерекелеу, хал сұрасу,...

Ата-анасы қасында болмаған: Ақтөбеде 5-6 жасар екі бала суға батып кетті

Ақтөбе облыстық төтенше жағдайдар департаментінің кезекші бөліміне хабарлама 12 мамыр күні сағат 22:29-да түсті. Хабар берген адам 5 және 6 жасар екі баланың Ақтөбе...

Талайғы Түркістан. Елбасы көне шаһардағы жаңа нысандармен танысты

Түркістан – қашан да күллі түркі жұр­­тының алтын бесігі. Көне шаһар облыс орталығын ай­нал­ғалы көп өзгерді. Тарихи қаланы көр­мек­ке жан-жақтан ағылған­дар­дың қара­сы қалың. Елбасы Нұрсұлтан...

Мемлекет басшысы жер қатынастарына қатысты заңға қол қойды

Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жер қатынастары мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының Заңына қол қойды, – деп хабарлады...

Бүгін еліміздің басым бөлігінде ауа райы құбылмалы болады

13 мамырда Қазақстанның батыс, шығыс және солтүстік-шығыс бөліктерінде құбылмалы ауа райы сақталады: жаңбыр жауып, найзағай болады, – деп хабарлады «Қазгидромет» РМК. Республиканың қалған аймақтары...

13 мамыр: еліміздің тарихындағы маңызды оқиғалар күнтізбесі

1930 жылы 13 мамырда СССР ХКК қаулысымен ҚарЛаг құрылды. Ол үшін Қарқаралы округінің аумағында 110 мың гектар жер берілді. Қарағанды лагері басқармасы Қарағандыдан 47...

Президент халықты Ораза айт мерекесімен құттықтады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандықтарды Ораза айт мерекесімен құттықтады, – деп хабарлады Ақорданың баспасөз қызметі. «Ардақты ағайын! Баршаңызды Ораза айт мерекесімен шын жүректен құттықтаймын! Рухани тазару мен...

Нұрсұлтан Назарбаев: Ораза айт барша қазақстандықтарды біріктіретін мереке

Қазақстан Республикасының Тұңғыш Президенті – Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Ораза айт мерекесімен құттықтады, – деп хабарлады elbasy.kz. «Құрметті отандастар! Сіздерді Ораза айт мейрамымен шын жүректен құттықтаймын! Ұлық мереке...

Мемлекет басшысы Жапонияның Премьер-Министрімен телефон арқылы сөйлесті

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Жапонияның Премьер-Министрі Ёшихидэ Сугамен телефон арқылы сөйлесті, – деп хабарлайды Ақорда. Екі ел басшыларының бірінші рет сөйлесіп отырғанын ескеріп, Қасым-Жомарт Тоқаев...

Зейнетақы жинағын мерзімінен бұрын алуға қатысты жаңа ережелер

Қазақстандықтар тұрғын үй сатып алу үшін берген несие ақшасын жұмыс берушіге қайтару үшін зейнетақы төлемдерін пайдалана алады деп хабарлайды stan.kz сайты. Сатып алынған мүлік несие...

Қазақстан коронавируспен күреске 71 млрд теңге жұмсады

Қазақстан биыл коронавируспен күреске 71 млрд теңгеден астам қаржы бөлінген. Оның көбі медицина қызметкерлеріне үстемақы төлеуге, медициналық көмек пен аурудың таралуын болдырмау шараларына жұмсалған...

Сұйытылған мұнай газы электронды сауда арқылы сатылады

2022 жылғы 1 қаңтардан бастап сұйытылған мұнай газы электронды сауда алаңдары арқылы сатылады. ҚР Энергетика министрлігі 2019 жылғы 1 қаңтардан бастап тауарлық газдың шекті көтерме...

Қытайдың халық саны 1,41 млрд болды

ҚХР Мемлекеттік статистикалық басқармасы бүгін Қытай тұрғындарының саны 1,41178 млрд адамға жеткенін мәлімдеді деп хабарлайды Қазақпарат. «Құрлықтық Қытайда халық саны 1,41178 млрд адамға жетіп, 2020...

Марат Сұлтанғазиев Қаржы вице-министрі болып тағайындалды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Марат Елеусізұлы Сұлтанғазиев Қазақстан Республикасының қаржы вице-министрі қызметіне тағайындалды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлайды. Марат Сұлтанғазиев 1976 жылы Алматы...

Қаржы вице-министрі қызметінен босатылды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Қанат Ескендірұлы Баеділов басқа жұмысқа ауысуына байланысты қаржы вице-министрі қызметінен босатылды. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі хабарлайды. Қанат Баеділов 1967...

Мемлекеттік кірістер комитетіне жаңа басшы тағайындалды

ҚР Премьер-Министрдің баспасөз қызметінің хабарлауынша, Қаржы министрінің бұйрығымен Әли Сапарғалиұлы Алтынбаев ҚР Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетінің төрағасы қызметіне тағайындалды. Әли Алтынбаев 1979 жылы...

Қарағандыда терезеден құлап кеткен мем.қызметкердің өлім себебі анықталды

Қарағандыда қалалық әкімдік ғимаратының терезесінен құлап кеткен 37 жастағы қызметкердің өлім себебі анықталды. Жазатайым оқиғаны тергеп-тексерумен Қарағанды облысының Еңбек инспекциясы жөніндегі басқармасы құрған арнайы комиссия...

Түркістан депутаттары 300-ден астам отбасыға азық-түлік үлестірді

Қасиетті Рамазан айында Түркістан облысы,  Сарыағаш ауданында игі іс атқарылды.  «30 ізгі іс» акциясы аясында Түркістан облыстық мәслихатының депутаты, «Nur Otan» партиясының мүшесі Жомарт...

Көкшетауда із-түзсіз жоғалып кеткен мұғалім іздестірілуде

Көкшетау қалалық ПБ кезекшілік бөліміне СҚО ауылдарының бірінің 53 жастағы тұрғыны хабарласып, 1989 жылы туған ұлы Бақтияр Талғатұлы Теміржановтың хабарсыз кеткеннін айтқан. Өтініш иесінің...

Bek Air ұшағының апаты: Жерді заңсыз сатқандар сотталды

Алматы облысының Талғар аудандық соты бұрынғы шенеуніктер мен риэлторға Bek Air ұшағы апат болған Алматы әуежайының жанынан жерді заңсыз бөліп беру ісі бойынша үкім...

2026 жылдан бастап Байқоңырдан «Протон» зымыран-тасығышы ұшырылмайды

Цифрлық даму, инновациялар жəне аэроғарыш өнеркəсібі министрі Бағдат Мусин «Протон» зымыран-тасығышы ұшыру қай жылы толықтай тоқтайтынын айтты. Ресей тарапы «Байқоңыр» айлағынан «Протонды» ұшыруды қысқартып жатыр. «Жалпы,...

Түркістан облысында 5,5 мың бүлдіршін балабақша кезегін күтуде

Мәжіліс депутаты Қайнар Абасовтың төрағалығымен өткен кездесуде білім беру саласындағы кәсіпкерлер мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында нормативке сай төлем жүргізуге қаржы жетпейтінін айтып, мәселесін...

Бүгін – Халықаралық медбикелер күні

Медициналық мекемелердегі жұмыстың 80 пайыздан астамы медбикелердің мойнында. «Олар 24 сағат бойы пациенттерге қамқорлық жасайды – инфузия қояды, таңғышты ауыстырады, қысымды өлшейді, температурасы мен...

Депутат еңбек құқығы жөніндегі институт құруды ұсынды

Мәжілістің жалпы отырысында депутат Ерлан Смайлов жаңа саяси институт – еңбек құқықтары жөніндегі уәкіл институтын құруды ұсынды. «Жалдамалы жұмысшылар, еңбек адамдары – халықтың ең көп...

Грузияда қаза тапқан Әсел Айтпаеваның денесі елге жеткізілді

Грузияда қаза тапқан 26 жастағы Әсел Айтпаеваның денесі бүгін Қазақстанға жеткізілді, деп хабарлайды 24.kz. Марқұмды туыстары елорда маңындағы Қабанбай батыр ауылында жерлемек. Жас қыздың денесін...

Шымкентте қой бағып жүрген шопан граната тауып алды

Шымкент қаласында табылған гранатаға ұқсас жарылғышты полиция қызметкерлері залалсыздандырды, – деп хабарлады Polisia.kz. 11 мамыр күні жергілікті тұрғын қала аумағындағы ауылдардың бірінде қой бағып жүрген...

Екі айлық сәбидің өліміне қатысты тергеу ісі басталды

Солтүстік Қазақстан облысы Бәйтерек ауылында екі айлық сәбидің өлімі тіркелді. СҚО полиция департаментінің мәліметінше, оқыс оқиға 7 мамыр күні болған. Қызылжар аудандық полиция бөліміне таңғы...

Биыл ел бойынша 9 822 оқушы «Алтын белгіге» үміткер

Енді «Алтын белгі» төсбелгісіне үміткерлердің емтихан жұмыстарын білім басқармалары жанындағы комиссиялар қарайтын болады. Мектептер бұрынғыдай оқу озаттарының тізімін өздері жасай алмайды, деп хабарлайды БҒМ...