Қазақ медицинасы: жетістігі мен кемшін тұсы

Денсаулық сақтау жүйесі – қоғамның әлеу­меттік өмірінің ең маңызды саласы. Елімізде денсаулық сақтау саласын жетілдіру үшін жыл сайын орасан зор қаржы бөлініп, жеке меншік секторды қоса отырып қаржыландыру мен бас­қарудың жаңа әдістері енгізіліп жатыр, дәрі­герлерді оқыту мен олардың білік­тілігін арттыру бойынша жаңа кадр сая­саты қалыптасып келеді. Алайда отандық медицина саласының ақсап жатқан тұс­тары да жоқ емес. Тәуелсіздіктің 30 жыл­ды­ғында қазақ медицинасы қандай жетіс­тікке жетті, қан­дай кемшілікке жол берді және болашағынан қан­дай үміт күт­тіреді деген сауалдарға сарап­шы­лар­дың пікірін сұраған болатынбыз.

8pr0

Жақсылық ДОСҚАЛИЕВ,

медицина ғылымдарының докторы,

профессор,

МҒА академигі:

Трансплантология саласының болашағы зор

 – Адамның жасымен қарасақ, 30 жыл көп уақыт емес, ал күтсең ұзақ мерзім. Осы жылдар арасында отандық ме­ди­цина саласында біршама оң өзгерістер болды. Тәуел­сіздігімізді жариялай отырып шетелмен бұрынғы қарым-қа­тынасымыз үзілді. Шетелмен байланыс қайта жандан­ған­ша медицина саласы дәрі-дәрмек тапшылығына ұшырады, бұл уақытта диагностика жасайтын құралдардың көбісі кө­нерген еді. Тіпті дәріні базардан сатып алатын жағдайға жет­тік. Өйткені дәрі қат кезде кейбір адамдар үйіндегі ар­тық дәрілерін базарда бір түйірлеп сатты. Ал дәрі-дәрмекті да­лаға шығаруға, күннің көзіне қоюға болмайды, оны сақ­таудың өзінің ережесі бар. Одан бөлек медицина қыз­меткерлері жарты жылдап жалақысын ала алмаған кездер бол­ды. Осы жылдары Денсаулық сақтау министрлігі жабы­лып, комитет деңгейіне дейін түсіп кетті. Қайбір жылы білім беру, спорт, денсаулық сақтау сынды 7-8 министрлік бірікті. 1998 жылы «Қазақстан –2030» бағдарламасы қабылдан­ған­нан кейін Денсаулық  сақтау министрлігі агенттік болып, кейін қайта министрлікке айналды. Аталған бағдарлама ая­сында медицина саласы алға жылжып дами бастады. Ал­ғаш осы стратегияны оқыған кезде «бұған біз жетеміз ба, жоқ па?» деп ойлайтынмын. Қазір қарасаң бағдарламаның 70 пайы­зы орындалып қойыпты.

Отандық медицинаны дамытуда осыған дейін бірнеше бағ­дарлама қабылданды. Ең алғашқы бағдарлама – бес­жылдыққа арналған «Халық денсаулығы» мемлекеттік бағ­дарламасы. Содан кейін «Денсаулық сақтауды реформалау мен дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы», «Саламатты Қазақстан», «Денсаулық» және қа­зіргі таңда «Денсаулық сақтауды дамытудың 2020-2025 жыл­дарға арналған жаңа мемлекеттік бағдарламасы» жүзеге асы­рылып жатыр. Бүгінгі таңда медицина саласына бөлініп жат­қан қаржы ЖІӨ-нің 4 пайызына тең, бұл әрине аздау. Бола­шақта денсаулық сақтау саласына бөлінетін қаражат көле­мін 6 пайызға дейін жеткізу жоспарланып отыр.

Жалпы, ел астанасының Алатаудан Сарыарқа төсіне кө­шуі қазақстандықтардың әрбірінің өміріне әсер етті, адам­дарға ерекше серпін берді. Әсіресе медицина бойынша астана дамудың локомативі болды. Елорда төрінен Ұлттық ғы­лыми медициналық орталық, Ұлттық медициналық хол­динг бой көтерді. Оның құрамына Республикалық диаг­ностикалық орталық, Ұлттық ғылыми ана мен бала ден­саулығы орталығы, Ұлттық нейрохирургия орталығы, Ұлт­тық балалар оңалту орталығы, Ұлттық ғылыми онкология орта­лығы еніп, орталықтар соңғы үлгідегі медициналық құрал-жабдықтармен жабдықталып, жаңа технологиялар еліміздің түкпір-түкпіріне тарай бастады. Тәуелсіздік алған кезде Алматыда бір ғана кардиохирургиялық орталық болса, қазір әр облыста бар. Мұның нәтижесі – асқынған инфаркт­тың бір тәуліктегі өлімі 67 пайызға дейін азайды. Кардио­хирургиялық операция жасау бойынша еліміз  дамудың биік шыңына жетті. 30 жылдың ішінде жүректі алмастыратын болдық. Туберкулезді ауыздықтадық деп айтуға болады. Бірін­ші туберкулездің диагностикалық жағы күшейді, екін­ші науқастарға арналып стационарлар салынды. Тубер­кулезді емдеуге байланысты жаңа тәсілдер қолданылды. Қазір елімізде туберкулездің асқынған түрімен ауыратындар саны мен өлім саны азайды. Кезінде туберкулезбен ауыр­ғандарға арнап салынған ғимараттар қазір басқа мақсатта қыз­мет етіп жатыр.

2012 жылдан бастап елімізде трансплантология саласы өте қарқынды дамыды. Қазір біз трансплантология бойын­ша көп елмен тереземіз тең дәрежеде тұрмыз. Біз бүгінде бауыр­дың, өкпенің, бүйректің және жүректің трансп­лан­тациясын жасаймыз. Қазақстан әлем бойынша алғаш рет адамның ұрығынан алынған жасушаны ары қарай өсірумен айна­лысты. Мұндай жасуша технологиясы арқылы кейбір ауру түрлерін емдеуге болады. Олардың қатарына бүйрек, бауыр, қалқанша безі, шеміршек пен адамның жүйке жүйесі ауруларын жатқызамыз. Бұл бағытта жақында менің бір топ әріптестерім Қазақстанның мемлекеттік сыйлығын алды.

«100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы отандық ме­ди­цина саласын дамытуға айрықша үлес қосты. Бағ­дарламаны жүзеге асыру аясында аудан орталығына дейін жаңа ауруханалар салынды. Кешегі пандемия жағдайында сол ауруханалар науқастарға ем жүргізетін орталыққа ай­налды. Амбулаториялық көмекті ары қарай дамыту мақ­сатында көптеген емхана, диспансер салынды.

Денсаулық сақтау жүйесіндегі қазіргі таңда дамып келе жат­қан – МӘМС жүйесі. Дамыған елдерде адамның ден­саулығына бөлінетін қаражат 3 жерден: мемлекет тара­пынан, жұмыс беруші тарапынан және жұмыс істейтін адам­нан алынады. Мінеки, осы үшеуін қосқанда біраз қара­жат жиналады, сәйкесінше адамға сапалы медициналық кө­мек көрсетуге болады. Пандемия кезінде ауруханада нау­қастарға жататын орын болмады, осы кезде жаңа ста­ционарлар шұғыл салынды. Науқастардың дәрі-дәрмегі, ме­дицина қызметкерлеріне беретін жалақысы, үстемақысы бар, соның бәрі осы қордан алынды. Қор болмағанда біз қина­лып қалатын едік. Мұндай қоры жоқ көршілеріміздің қи­налып қалғанын көзіміз көрді. Бұл жүйені ары қарай да дамыта берсек, түсетін қаражат мөлшері де арта бермек.

Бүгінде отандық медицина саласы оңалту шараларына ба­сымдық бере бастады. Еліміздің әр өңірінде шипажайлар, емдеу-сауықтыру орындары, оңалту орталықтары салынып жатыр. Бір айта кетерлігі, денсаулық сақтау саласына мемлекет тарапынан бөлініп жатқан қаражат жеткілікті.  Бас­қа елдердің пандемия кезінде өзінің халқына үлкен кө­мек көрсетіп жатқанын көріп тұрған жоқпын. Мысалы, ха­лықты вакцинациялауға министр 15 млрд теңге бө­лін­генін хабарлады. Бұл қаражатқа жыл соңына дейін 6 млн адам­ға тегін екпе жасалады деді. Вакцина демекші, бұл ба­ғытта да еліміздің ғалымдары өз ізденістерін паш етті. Бүгінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымында 3 вакцинамыз тіркелді. Соның ішінде біреуі клиникалық зерттеудің үшінші сатысына өтті. Бұл отандық ғалымдардың бә­секеге қабілетті екенін көрсетеді. Тіпті кейбір дамыған ел­дердің әлі өз вакцинасы жоқ. Түркияның өзі Қытайдың вак­цинасын сатып алып жатыр.

Жеткен жетістіктерге тоқмейілсіп отырмай, ары қарай да­мыған жөн деп санаймын. Сақтандыру қоры ары қарай жүйелі жұмыс істеп, әр адамның денсаулығын сақтауға жағдай туса деп ойлаймын. Біз халықтың 41 пайызға жуығы ауыл­дық жерде тұратынын ескеруіміз керек. Елді мекендерде медицина мамандары тапшы. Осы заманға сай мобильді теле­медицина дамыса, әр аудандық ауруханада 5-6 мобильді топ болса, қанша адамды ажалдан арашалап қаламыз. Мо­бильді телемедицина ауылға жетсе, бұл адамға да, мем­ле­кетке тиімді болмақ.

3294 bl

Қайырғали КӨНЕЕВ,

медицина ғылымдарының кандидаты,

невропатолог:

Медицина ғылымының даму көрсеткіші нөлге тең

– Соңғы 30 жылда біз денсаулық сақтау жүйесінің кері кет­кеніне куә болып жатырмыз. Өзбекстан, Украина, Грузия сын­ды елдер денсаулық сақтау жүйесін бізден әлдеқайда жақ­сы жетілдіріп алған, көрсеткіштері өте жақсы. Ал біз соңғы 5 жылда отандық денсаулық сақтау жүйесін толық күйреттік.

Тізбектеп айтатын болсақ, дәлелді медицина қағидалары енгізілген жоқ. Қазақстанның фармацевтикалық нарығында дәрілердің 70 пайызға жуығы – тиімділігі дәлелденбеген пре­параттар. Мұның алдын алуда ешқандай жұмыс атқарылып жатқан жоқ. Денсаулық сақтау ми­нистрлігі керісінше мұндай жағдайды қолдап отыр. Мұндай дәрілер әлемнің басқа елде­рінде таралмайды, тек Ресей, Қазақстан, Африка елдерінде ғана таралады. Бұдан бөлек, ме­дицина саласы мамандарының біліктілігі төмен. Бұл денсаулық сақтау жүйесінің сапасына қат­ты әсер етеді. Біз еуропалық стандарттарды өкшелеп қуып жүргенде медициналық білім беру­ді қолдан шығарып алдық. Білім жүйесін жетілдірмедік.

Ал медицина ғылымының даму көрсеткіші нөлге тең десек болады. Халықаралық басы­лым­дарда қазақстандық ғалымдардың еңбегінен дәйексөз алып, сілтеме көрсету жоқтың қа­сында. Өйткені біздің ғалымдардың еңбектері аз жарық көреді,  жаңалығы жоқ, сондықтан шет­елдік ғалымдар біздің ғалымдардың еңбегін мойындамайды. Осылайша отандық ме­дицина ғылымы құлдыраудың аз-ақ алдында тұр.

Медицинаның негізгі 3 іргетасы бар. Олар: медициналық практика (адамдарды емдеу), медициналық білім беру және медицина ғылымы. Медициналық білім беру жүйесінде қазір жекешелендіру тенденциясы жүріп жатыр. Қазақстандағы білім беру орындарын жекешелендіру қандай схемамен жүретіні белгісіз, белгілісі беймәлім қара схемамен жүретіні. Мен үшін Қоғамдық денсаулық сақтау жоғарғы мектебін жекешелендіріп жатқаны мүлдем түсініксіз. Қазір медициналық білім беретін ЖОО-лар ғана емес, медициналық ұйымдар мен ме­кемелер де жекешелендіріліп жатыр.  Жалпы Қазақстан бойынша жекешелендіру толқыны жүріп тұр. Жекешелендірудің соңы штатты қысқартуға алып келеді. Бұл медициналық қызмет көрсету сапасына және медицина қызметкерлерінің әлеуметтік жағдайына әсер етеді. Мысалы, Алматыдағы Балалар стоматологиялық емханасы жекешелендірілгелі бері тоқсан сайынғы сыйақыдан айырылды. Кейін жалақыны, соңыра штатты қысқартты, бұл жұмыс істеп жатқан дәрігерлердің жүктемесін арттырады. Сатып алғандар медицина қызметкерлерінің жағдайын жа­саудың орнына барынша өздеріне тиімді етіп жағдай жасап алды. Осы орайда мен мем­лекеттен науқасқа бөлінетін 100 теңгенің 10 теңгесі оны емдеген дәрігерге, тек 1 теңгесі ғана науқастың дәрісіне жұмсалатынын айта кеткім келеді. Ал қалған 89 теңгенің қайда кететіні белгісіз.

Статистика бойынша халықтың 40 пайызы ауылдық жерде тұрады. Олардың сапалы медициналық көмек алу мүмкіндігі жоқ. ЖОО енді бітірген мамандар ауыл ауруханасына жұмыс істеуге әрең барады.  Неге қалалықтарға басымдық беріледі де, ауылдағылардың сапалы кө­мек алуға мүмкіндігі жоқ? Бұл дұрыс емес және әділетсіз. Сондықтан медициналық са­нитарлық көмек тізімін бәсекеге қабілетті ортаға беру керек. Сонда ең тәжірибелі деген дәрігердің өзі ауылға барып медициналық көмек көрсетуге дайын болады.

Мемлекеттен денсаулық сақтау саласына бөлінетін қаржы көлемін аз дей алмаймыз. Соңғы 30 жылда медицина саласына бөлінетін қаржы көлемі бірде-бір рет қысқарған емес. Бөлінетін қаражат көлемі жыл сайын кем дегенде 7 пайызға артып отырды. Бірақ осыған қарамастан материалдық-техникалық базаның сапасыздығы, медицина қызметкерлерінің өмір сүру сапасының нашарлағанын, медициналық көмектің қолжетімсіздігін көріп отырмыз. Бұдан бөлек «СҚ-Фармацияның» құрылуын бір мәселе деп қарастыруға болады. «СҚ-Фармация» құрылғалы түпнұсқа препарат шығаратын еуропалық фармкомпаниялар Қазақстанның фармацевтикалық нарығынан кетіп қалды. Өйткені оларға «СК-Фармацияның» басып-жаншуы әсер етті, тиімсіз болғандықтан олар елімізде жұмыс істей алмады.

Медицинада түпнұсқа және дженерик деген ұғым бар. Дженерик дегеніміз – бұл түпнұсқаның дәлелденген фармацевтикалық, биологиялық және терапиялық баламасы бар дәрілік препарат. Былайша айтқанда, түпнұсқаның лицензияланған телнұсқасы, яғни екінші нұсқасы. Дженерик дегеніміз – түпнұсқа пайда болғаннан кейін 5-7 жылдан соң пайда болады. Мысалы, фармацевтикалық компания дәріні шығарғаннан соң біршама жылдан кейін өнімнің лицензиясын сатуға міндетті. Дженериктер осындай жолмен пайда болады. Қазақстанда Пәкістан, Үндістан, Түркияның дженериктері сатылады. Олардың бағасы  Қырғыз Республикасы, Өзбекстан, Ресейге қарағанда бірнеше есе қымбат. Яғни біз Қазақстан территориясында отырып лицензия бойынша өндірілетін дженерик препараттарды түпнұсқадағы бағамен өте қымбатқа сатып алып жатырмыз. Осы орайда «СҚ-Фармацияның» бізге қажеті бар ма деген сұрақ туады. Мүмкін МӘМС жағдайында оның қажеті жоқ шығар.

sapa Дереккөзі: Ranking.com

Денсаулық сақтау жүйесін қаржылық қамтамасыз ету көздеріне бюджет қаражаты, ерікті медициналық сақтандыру қаражаты, ақылы қызметтер көрсетуден алынған қаражат және Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін өзге де көздер жатады. Негізі қар­жыландырудың түрі бюджеттік және ақылы деген сияқты 1-2 түрден көп болмауы керек. Қарапайым мысал, тіркелген емханадағы дәрігер сізге УЗИ жасау керек дейді. Тіркеу бөліміне келіп «Мені УЗИ-ге жіберді» дейсіз. Тіркеу бөлімі сізге екі айдан кейін келіңіз деп айтады. Ал сізге УЗИ қорытындысы дәл қазір керек. Осыны айтсаңыз олар «Сіз бізден ақылы УЗИ-ге түсе аласыз» дейді. УЗИ-ге тегін де, ақылы да түсіретін сол бір дәрігер. МӘМС бойынша жұмыс істейтін  клиникалар ешқандай ақылы қызмет көрсетпеуі керек. Өз кезегінде ақылы клиникалар МӘМС бойынша қызмет көрсетпеуі керек. Олардың аражігі ажыратылмаған, бұл жағынан келгенде бізде бейберекетсіздік көп.

Еліміздің денсаулық сақтау жүйесінің қандай екенін коронадағдарыс көрсетіп берді. Осы орайда не істемек керек деген заңды сауал туындайды. Мен практикалық, отбасылық дәрігерлердің уәкілеттілігін арттыру керек деп айтар едім. Медициналық санитарлық көмекке бөлінетін ақша медициналық ұйымдарға емес, дәрігерлерге түссін. Сонда дәрігерлердің жалақысын көтеретін кезде бюджетті сорып отырған паразиттер өздігінен жоқ болып кетеді. Сәйкесінше жалақы өскен соң медициналық көмек сапалы әрі қолжетімді болады.

lab 2020

Тимур САЛИЕВ,

Б. Атшабаров атындағы Іргелі және қолданбалы медицина ғылыми-зерттеу институтының директоры:

Ауылдағы педиатр мен терапевт рөлін арттыру қажет

– Кез келген ел халқының өмір сүру сапасының жоғарылығы ден­саулық сақтау жүйесімен тығыз байланысты. Денсаулық сақ­тау жүйесінің тиімділігі бүкіл елдің саяси, әлеуметтік салаларына ғана емес, сонымен бірге бірінші кезекте экономикалық жүйеге тіке­лей әсер етеді. Коронавирус эпидемиясы бірқатар елдерде ал­ғаш­қы медициналық-санитарлық көмек ұйымдарының әл­сіздігін көрсетті. Бұл ретте бірқатар ауруханалар медициналық кө­мекке жүгінген пациенттердің көптігіне байланысты толып кетті. COVID-19 пандемиясына байланысты осындай жағдайлар ден­саулық сақтау жүйесінің экономиканың және басқа да өмірлік маңыз­ды мемлекеттік процестердің үздіксіз жұмыс істеуде рөлі маңыз­ды екенін дәлелдеді.

Медициналық санитарлық көмек – денсаулық сақтаудың ажырамас маңызды бөлігі. Осы тұрғыда учаскелік дәрігерлер мен емханалардың рөлін қайта жарақтандыру және жұмысты оңтайландыру, әсіресе ауылдық жерлердегі учаскелік терапевтер мен педиатрлардың жұмыс жағдайлары қайта қаралуы керек. Жасыратыны жоқ, аталған мамандықтар әлеуметтік қорғалу мен жалақының төмендігіне байланысты жастар арасында сұранысқа ие бола алмай отыр.

Денсаулық сақтау жүйесінің тиімділігін арттырудың екі негізгі тәсілі бар. Бірінші – Денсаулық сақтау саласына қосымша қаражат салу. ТМД елдері денсаулық сақтау саласына бөлетін қаражат пайызы (ЖІӨ) бойынша әлемнің дамыған елдерінен едәуір артта қалғаны жасырын емес (АҚШ-та 17,7 пайыз, Ресейде шамамен 5 пайыз). Әртүрлі елдердегі денсаулық сақтау жүйелері­нің айырмашылығына қарамастан, қаржыландыру қағидасы халықтың денсаулығына жауапты бүкіл жүйенің жағдайын көр­сетеді.

Екінші тәсіл – қолда бар құралдарды, адами ресурстарды және медициналық инфрақұрылымды оңтайландыру және ұтымды пай­далану. Денсаулық сақтау жүйесі ашық, анық, үйлесімді және тиім­ді ұйымдастырылмаған жағдайда, қаржыны өлшеусіз құю пай­дасыз болатыны анық, оған қоса, бұл экономика мен әлеу­меттік саланың басқа секторларынан қаражат бөлуді талап етеді.

Отандық денсаулық сақтау жүйесінің тиімсіздігін көрсететін не­гізгі салалар: фармацевтика, еңбек ресурстары, аурухана қоры, сыбайлас жемқорлық салдарынан болған шығындар және ре­сурстарды үнемді пайдаланбау.

Осы орайда еліміздің фармацевтика саласы ерекше назар аударуды талап етеді. Бұл ретте тиімді, сапалы және қымбат емес дәрілік заттарды өзімізде өндіру фармацевтика өнеркәсібін да­мы­тады, импортқа тәуелділікті азайтады. Бұдан басқа, дәрі-дәрмектер мен медициналық қызметтерді отандық өндіру­шілердің бәсекеге қабілеттілігін күшейту үшін GMP, GCP және GLP халықаралық стандарттарын барынша белсенді енгізу қажет. Фар­мацевтика және денсаулық сақтау саласында шетелдік инвес­торларды тарту мақсатында қолданыстағы салық және ұйым­дастыру жағдайларын оңтайландырып, оңайлату қажет. Меди­цина саласындағы озық әдістерді енгізу үшін сынақтар жүргізуді жеделдету және жаңа дәрілік препараттар мен емдеу тәсілдерін тіркеу үшін заңнамалық базаны оңтайландыру маңызды.

Қазақстанның медициналық жоғары оқу орындары мен ғылыми орталықтарының әлемнің үздік университеттерінің рейтингтеріндегі (QS World University Rankings-ті қоса алғанда) жағдайын жақсарту үшін осы ұйымдардағы ғылыми сегментті қаржыландыруды толық қайта қарау, яғни медицина ғылымын «қалдық қаржыландыру» қағидатынан алшақтату қажет. Жақында коронавирусқа қарсы вакцина жасау мысалында қазақстандық ғалымдар елдің медицина ғылымы бәсекеге қабілетті және елдің өзекті мәселелерін шешуге тиімді көмектесе алатынын көрсетті. Бірақ сонымен бірге ғылыми орталықтарды дамытуға және жас ғалымдарды қолдауға назар аудару қажет. Елімізде медициналық генетика, фармако-геномика, эпидемиология, био-информатика, биофизика, жасушалық инженерия және т.б. жөніндегі мамандарды қоса алғанда, денсаулық сақтау және биомедицина саласындағы жас мамандардың тапшылығы сезіледі. Әлеуметтік және қаржылық ынталандыру шараларын қоса алғанда, жас мамандарды оқыту және ұстап қалу үшін шаралар әзірлеу талап етіледі (базалық мөлшерлемелер мөлшерін ұлғайту, тұрғын үй беру және тұрғын үйге жеңілдікті несиелер беру және т. б.). Сондай-ақ, базалық мөлшерлемелерді және медицина қыз­мет­керінің еңбегіне ақы төлеу қорын есептеу жөніндегі фор­мальді тәсілдемеден алшақтау қажет. Осы тұрғыда медициналық ғы­лыми ұйымдарға осы ұйымдағы мамандардың қажеттіліктеріне қарай жалақы деңгейін қалыптастыру және есептеу құқығын беру маңызды деп санаймын.

Еліміздегі медициналық ұйымдардың әлсіз техникалық инф­рақұрылымы мен жарақтандырылуы медициналық ақ­параттық жүйелерді толық ауқымды енгізуді жүзеге асыруға мүм­кіндік бер­мейді. Ауылдық өңірлерде медицина қызмет­кер­лерінің жұмыс орын­дары дербес компьютерлермен жабдық­тал­маған, құры­лымдалған кабельдік жүйе мен серверлік жабдық жоқ.

Елдегі денсаулық сақтау жүйелерін жедел цифрландыру қажет. Денсаулық сақтау және ғылым жүйесінің АТ-инф­ра­құры­лымын дамыту жасанды интеллект, блокчейн (block-chain) мүм­кіндіктерін, «ақылды» (smart)-құрылғыларды пайдалануды, вир­туалды клиникалық сынақтарды, телемедицинаны және ме­дициналық роботтарды енгізуді қоса алғанда, озық әдістерді ен­гізу үшін қажет. Мысалы, денсаулықтың маңызды көр­сет­кіштерін бақылау, патологияның таралуын модельдеу және белгілі бір аурудың өршуін болдырмау жолдарын іздеу үшін басқа қол­даныстағы медициналық жүйелермен smart құрылғыларын қол­дануға болады. COVID-19 эпидемиясы сияқты соңғы жаһандық сын-қатерлер жағдайында «ақылды» құрылғыларды пайдалану адамдардың денсаулығын қашықтан бақылауда үлкен рөл ат­қаратынын көрсетті.

Сонымен қатар телемедицинаның дамуына ерекше назар ау­дару керек, бұл дәрігерлерге пациенттерді телекомму­ника­циялық технологияларды қолдана отырып бағалауға, диагноз қоюға және емдеуге мүмкіндік береді. Бұл әсіресе ауылдық жерлерде және эпидемия кезінде өте маңызды. Телемедицина медициналық деректерді жинау, сақтау және бөлісуді қамтиды, пациенттерді қашықтан бақылау және интерактивті телеме­дициналық қызметтерді ұсынады. Сонымен қатар, телеме­ди­циналық платформалар пациенттерге қашықтан білім беру мен оқытуды жүргізуге, әкімшілік басқаруды оңтайландыруға, соның ішін­де теле-Денсаулық сақтау желілеріндегі кездесулерді оңтай­ландыруға, қызметкерлерді бақылауды жақсартуға және меди­циналық тақырыптар бойынша әртүрлі презентацияларды қа­шықтан жүргізуге мүмкіндік береді.

Редакция таңдауы

Қатыгездіктің күшеюі – қоғамның осалдығы

Адам өмірі – ең аяулы да ұлы құндылық. Өйткені жер бетін­де тіршілікке әр беріп тұрған одан асқан киелі де қа­сиетті нәрсенің өзі жоқ. Бірақ...

Тәуелсіздік құрдастары – жас актерлар

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Тәуелсіздіктің 30 жылдығына арналған «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» атты мақаласында егемендіктің 30 жылдық жолына қорытынды жасап, болашаққа деген бағдарымызды тағы бір...

Салық – халықтың қазынасы

Қазіргі кезде ел азаматтарын төленбеген салық, өсімпұл мә­селелері жиі алаңдатады. Оған қоса салық рақым­шы­лы­ғы, салықтағы түрлі жеңілдіктер, жаңалықтар, жүр­гізі­ліп жатқан жұмыстар туралы ақпаратты білу...

Ажырасу алаңдатып тұр

«Үйлену оңай, үй болу қиын». Қазақ­тың бұл сөзінің өзектілігі жыл өткен сайын артып келеді. Сарапшылардың есе­бінше, Қа­зақстанда әр сағат сайын ал­ты неке бұзылады екен....
halima

Өзбек «Ақжүнісі». Ол кім?

Ақжүніс десе «Ер  Тарғын» дастанындағы ару да қайсар қыз және соның операдағы...
img23

Қатыгездіктің күшеюі – қоғамның осалдығы

Адам өмірі – ең аяулы да ұлы құндылық. Өйткені жер бетін­де тіршілікке...
403e926fe23dbbfe87a2883089639d7f

Тәуелсіздік құрдастары – жас актерлар

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Тәуелсіздіктің 30 жылдығына арналған «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» атты...

Жаңалықтар

Араб әйелі ғарышқа аттанады

Біріккен Араб Әмірліктерінің премьер-министрі шейх Мұхаммед бен Рашид Әл-Мактум ғарышқа аттанатын алғашқы араб әйелінің есімін атады. Ол Нура Әл-Матруши. Бұл туралы baq.kz мәлімдеді. Нура Әл-Матруши...

Марста кемпірқосақ пайда болды

Марста түсірілген фотода ғажайып табиғи құбылыс байқалды. Америкалық Perseverance аппаратына түскен фотода кемпірқосаққа ұқсас белгі көрінеді. Аталған қызықты сурет ғарышқа қызығушыларды толғандырып қойды. Оларды жаңбыр...

Білім және ғылым министрлігі докторантураға түсу ережелері өзгергенін хабарлады

ҚР Білім және ғылым министрлігі биыл докторантураға түсу ережелеріне өзгеріс енгізілгенін хабарлады. Докторантура бөліміне қабылдау емтиханы электрондық форматта жүргізілетін болады. Үміткерлер компьютерде отырып эссе жазады,...

Еркін күрес шебері Юсуп Батырмұрзаев Олимпиада жолдамасын ұтып алды

Алматыда күрес түрлерінен өткен Азия аймақтық іріктеу турнирінің соңғы жарыс күнінде қазақстандық Юсуп Батырмұрзаев алтын жүлдені иеленіп, сонымен қатар олимпиада жолдамасын жеңіп алды. 125 келіге...

Бау-бақша мен жүзімдіктер үсіп кетті

Францияда аяз салдарынан бау-бақша мен жүзімдіктер үсіп қалды. Француз шарапшылары аязды түндер елдің ең танымал және беделді шарап аймақтарында егіннің едәуір бөлігіне қауіп төндіріп тұрғанын...

Қарағанды облысында жоғалып кеткен кәсіпкер тікұшақпен іздестіріліп жатыр

Із-түссіз жоғалып кеткен кәсіпкер Нұрлан Сүлейменов тікұшақпен іздестіріліп жатыр, - деп хабарлайды ҚазТАГ. "10 сәуір күні сағат 3:00-де Нұра ауданында адам жоғалғаны туралы хабарлама келіп...

Иманбектің шетел жұлдыздарымен бірлесіп жазған жаңа әні шықты

"Грэмми" сыйлығының лауреаты диджей Иманбек Зейкенов жанкүйерлеріне Шон Пол (Sean Paul) және София Рейеспен бірлесе жазған жаңа туындыны ұсынды. Ол  жаңалығымен өзінің Instagram парақшасында...

Clubhouse-тың 1,3 миллион пайдаланушысының деректері ашық дереккөздерде тарап кетті

Clubhouse әлеуметтік желісінің 1,3 миллион пайдаланушысының жеке деректері тарап кетті, деп хабарлайды Cybernews бейінді порталы. Бұған дейін Facebook-тің 533 миллион пайдаланушысының жеке деректері мен телефондары...

Солтүстік Кореяда қашықтан оқытуды дұрыс ұйымдастыра алмаған шенеунік өлім жазасына кесілді

Солтүстік Корея билігі қашықтан оқу бағдарламасын жүзеге асыру бойынша комиссия төрағасын органның жұмысын дұрыс атқармағаны үшін өлім жазасына кесті, - деп хабарлайды РИА Новости.  Daily...

Елімізде өткен тәулікте 2842 адам коронавирус жұқтырған

Қазақстанда өткен тәулікте 2842 адамнан коронавирус анықталып, ПТР арқылы расталды. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 591, Алматы қаласы - 709, Шымкент қаласы - 88, Ақмола облысы - 103, Ақтөбе...

Түркістанда Орталық Азиядағы ең ірі туристік кешен «Керуен-сарай» ашылды

Түркістанда Орталық Азиядағы аса ірі көпфункционалды "Керуен-сарай" туристік кешенінің ашылу салтанаты өтті, деп хабарлайды Премьер-министрдің баспасөз қызметі. Инвестициялық жобаны "Turkistan Tourism City" компаниясы іске асырды....

Швейцариядағы турнирде қазақстандық тенисші чемпион атанды

Қазақстандық тенисші Анна Данилина грузиялық Екатерина Горгодземен бірге жұптық сында Швейцариядағы W60 BELLINZONA ITF турнирінің чемпионы атанды, деп хабарлайды Қазақстан теннис федерациясы. Қазақстандық-грузиялық жұп жүлде...

Гроссмейстер Динара Сәдуақасова интернеттің нашарлығына байланысты халықаралық турнирден шығып қалды

Гроссмейстер Динара Сәдуақасова интернет байланысындағы ақауларға байланысты Polgar Challenge халықаралық турнирінен шығып қалды. Бұл туралы шахматшы өзінің Instagram желісіндегі парақшасында жазды. "Қымбатты достар, интернеттің тұрақсыздығына байланысты...

ШҚО-дағы 12 елді мекенге тасқын қаупі төніп тұр

Шығыс Қазақстанның Новопокровка ауылында 10 тұрғын үйдің ауласын су басып, 36 адам эвакуацияланды, деп хабарлайды «Хабар 24». Қазір аумақта 40-қа жуық құтқарушы мен семейлік әскери...

293 дана киік мүйізін сатпақ болған браконьерлер ұсталды

Нұр-Сұлтан қаласының ПД қызметкерлері киік мүйізінің ірі партиясын тәркілеу бойынша арнайы операция өткізді, деп хабарлайды inbusiness.kz ІІМ ақпараттық сайтына сілтеме жасап. «Биыл 9 сәуірде киік мүйізінің...

Жириновскийдің тағы жыны қозған ба?

Әдетте өзге елдің ресми тұлғаларына қатысты сөз айтарда мәдениеттің шегінен шықпай, сыпай түрде сөз саптайсың ғой. Бірақ партия лидері бола тұра және бір елдің...

Өзбек «Ақжүнісі». Ол кім?

Ақжүніс десе «Ер  Тарғын» дастанындағы ару да қайсар қыз және соның операдағы бейнесін сомдаған қазақтың даңқты әншісі Күләш Байсейітова есімізге түседі. Ал Ақжүніс образын...

Нұр-Сұлтанда банкке берешегі бар ер адам өзін өртемек болды

Нұр-Сұлтанда банкке берешегі бар ер адам баспанасын тартып алмауы үшін өзін өртемек болды. Көп балалы отбасы көшеде қалғалы тұр. Астана тұрғыны бұл шешіммен келіспейді,...

Қазақстандық спортшы таға майыстырудан әлемдік рекорд орнатты

Қазақстандық Сергей Цырульников Гиннестің рекордтар кітабына енді деп хабарлайды "Хабар 24". Атақты балуан Қажымұқан Мұңайтпасовтың туғанына 150 жыл толғанына орай қазақстандық спортшы Сергей Цырульников...

Еліміздегі 10 миллион гектар орман алқабы жайылымға берілмек

Елде орман қоры ретінде арнайы қорғауға алынған алқаптың 10 млн гектары жайылымға беріледі. Бұл мәселе бүгін Жер реформасы жөніндегі комиссиясының үшінші отырысында қаралды. Жиын...

Журналистиканың ардагері Байдулла Қонысбектің 80 жас мерейтойы аталып өтті

Оңтүстік өңірдің ардақты журналисі Байдулла Қонысбектің 80 жас мерейтойын атап өту шаралалары Түркістанда бастау алды. Атап айтқанда, Қазақстанның құрметті журналисі, Түркістан облысы мен Бәйдібек...

Көктемде иммунитетті жақсартатын 5 дәрумен

Гиповитаминоз - адам ағзасына дәрумендер мен минералдардың жетіспеушілігі. Көбінесе гиповитаминоз қыста және көктемнің басында, жаңа піскен көкөністерді, жемістерді тұтынбағаннан, күн сәулесінен келетін дәрумендер азайған кезде...

ШҚО-да жоғалып кеткен екі жасар баланың денесі табылды

Шығыс Қазақстан облысы Риддер қаласында жоғалып кеткен баланың денесі табылды, деп хабарлайды ҚазАқпарат. ШҚО Полиция департаменті баспасөз қызметінің мәліметіне сүйенсек, полицияға хабарласқан әйел 2 жасар...

Мемлекет басшысы Ұлыбритания патшайымына көңіл айту жеделхатын жолдады

Қасым-Жомарт Тоқаев Эдинбур герцогі Филипптің қайтыс болуына байланысты көңіл айту жеделхатын жолдады, деп хабарлайды akorda.kz Қазақстан Президенті Ұлыбритания және Солтүстік Ирландия Біріккен Корольдігінің Патшайымы II...

Ingenuity тікұшағы 11 сәуір күні Марста алғашқы рейсін жасайды

Ingenuity тікұшағы 11 сәуірде Марста алғашқы рейс жасайды. Бұл туралы ToDay News Ufa РИА Новостиге сілтеме жасап хабарлады. Бастапқыда ұшу 8 сәуірге жоспарланған болатын, ұшу...

Қабдеш Жұмаділовтің телеарнаға берген соңғы сұхбаты (видео)

«Qazaqstan» Ұлттық телеарнасы қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі, Халық жазушысы Қабдеш Жұмаділовтің 85 жас мерейтойына орай түсірген, алайда қаламгердің өзі көріп үлгермеген соңғы сұхбатын ұсынады. Жазушының...

«Ясауи ізімен» ғылыми-танымдық жобасына Түркия қолдау көрсетеді

ҚР Мәдениет және спорт министрлігінің "Әзірет Сұлтан" мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі ұйымдастырған "Ясауи ізімен" ғылыми-танымдық экспедициясы Түркі елдеріне ортақ жобаға айналады. Бүгін Түркия Республикасы Үкіметі жанындағы...

Пара алды деп айыпталған Жоғарғы соттың судьясы қамауға алынды

Ірі көлемде пара алып жатып ұсталған Қазақстан Жоғарғы сотының судьясы 2 айға қамауға алынды. Бұл туралы Нұр-Сұлтан қаласының тергеу соты мәлімдеді. 2021 жылы 11 ақпанда Сыбайлас...

Нұр-Сұлтандағы карантинге қатысты жаңа қаулы жарияланды

Елорданың бас санитар дәрігері Сархат Бейсенова елордада шектеу және карантин шараларын қатаңдату туралы жаңа қаулыға қол қойды. Өткен қаулының мына тармақтары өзгеріссіз қалады: кинотеатр, боулинг,...

Елімізде өткен тәулікте 2734 адамнан коронавирус анықталды

Қазақстанда өткен тәулікте 2734 адамнан коронавирус анықталып, ПТР арқылы расталды.  Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 548, Алматы қаласы - 715, Шымкент қаласы - 85, Ақмола облысы - 99, Ақтөбе...

Вакциналарды араластырып салмаған жөн – ДСҰ

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының өкілдері вакциналарды араластырып салдырмауға кеңес берді. Бұл мәлімдемеге Францияның денсаулық сақтау министрінің шешімі түрткі болған. Себебі министр «АстраЗенека» компаниясы екпесінің бірінші...

iPhone 13-ке қатысты жаңа деректер жарияланды

Apple-дің жаңа смартфонында деректерді қорғайтын екі сенсор — Face ID және Touch ID болады. Бұл туралы өзінің Twitter-дегі парақшасында белгілі инсайдер Макгуайр Вуд мәлімдеді,...

Президент: Сапасыз жолдарды жөндеуге мемлекеттің қаржысы тиімсіз жұмсалып жатыр

ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев жолдардың жағдайына қатысты азаматтардың айтып жүрген сыны орынды деп баға берді. Бұл туралы ол Twitter-дегі парақшасында жазды.  «Еліміздегі республикалық және жергілікті...

104 жастағы кейуана коронавирусты екінші мәрте жеңді (видео)

Колумбияның Тунха қаласында тұратын 104 жастағы Кармен Эрнандес коронавирусты екінші рет жеңді. Бұл туралы жергілікті БАҚ-қа сілтеме жасап centralasian.media хабарлады.  Алғашында кейуана коронавирустан 2020 жылдың...

Букингем сарайы: Эдинбург герцогы Филипп 99 жасында қайтыс болды

Британдық герцог Эдинбург ханзадасы Филип 99 жасында қайтыс болды. Бұл туралы Букингем сарайы ресми түрде мәлімдеді. Ол патшайым Елизаветамен 74 жыл отасқан. Олардың төрт баласы...

Қазақстандықтарға салынып жатқан вакциналар мутацияланған вирусқа төтеп бере ала ма – маман жауабы

Ел тұрғындарына салынып жатқан «Спутник V» вакцинасы коронавирустың мутацияланған штамдарына қарсы тұра ала ма? Бұл сауалға онлайн брифинг барысында С. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық...

Алматының екі ауданында суық су болмайды

Медеу және Жетісу ауданына қарасты бірқатар тұрғын үйлер мен өзге де ғимараттар суық судан ажыратылады. Бұл туралы «Алматы су» мемлекеттік коммуналдық кәсіпорны мәлім етті....

Солтүстік Корея «Қиын жорық» жолына түседі — Ким Чен Ын

КХДР көшбасшысы Ким Чен Ын Еңбек партиясының барлық деңгейдегі ұйымдары "Қиын жорық" жолына түсетінін мәлімдеді. Бұл саясат Солтүстік Кореяда 1990 жылдардағы экономикалық дағдарыс пен...

Қатыгездіктің күшеюі – қоғамның осалдығы

Адам өмірі – ең аяулы да ұлы құндылық. Өйткені жер бетін­де тіршілікке әр беріп тұрған одан асқан киелі де қа­сиетті нәрсенің өзі жоқ. Бірақ...

Мамыр айында зейнетақыға 40 мың теңге үстемақы қосылатыны рас па — министрлік түсініктеме берді

Қазақстандық зейнеткерлер мамыр айында зейнетақыға 40 мың теңге мөлшерінде үстемақы алатыны туралы жалған хабарлама таратуда. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі бұл ақпаратты...

Тәуелсіздік құрдастары – жас актерлар

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Тәуелсіздіктің 30 жылдығына арналған «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» атты мақаласында егемендіктің 30 жылдық жолына қорытынды жасап, болашаққа деген бағдарымызды тағы бір...

Тағы бір мемлекет төрт күндік жұмыс аптасына көшеді

Халықтың өмір сүру сапасын жақсарту үшін Жапония билігі төрт күндік жұмыс аптасына көшу мәселесін пысықтап жатыр.  Daily Mail басылымының хабарлауынша, жапон үкіметі жұмыс уақытының қысқаруы...

Салық – халықтың қазынасы

Қазіргі кезде ел азаматтарын төленбеген салық, өсімпұл мә­селелері жиі алаңдатады. Оған қоса салық рақым­шы­лы­ғы, салықтағы түрлі жеңілдіктер, жаңалықтар, жүр­гізі­ліп жатқан жұмыстар туралы ақпаратты білу...

Алматыда жылжымалы вакцина салу пунктері ашылады

Алматыда коронавирусқа қарсы вакцинацияға арналған жылжымалы медициналық пунктер құрылады. Бұл туралы Алматы қалалық қоғамдық денсаулық сақтау басқармасының бастығы Нариман Табынбаев айтты. «Медициналық мекемелер мен емханалардан...

Байден АҚШ-тың әскери бюджетін қысқартпақ

АҚШ президенті Джо Байден елдің әскери бюджетін қысқартпақ. Бұл салаға бағытталатын қаржы көлемі елдің бұрынғы басшысы Дональд Трамптың  бөлгісі келген сомадан 7 млрд долларға...

Ажырасу алаңдатып тұр

«Үйлену оңай, үй болу қиын». Қазақ­тың бұл сөзінің өзектілігі жыл өткен сайын артып келеді. Сарапшылардың есе­бінше, Қа­зақстанда әр сағат сайын ал­ты неке бұзылады екен....

«Болашақ» – білімді мен біліктінің тірегі

ХХ ғасырдың соңғы онжылдығында жаңа тәуелсіз елдер пайда болып әлем картасына өзгеріс еніп қана қойған жоқ, осы ғасырдың туындысы − ақпараттық технологияның дамуы ғылым-білім...

Жанарбек ӘШІМЖАН: Miras кеңесіне үлкен жауапкершілік жүктеліп отыр

Мемлекет басшысының «Халық үні­не құлақ асатын мемлекет» тұжы­рым­дамасын іске асыру аясында 14 кеңес құрылды. Әрине, барлығының өзін­­дік орны мен мақсаты, бағыт ба­ғ­да­ры алабөтен, бірақ...

Соңғы көш Кеңсайдан емес, кең даладан дамыл тапты…

Бұдан бұрынғы жылдары өмілдірік құйысқаны күнмен көмкеріліп кісінеп ерте жететін кербесті көктемнің биылғы келісі кештеу болды. Көкек шақырып үлгермей, Арқаның ақ түтек ақпа бораны...

Атырауда бала ұрған тәрбиеші 4 жылға сотталды

Атыраудағы №2 қалалық сот сөйлеу қабілеті нашар балаларға арналған №20 "Алтын балық" мамандандырылған балабақшасының тәрбиешісіне қатысты үкім шығарды деп хабарлайды облыстық соттың баспасөз қызметі. Педагог...

Негізгі ұстаным – елімізде адам капиталын дамыту

«Nur Otan» партиясының жанынан Білім мен ғы­лымды дамытудың Республикалық Қоғамдық кеңесі құрылғаны баршамызға белгілі. Еліміздің дамуының негізгі бағыттарын қамтитын дәл осындай 14 Қоғам­дық кеңес...

Америкалық отбасы Моңғолияда қазақ тілін үйретіп жүр

АҚШ азаматы Крейг Портелл отбасы­мен 1998 жылы Моңғолияның Баян-Өлгей аймағына барып, ондағы жергілікті қазақтарға ағылшын тілінен сабақ бере бастайды. Кейін Портелл отбасы осы аймаққа...

СҚО «сары» аймақта: Өңірде карантин күшейтіледі

Солтүстік Қазақстан облысы коронавирустың таралуы бойынша «сары аймаққа» өтті. Осыған орай бүгін өңірдің бас мемлекеттік санитар дәрігерінің жаңа қаулысы жарияланады. СҚО санитаириялық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің мәліметінше,...

Тәуелсіздік күнтізбесі

1993 жылғы 15 сәуірде Бельгия Корольдігінде Қазақстан Республикасының Елшілігі ашылды. 1996 жылғы 10 сәуірде Ресей Федерация­сын­да Қазақстанның әдеби және мәдени күндері өтті. 1999...

Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясында энциклопедия тұсаукесері өтті

8 сәуір күні Т.Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясында «Өнер мен мәдениеттегі Қазақстан этностарының өкілдері: есімнамалар энциклопедиясы» басылымының тұсаукесері болып өтті. Руханият қоржынымыз тағы...

Ақордада тағы да кадрлық ауыс-түйіс болды

Мемлекет басшысының өкімімен Қанатбек Жайсаңбаев Қазақстан Президентінің Әкімшілігі Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмысы бөлімінің меңгерушісі лауазымына тағайындалды, деп хабарлайды Ақорда. Кеше Мемлекет басшысының өкімімен Қазақстан...

Алматы облысында 12 сәуірден бастап карантин шаралары күшейтіледі

Алматы облысының Бас мемлекеттік санитариялық дәрігерінің «Алматы облысының аумағында карантин режимі және кейбір шектеу шараларын күшейту туралы» жаңа қаулысы жарияланды. Құжатқа сәйкес, 12 сәуірден бастап...

Ғарышкер қазақ елін сағынышпен еске алды

1981 жылы нау­рыз айының 22-сі күні моңғол азаматы Жуг­дэрдэмидийн Гуррагчаа мен КСРО-ның екі дүркін Батыры, ұш­қыш-ғарышкер Вла­димир Жаныбеков «Союз-39» кемесімен Бай­қо­ңыр­дан ғарышқа көте­рілген болатын....

Қол ұстасып көш бастаған

Ел Тәуелсіздігінің 30 жылдық белесіне  қадам басып отырмыз. Бұл жылдарда  елі­міз Қазақстанның Тұңғыш Президенті – Елбасы Н.Назарбаевтың тікелей  бас­шы­лығымен бұрын-соңды болмаған мол табыстарға жетті....

Бас мүфти Наурызбай қажы ТАҒАНҰЛЫ: Денсаулық – бәрінен қымбат құндылық

Өкінішке қарай, биыл да қасиетті Рамазан айын пандемия жағдайында өткізгелі отырмыз. Жұқпалы дертті оқшаулану, сақтану арқылы ғана жеңуге болатынын анық аңғардық. Осы ретте сіздерді...

Алматыдағы екпе салу орындарының тізімі жарияланды

Алматы қалалық денсаулық сақтау басқармасы қаладағы емханалардан басқа нысандарда ашылған екпе салу орындарының 9 сәуірдегі жаңартылған тізімін ұсынды Алматы қалалық қоғамдық денсаулық сақтау басқармасы екпе...

Зеренді ауданына жаңа әкім тағайындалды

Ақмола облысы әкімінің өкімімен Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің және аудандық мәслихат депутаттарының келісімімен Әсен Жақсылықов Зеренді ауданының әкімі болып тағайындалды. Әсен Жақсылықов 1980 жылдың 3...

Қазақстандықтар мамыр айында 13 күн демалады

Мамыр айындағы күнтізбеде 3 мемлекеттік мереке күн бар, атап айтсақ 1 мамыр – Қазақстан халқының бірлігі күні, 7 мамыр – Отан қорғаушылар күні, 9...

Шығыс Қазақстанда жоғалып кеткен екі адам табылды

ШҚО Төтенше жағдайлар департаментінің мәліметіне сүйенсек, Алтай ауданы Қаракөл ауылынан Жаңа Бұқтырма кентіне бет алған 1988 жылғы әйел мен 1986 жылғы ер адам жоғалып...

Елімізде коронавирус жұқтырғандар саны 264 мыңға жуықтады

Қазақстанда өткен тәулікте 2440 адамда коронавирус расталды. Бұл туралы coronavirus2020.kz жазды. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 446, Алматы қаласы - 717, Шымкент қаласы - 72,...

Талдықорғанда жаңа қалашық тұрғындарын сотқа беріп жатыр

Талдықорғанда жаңадан салынған коттеджді қалашықтың тұрғындары газға белшесінен қарызға батып жатыр. 250 тұтынушының берешегі 22 миллионға жеткен. ҚазАқпараттың жазуынша, 2 жыл бойы үндемедік деген «ҚазТрансГазАймақ»...

9 сәуір: тарихи оқиғалар күнтізбесі

Осыдан 2 жыл бұрын, 2019 жылы 9 сәуірде Қазақстан тарихында маңызды оқиғалардың бірі орын алды. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Нұр-Сұлтан уақытымен 13.00-де республикалық телеарналар...

Карантин талабын бұзған әкімге айыппұл салынды

Қызылорда облысында мерекелік шараның бірінде карантин талабын сақтамаған ауыл әкіміне айыппұл салынды. Бүгінде өңірде бұл бағытта 45 мониторингтік топ жұмыс істеуде. Оның құрамында полиция департаменті,...

Бүгін республиканың басым бөлігінде тұман түсіп, жел күшейеді – Қазгидромет

«Қазгидромет» РМК синоптиктері 9 сәуірге арналған ауа райы болжамын ұсынады. Ел аумағының басым бөлігінде атмосфералық фронттардың өтуіне байланысты тұрақсыз ауа райы сақталады. Тек оңтүстік бөлігінде күн...

Оппозиция сайты арандатушы пікірді неге жалаулатып тұр?

Қазіргі кезде электрон ақпарат құралдарын тіркетіп алып, «демократия» деген желеумен ел арасына іріткі салушылар көбейіп кеткен сияқты. Әсіресе шетелде тіркелген сайттарда екіұшты пікірлерді қалай...

Самарқанд облысында жайылымсыз қалған шопандар қалаға қойларын айдап кірді

Қайсы елде болса да, соңғы жылдарда тіршілігін малмен байланыстырған халыққа кедергі көбеюде. Себебі елді мекендердің маңайындағы жерлердің бәрін иелеп алғандар қарапайым халыққа мал жаятын...

Ертісбаев революцияға жол бермеу үшін биліктің не істеуі керек екенін айтты

Бұл жолғы шығарылым талай халықты сорға қалдырған, экономикаларды жұтатқан түрлі-түсті төңкерістерге арналды. Бұл туралы саясат ғылымдарының докторы Ермұхамет Ертісбаев Yertysbayev Live YouTube-арнасындағы сұхбатында мәлім етті. Бұл...

Түрмеде асылып қалған ер адамға қатысты тергеу басталды

Орал қаласында түрмеде 33 жастағы ер адам асылып қалды. Оқиға 7 сәуір күні БҚО қылмыстық-атқару жүйесі департаментіне қарасты РУ-170/3 мекемесінде болды. 1988 жылғы жазасын өтеуші...

Рамазан айында Құран хатым рәсімдері қашықтан оқылады

Бұл туралы Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы айтты. «Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы Рамазан айында айтылатын уағыз-насихат, сұрақ-жауап жұмыстарын онлайн режимде...

Елбасы кітапханасы мен Халықаралық Түркі академиясы арасында меморандумға қол қойылды

Елбасы кітапханасы мен Халықаралық Түркі академиясы бірлескен ғылыми-зерттеу жобаларын іске асыруды, тәжірибе алмасуды көздейтін меморандумға қол қойды. –  Түркі академиясы жыл сайын ғылым, мәдениет,...

Коронавирустан жазылғандарға ораза ұстауға бола ма – Бас мүфти

Бұл сауалға Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының төрағасы, Бас мүфти Наурызбай қажы Тағанұлы жауап берді. «Дініміз жеңілдікті қалайды. Егер коронвируспен ауырып, жазылғаннан кейін денсаулығыңыз ораза ұстауға...

«Nur Otan» партиясы: қоғамдық қабылдау бөлмелеріне 43 мыңнан астам өтініш түсті

«Nur Otan» партиясында қазақстандықтардың қандай түйінді мәселелерін шешуге қол ұшын созып жатқаны туралы айтылды. Жыл басынан бері еліміз бойынша қоғамдық қабылдау бөлмелеріне 43 мыңнан...

Вакцина алған адам қалай тамақтануы керек

Салауатты өмір салтын ұстанатын адамдарда вакцина алғаннан кейін иммунитет жылдам қалыптасады. Республикалық диагностикалық орталықтың клиникалық иммунология, аллергология және пульмонология бөлімінің меңгерушісі, медицина ғылымдарының докторы Елена...

Министр оқушылар қашан мектепке оралатынын айтты

Қазақстанның білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов оқушылардың қашан мектепке оралатынын айтты. «Пандемияға байланысты жағдай тұрақталып, өңірлер «сары» және «жасыл» аймаққа кіргенде оқушылар мектепке оралады....

«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясына жаңа басшы тағайындалды

«Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ Басқармасының шешімімен Нұрлан Ермекұлы Сауранбаев «Қазақстан темір жолы» Ұлттық компаниясы» АҚ басқарма төрағасы қызметіне тағайындалады. Бұл туралы ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметі...

Министр отандық вакцинаның құжаттары қашан тапсырылатынын айтты

ҚР Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов коронавирусқа қарсы отандық вакцинаны шығаруға қатысты түсінік берді. «Тиісті стандарттар бойынша жұмыстар атқарылып жатыр. Биологиялық қауіпсіздік проблемалары ғылыми-зерттеу...

Зейнетақы қорынан жарты миллион теңгені қалай алуға болатыны хабарланды

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры жарты миллион теңгені қандай жағдайда алуға болатынын хабарлады. Бұл туралы Қордың Instagram-дағы парақшасында жазылған. Қорға зейнет жасына жеткен кезде жинақ қандай жағдайда бір рет төленеді...

5 адам қаза тапты: ата-әжесін немерелерімен атып өлтірген

АҚШ-тың Оңтүстік Каролина штатындағы Рок-Хилл қаласында болған атыс салдарынан бес адам, соның ішінде екі бала қаза тапты. ҚазАқпараттың Fox 13 телеарнасына сілтеме жасап жазуынша, құқық...

Қазақстан мен Ресей Сыртқы істер министрлері қандай келісім жасағаны белгілі болды

 Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді мен Нұр-Сұлтан қаласына жұмыс сапарымен келген Ресей Федерациясының Сыртқы істер министрі Сергей Лавров екіжақты...

Түркістанда дәрігерлер мерзімінен бұрын туған үшемнің өмірін арашалап қалды

Түркістандағы №3 облыстық перинаталдық орталығының дәрігерлері небәрі 1,5 кг салмақпен туған нәрестелерді 40 күн бойы күтіп, жетілдіріп барып, бүгін перзентханадан шығарып салды. Дәрігерлердің айтуынша,...

Елорданың бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Мемлекет басшысының сынына жауап берді

Елорданың бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Сархат Бейсенова Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың шектеулер мен рейдтер күтілген нәтиже әкелмей отыр деген мәлімдемесіне қатысты пікір білдірді. Мемлекет басшысы...

Биыл қанша білім гранты бөлінеді – министр жауап берді

Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов биыл бакалавриатқа – 51 500, магистратураға 13 500 грант берілетінін мәлімдеді. «Биылғы мемлекеттік тапсырысты ұйымдастыру бойынша тиісті жұмыс атқарылуда....

Қызылорда қаласына жаңа әкім тағайындалды

ҚР Президенті Әкімшілігі мен Қызылорда қалалық мәслихатының келісімдері бойынша облыс әкімінің 2021 жылдың 8 сәуірдегі өкімімен Қызылорда қаласының әкімі лауазымына Қазантаев Ғанибек Қонысбекұлы тағайындалды....

СҚО-да еліктер аштан өліп жатқан жоқ – инспекция

Солтүстік Қазақстан облысында еліктердің өлуіне қатысты әлеуметтік желіде тараған бейнежазбаларға орман шаруашылығы және жануарлар әлемі аумақтық инспекциясының өкілдері түсінік берді. СҚО-да бірер күннен бері әлеуметтік...

Коронавирустың британдық штамы әдеттегіден 1,32 есе жұқпалы – жапон ғалымдары

Жапонияда коронавирустың британдық штаммының таралу коэффиценті бастапқы нұсқасына қарағанда 1,32 есе жоғары болып шықты. Жапония Инфекциялық аурулар бойынша ұлттық институтының мамандары осындай қорытынды жасады,...

Баспасөз хатшысы Президенттің неге «Спутник-V» вакцинасын салдырғаны туралы айтты

Азаматтарымыз әлеуметтік желілерде Мемлекет басшысының бұған дейін қазақстандық вакцина салдырамын деп, бірақ оны күтпей, «Спутник-V» екпесін алғаны жөнінде сұрақтар қоюда. Бұл туралы ҚР Президентінің...

Атырауда ауаның ластануы: «Теңізшевройлға» қатысты тексеру басталмақ

Экология министрлігі «Теңізшевройл» ЖШС қатысты жоспардан тыс тексеру жүргізеді, деп хабарлайды министрліктің баспасөз қызметі. 2021 жылғы 7 сәуір сағат 15:20-да КТЖ-2-нің 4-жолындағы С511 қондырғысының жұмысы...

Елорда тұрғындары газ қосу үшін пайызсыз несие ала алады

Нұр-Сұлтан қаласының әкімдігі, Halyk Bank және «ECOJER» қауымдастығы өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды. Меморандум аясында тұрғын үйлерді газбен қамтуға жәрдемдесу бойынша жоба іске...

Нұр-Сұлтан іргесіндегі Қоянды ауылы су астында қалды

Екі өңірдің құтқарушылары Қоянды кентінде құтқару жұмыстары жүргізілуде, деп хабарлайды Төтенше жағдайлар министрлігі.  Елорда маңындағы Целиноград ауданының Қоянды ауылында Ақмола облысы мен Нұр-Сұлтан қаласының құтқарушылары...

Елорданың бас санитары қала тұрғындарына үндеу жасады

Нұр-Сұлтан қаласының бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Сархат Бейсенова Рамазан айында ауызашарды тек отбасы ортасында өткізуге шақырды. «Құрметті елорда тұрғындарымен қонақтары! Біздің қоғам үшін маңызды діни...

Нұрлан Сауранбаев Президент Әкімшілігіндегі қызметінен босатылды

Нұрлан Сауранбаев қызметінен босатылды, деп хабарлайды Ақорда. «Мемлекет басшысының өкімімен Нұрлан Ермекұлы Сауранбаев Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі Мемлекеттік бақылау және аумақтық-ұйымдастыру жұмысы бөлімінің меңгерушісі лауазымынан...

Ажыраспақ болған әйелін бопсалаған оралдықтың басы бәлеге қалды

Оралдық азамат ажыраспақ болған әйелін бопсалаймын деп басы бәлеге қалды. Бұл туралы "Астана" арнасы хабарлады. Батыс Қазақстан облыстық полиция департаментінің мәліметіне сенсек, ер адам...

Қазақстаннан көлік ұрламақ болған Ресей азаматы ұсталды

Оралда көлікті айдап кетпек болған Ресей азаматы ұсталды, – деп хабарлайды Polisia.kz. Батыс Қазақстан облыстық Полиция департаменті қызметкерлеріне 1992 жылы туған Ж. есімді азамат...

Қазақстанда қанша адам коронавирусқа қарсы вакцина салдырғаны белгілі болды

ҚР Денсаулық сақтау министрлігі 5 наурыздағы жағдай бойынша қанша адамға коронавирусқа қарсы вакцина салынғанын жариялады. Соңғы мәліметтерге қарағанда, Нұр-Сұлтанда 21350, Алматыда 48501, Шымкенте 12027, Ақмола...

Ғалымдар әлемдегі ең ежелгі ДНҚ-ны тапты

Ғалымдар әлемдегі ең ежелгі адамның ДНҚ-сы қазіргі Чехия аумағында 45 мың жыл бұрын өмір сүрген әйелге тиесілі екенін анықтады. Ол үшін Германиядағы Макс Планк...