Талғат Теменов. Жошы ханның жиендері

Гумилевтар

Бұл Москваның әдемі кезі болатын. Әсіресе Олимпиададан соң Москва басқаша гүлденген, нұрланған… Өйткені біз оқуға түстік.

Қыркүйек айы басталып оқуға кірісіп кеткенбіз. Сабағымыз ерте басталады. Лекциямыз 9.30-да. Сондықтан жатақханадан ерте шығамыз. Біздің жатақханамыз ВДНХ-дағы Б.Галушкин көшесінде, ал сабақ өтетін корпусымыз Белорусь вокзалының жанында. Әйгілі кино үйі, Тишинский базар, ар жағымызда зоопарк бар. Малая Грузинская көшесінде біздің сценаристер мен режиссерлер оқитын Жоғарғы курс. Талайдың кумирі болған Владимир Высоцкийдің тұрған үйі де бізден алыс емес. Курстастарымыз да шетінен мықты жігіттер. А.Тарковскидің «Сталкер» фильмінде басты рөлді сомдаған «Оскарға» ұсынылған, Александр Кайдановский, болмаса «Самоцветы» тобының жетекшісі Стас Намин, «Рижская» киностудиясының бұрынғы бас редакторы Лео Раге. Академик Ефим Зельдович пен әйгілі жазушы Алла Гербердің баласы Александр Зельдович… тағысын тағылар. 30 шақты қыз-жігіттердің ішінде мен де бармын. Бұрын аты-жөнін газет-журналдан, болмаса тек телевизордан ғана көретін режиссерлардың біразы осында дәріс береді екен. Ең бірінші танығаным «Кинопанорама» хабарын жүргізетін Эльдар Рязанов. Одан соң «Табор уходит в небо» мен «Мой ласковый и нежный зверь» фильмін түсірген  Эмиль Лотяну, Глеб Панфилов, Никита Михалков, Владимир Грамматиков және менің мастерім Сергей Соловьев та осы жерде екен. Бұл біз үшін өте қуаныш және зор мәртебе, сол замаңдағы үлкен зиялы қауымның өкілдері осы жерде лекция оқыды, дәріс берді. Әсіресе аса талантты философ, көзі тірісінде аты аңызға айтылған Мираб Мамардашвили, тарихшы жазушы Натан Эйдельман, мәдениет танушы аса көрнекті ғалым Паола Волкова, алғашқы совет режиссерларының бірі Леонид Трауберг, Ленин туралы сценарийлердың авторы Сергей Юткевич тағысын тағылар лекция оқыды. Мен осының бәрін көп уақыт өткен соң жазып отырмын. Сөйтсем мен ол кезде көп нәрсенің қадірін білмеген екенмін.

Бір күні таңертеңгі лекциямызды 10-ға шегеріпті.  Не лекция? Кім оқиды, ол да жұмбақ. Бірақ енді ғана оқуға келген қыз-жігіт ол кезде сабақтан қалуды білмейміз. Метродан жаяулап келсек оқу корпусының алды ығы-жығы. Машина қоюға орын жоқ, әдеттегіден көптеу сияқты. Ішке кірсек құжынаған ел-жұрт. Көбісі біз танымайтын адамдар. Егде тартқан ақ шашты ерлер мен «Бальзактің жасындағы ханымдар». Біздің бірінші қабатта кино көрсететін залымыз адамға лық толы. Танымайтын басқа біреудің үйіне кіргендей имене басып ішке кірдік. Тура қарсы алдымда таныс кісі тұр…

«Ойбай, мынау актердың аты кім еді? Әлгі, Альберт Филозов емес пе?»

Іште бос орын жоқ сияқты… Басқа біреудің лекциясы ма дейін десем, біздің курстағы қыз-жігіттер отыр. Осы кезде залдың түкпірінде ағаш  қабырғаға сүйеніп тұрған Андрей Мироновты көргенде есім шығып кетті…

«Мәссаған… мынау әйгілі Мироновтың өзі ғой…».

Біздің осы залда әркімнің өз орны бар. Бұл жазылмаған заң сияқты. Менің орным бос тұр екен. Қосымша қойылған орындықтардың арасынан әзер өтіп енді орныма отырайын десем, Андрей Миронов түрегеліп тұр екен. Ұялып кеттім… Осындай-үлкен талантты әртістің түрегеліп тұрғанына, ал ана Түркіменстаннан келген Аман Джумаевтың былшиып отырғанына жыным келді.

– Здравствуйте, садитесь на мое место – деп өз орнымды қолыммен көрсеттім. Осы кезде ту сыртымнан директордын орынбасары Вера Игоревна Суменова: «Талгат, Вы сами садитесь… лекция прежде всего для Вас… А гости постоят» деді. Миронов та менің ниетіме риза болып маған қарай жымиып.. «Спасибо, Вы сами садитесь» -деді… Жүрегім қуаныштан дүрсілдеп «Әттен, осы көріністі Мұса досым көрсе» деп риза болған қалпымда өз орныма қонжия кеттім. Көп ұзамай ішке Никита Михалков, директорымыз Ирина Кокорева және біз танымайтын үш төрт адам лекция оқитын төрге шықты. Директорымыз қасындағы қонақ кісімен таныстырды.

– Қайырлы таң, достар! Бүгін бізде әйгілі ғалым, этнограф-тарихшы, ақын, аңыз адам Лев Николаевич Гумилев дегенде – зал дүр етіп қол шапалақтап тұрып алды. Бізге Лев Николаевичті көндіру сіздерге келіп лекция оқыту оңайға түскен жоқ…

– Сізге мың рахмет, Лев Николаевич. Түнімен Ленинградтан келсеңіз де, шаршамай бізге жеткеніңізге мың алғыс..!

Мен ешқашан мұндай фамилияны естіген жоқпын. Алғашында мен танымайтын сценарист, болмаса режиссер деп ойлап қалғанмын. Сөйтсем ғалым екен ғой. Қонағымыз орта бойлы, толықтау келген, сұйық шашын бір жағына қайырған. Сол бетінде езуден сәл жоғары қалы бар екен және бір аяғын сәл сылтып басатындай көрінді. Сөзін сәлеммен бастағанда тілінде «Р»-ды айта алмайтын мүкісі бар және сәл тұтығып сөйлейтін кісі екен… Ол кісі лекциясын бастап кетті.

Тарихтан – адам баласының сонау көне дүниеден бергі жаратылысы және олардың этносқа бөлінуінің сыры жайлы айта бастады. Өмірі мен естімеген жаналық. Мен білмеген құпия, беймәлім дүниелер. Ол кісі сөйлеп тұр. Кішкентай залымызда ине шаншыр жер жоқ. Бәрі сілтідей ұйып тыңдап қалған. Бір қызығы қонақтың қолында не кітап не дәптер жоқ. Бәрін-бәрін қай ғасыр, қай ел болмасын жатқа айтады. Мен сол күні Еуропа, Таяу-Шығыс, Қытай, Индия мен Америка тарихы жайлы көп жайтты бірінші рет естідім. Оның үстіне әлгі ғалым қай дәуірде, қай мемлекетте, қандай патша, болмаса король тіпті Буддалардың монахтарының қай жылы туып, қай жылы қайтқандарын айтқанда көзім бақырайып, аузым ашылып қалды. Не деген ғажап, не деген білім… Әсіресе мына кісінің есте сақтау қабілеті қандай ғажап… Үш сағаттай болған дәрісіміз, үш минуттай зу етіп өте шықты. Топырлаған жұртпен бірге мен де есік алдына шықтым. Жаңағы ғалым қалтасынан папирос алып темекі шекті. Дәл менің папам сияқты папирос тартады екен. Бір сәт әлгі ғалымды қоршаған жұрттың ішінен біреу сытылып шықты да, мен лып етіп кіріп оның орнына тұрдым. Қаумалаған ел жұрт ана кісіден оны-мұныны сұрап жатыр. Гумилев бір сәт маған көз тоқтатып қарады да,

– Откуда будете, дорогой –деді, Мен Қазақстаннан екенімді айттым.

– Мне нравится Казахстан… Когда-то мне пришлось побывать там в определенное время – деді. Осы кезде мен қарап тұрмай, қадімгі тарихпен шұғылданып жүрген тарихшыға ұқсап…

–Тарихта жоңғар деген халық  шын болды ма? Болса олар қазір қайда? Жоқ қой – деп сұрағанымда ол көзі күлімдеп:

– Вот эти вопросы мы будем обсуждать в следующий раз – деді. Бұл кезде директорымыз Ирина Кокорева «Волгасының» есігін ашты да қадірлі қонағын отырғызып бізбен коштасып кете барды. Мен аузымды ашып сол орында состиып қала бердім… – Бұл кім? Қайдан келген ғалым? Егер осы кісіні мана мен көрген тұлғалар тек тыңдау үшін түрегеп тұруға дайын болса, яғни, бұл кісі бекер емес екен ғой деген ойға қалдым. Аты жөні кім еді?

Лев Николаевич Гумилев…

Мен, Лев Гумилевтың екінші лекциясын асыға тостым. Сөйтсем  ол кісі сонау Ленинградтан келіп бізге дәріс оқиды екен. Ғалым ағай әр екі жетіде кейде, үш жетіде келіп тұрды. Біз де сол ғалымның оқыған әр лекциясын зор ыждахатпен тындайтын болдық. Мен алғашқы рет этнос туралы жаңалықтарды сол кісіден естідім. Этнос ол биосфераның феномені екенін естідім. Пассионарлық теория этногенезінің-тарихи процестің құбылысы екенің ұқтым. Лев Николаевич әрқашан өзінің ұстазы академик Б.Я.Владимирцовтың «Я хочу понять, как и почему все это произошло» деген сөзін айтқанда көңіліме қона кетті. Бір жағынан қарасаң баланың сөзі, оқушының ойы сияқты. Бірақ астарында терең философия жатыр. Гумилев бізге желтоқсанның басына дейін келіп тұрды. Менің ол кезде ұққаным Лев Гумилевтың көзқарасы сол кездегі қоғамдық, тарихи, ғылыми қалыптан биіктеп, әсіресе, әйгілі ғалымдар мен тарихшылардың пікіріне қайшы келгендігі болатын. Оның түрмеде, айдауда жүріп 30 жыл бойы жазған этногенез жайлы ашқан жаңалығы – әлі күнге өз бағасын, дәл тарихи деңгейде ала алмай жүрген сияқты. Мен екінші кездесуден соң ғана Лев Николаевичтің анасы даңқты ақын Анна Ахматова, әкесі Николай Гумилев екенін бірақ білдім.

Николай Гумилев – баласы Лев Николаевич айтқандай нағыз пассионарлық тұлға…

Николай Гумилев

..Явилась юность – праздник мира,

В моей груди кипела кровь.

И в блеске солнечного пира,

Я увидал мою любовь.

Она во сне ко мне слетала,

И наклонялася ко мне.

И речи дивные шептала,

О золотом, лазурном дне.

Бозбала дәурен – жарқын сәт әні,

Кеудемді қаным керіп тым.

Көмкерген күннің алтын шапағы

Махаббатыма жолықтым.

Түсімде, менің ертегі сынды

Нәзік қимылмен ымдайды.

Ғажайып үнмен шертеді сырды

Сәулесі алтын күн жайлы.

( Бұл жас ақын Жанат Әскербекқызының аудармасы).

Ұлы Мұхтар Әуезовтың «Еңлік –Кебегіндегі» Абыз қалай деуші еді… «Қайтсын-ау, сыңқыл-сылтың, сылтың-сыңқыл… Тілейді-ау, жас бейбақ. Көктемнің көркін-ай… Мамырдың бір нұр шуағы дермісің. Жасты көрсем осылай  көрсемші…» Абыз осы сөзді Гумилевтың дәл осы өлеңіне арнаған сияқты. Әсіресе, түп нұсқадағы бірінші жол – «Явилась юность –праздник мира»… Қандай керемет айтылған тіркес… «В моей груди кипела кровь»… Нағыз образ… Абыздың меңзеп отырғаны осы күш-қайрат… Тар кеудеге сыймай бара жатқан буырқанған бұрсанған бұла күш… Таудан құлаған екпіні қатты көктемгі селдей алдыңғының бәрін қауырсын құрлы көрмей, көтеріп кете беретін табиғат мінез… Міне… Жастық… бұл сезім сиқыры, махаббаттың ұлылығы…

Николай Гумилев Кронштадтағы кеме дәрігері Степан Гумилевтың отбасында дүниеге келген. Шешесі Анна Ивановна.  Николай Гумилев орыс әдебиетінің танымал ақыны, аудармашы, әдеби сыншы, ғалым, саяхатшы, 1-ші Дүние жүзілік соғыстың үш мәрте Георгиев крестімен марапатталған сарбаз. Орыс поэзиясындағы шоқтығы биік ақын – Анна Ахматованың күйеуі.

Николай Гумилев 1921 жылы 3-тамызда «Таганцев астыртын ұйымына қатысты» деген желеумен ұсталады. Көп ұзамай Петроградтағы Губчеканың қаулысымен ату жазасына кесіледі. Нақақтан-нақақ құрбан болған 61 адам ішінде талантты ақын, орыс халқынын адал патриоты, этнограф, тарихшы-ғалым да шейт болды. Олардың қай жерде жерленгені әлі де белгісіз. Адамзат тарихында не бір озбырлық, қатыгездік, жан түршігерлік қылмыстар қашан да үлкен желеуді жалау қылып жасалған. Ал, осы қатыгездіктің ең сорақысы ол – Ленин әкелген большевизм обасы болатын. Жалпы адамды өлтіру ол күнә, ал ақынды ату, бұл қатыгездіктің ең масқарасы, жауыздықтың шыңы деуге болады.

1910 жылы Николай Гумилев жас ақын Анна Горенкоға үйленеді. Алайда Аннаның бірде-бір туысы олардың үйленуіне келген жоқ. Себебі, олар Николай мен Аннаның үйлі болуына күмәнмен қарады. Көп ұзамай Николай Степанович Африкаға кетеді де, Анна Ахматова жалғыз қалады. Алайда 1911 жылы Ахматова Парижде суретші Амедео Модильянимен танысады. Амедео Модильяни – ХХ-ғасырдағы атақты суретші hәм скульптор. Модильяни Италияда туып өскен экспрессионист, модернист суретші.  Модильяни 1906 жылы Парижге келіп, осы елде біржолата қалады. Ұзын бойлы әдемі суретші Амедео Аннаны бір көріп ғашық болады. Ол өзінің шығармаларында Анна Ахматоваға ерекше орын берген. Әсіресе «Жалаңаш қыздар» галереясындағы Аннаның сұлулығы суретші үшін өте қымбат… Менің естуімше режиссер Александр Миттаның «Москва моя любовь» фильміндегі суретші жігітпен (Олег Видов) жапон қызының (Комаки Курихара) махаббатына осы екі талант Модильяни мен Ахматова арқау болған деседі. Алайда Анна көп ұзамай елге қайтады. Өйткені бұл кезде Ахматованың аяғы ауыр болған шағы-тын.  1912 жылы Ахматова мен Гумилевтың отбасында ұлдары Лев өмірге келеді. Жас ана сәбиіне арнап мына өлең жолдарын сонда жазған.

Загорелись иглы венчика

Вокруг безоблачного лба.

Ах! улыбчивого птенчика

Подарила мне судьба.

Алайда олардың арасынан бұл кезде ала мысық өтіп кеткен болатын. Лев туған күні әкесі Николай перзентханаға келмейді. Келесі күні де көрінбейді. Өйткені, ол сері болатын.  Николай Гумилев романтик ақын. Оның, әсіресе, алғашқы өлеңдері сезіммен махаббатқа толы, ернеуінен төгілердей кесеге құйылған тастай суық тамыздың қымызындай мөлдіреп тұр.

Принцесса

В темных покрывалах летней ночи

Заблудилась юная принцесса.

Плачущей нашел ее рабочий,

Что работал в самой чаще леса.

Он отвел ее в свою избушку,

Угостил лепешкой с горьким салом,

Подложил под голову подушку

И закутал ноги одеялом.

Почему же ей ее томленье

Кажется мучительно знакомо,

И ей шепчут грязные поленья,

Что она теперь лишь правду дома?

…Ранним утром заспанный рабочий

Проводил принцессу до опушки,

Но не раз потом в глухие ночи

Проливались слезы об избушке.

Ханшайым

Үй иесі ұйқысынан тұрғасын,

Ханшайымды жолға салды ертемен.

…Талай түнде ару төгіп жүр жасын

Күркені аңсап, көкірегін өртеген…

Мынау таң алдындағы арудың көкірегіндегі, кеудесіндегі махаббат гүлі бүр жара бастаған сәті емес пе? Ертегі іздеген сұлудын ұйқылы ояу сезіміндей. Себебі, ол сондай… Аруға тосын сый, күтпеген кез, сиқырлы сәт керек. Бозалаңды таңда , боз ат мінген, боз жігіт пе? Болмаса, белгісіз батыр ма, бәрі бір… Өйткені, бұл сұлудың таң алдында балбырап, сәл-пәл ашылған томпақ еріндері ыстық сүйісті аңсаған шағы. Міне, ақын осылайша өлеңмен өрнек салады. Аяздағы терезеге түскен табиғаттың суреті дерсін. Бәрі де жарасымды, Әуезовтың Абызына кайта ораласың…

«Тілегенім менің де сол жолдағы талайың болсын… Алдыңда бұлдыр сағым ішінде бұлаңдаған бір кезең боп сол тұр ғой! Не табарсың, не көрерсің сол белде? Ұшырарсың, ұшыратарсың сен оны! Албырт көңіл тақат қоймай ап етердей түрің бар… Содан, содан қорыққан мұңым бар…»

Пушкиннің поэзиясына еліктеп, Лермонтовтың ерлігіне еліткен ақын Николай Гумилев 1914 жылғы Африкаға жасаған соңғы экспедициядан соң, жанын қоярға жер таппайды. Бұл жары Анна Ахматова екеуінің ара-қатынасы алшақтай бастаған кезі еді. Сондықтан да ол, дүниежүзілік соғыс басталғанда өзі сұранып майданға аттанған. Николай осы майданда көзге түсіп, екінші Георгиевский крестімен марапатталады. Оған жары Анна Ахматова риза болмаса да, баласына бір ауыз өлең шығарады:

Долетают редко вести

К нашему крыльцу.

Подарили белый крестик

Твоему отцу.

Было горе, будет горе

Горю нет конца

Да храни святой Егорий

Твоего отца.

Николай Гумилев «Костер», «Мик», «Колчан», «Чужое небо» және «Огненный столп» кітаптарының авторы. Отыз бес жасында дарынды ақын, өз елінде Петербургта қаза тапты. Бергенінен берері көп, жазғанынан жазары көп этнограф, тарихшы, ғалым, аққан жұлдыздай өте шықты. Артында үлкен поэзиясынан басқа, дарынды жары Анна Ахматова мен болашақ ғалым, баласы Лев Гумилев қалған болатын. Адам баласына Күн ортақ, Жер ортақ, Су ортақ секілді Талант та ортақ байлық. Чайковский мен Пушкин қазаққа қандай таныс болса Құрманғазы мен М.Әуезов те өзге елге сондай етене… Бүгін де біздің Димаш қазақтың атын әлемге паш еткен талантты ұл. Николай Гумилев дәл біздің Мағжандай әдебиет пен руханиятқа берері көп дарынды ақын еді… Ал, ақындар өздерінің кетер күнін сезеді деген қауесет бар.

Қайғының ауыр дауысы,

Мұң үні, сосын дала әні.

Патшалар тұрған зал ішін

Жайымен кернеп барады.

Николай Гумилев мына өлеңін сол кездегі большевизмнің көсемдеріне арнаған іспетті.

Упаду, смертельно затоскую,

Прошлое увижу наяву,

Кровь ключом захлешет на сухую,

Пыльную и мятую траву.

И Господь воздаст мне полной мерой

За недолгий мой и горький век.

Это сделал в блузе светло-серой

Невысокий старый человек.

Анна Ахматова

Император Александр-II 1861 жылы өзінің манифестімен крепостнойлық құқықты жайғанша Ресей артта қалған елдердің қатарында болатын. Алайда оған дейін орыс империясының Ұлы патшайымы Екатерина-II басқарды. Дей тұрғанмен қоғам өмірінде әйелдер әлі көзге түспеген «Арпа ішінде бір бидай» сияқты тым сирек құбылыс болды. Математик София Ковалевская, атақты балерина Анна Павлова, болмаса «мылқау киноның» жұлдызы Вера Холодная сияқты қыздар тым аз еді.

Чарли Чаплин туған, Эйфель мұнарасы мен Толстойдың «Крейсер сонатасымен» бірге туғанмын деп өзі жазғандай…

Анна Горенко 1889 жылы 11 маусымда Одессаның түбіндегі Үлкен Фонтанка станциясында өмірге келеді. Әкесі Андрей теңіз инженері болатын. Көп ұзамай олар Петербургтегі Царское селоға көшіп кетеді. Ол Маринский қыздар гимназиясына оқуға қабылданады. Осы кезде жүріп екі әлемнің есігін ашады. Біріншісі, поэзия есігі болса, екіншісі, 13 жасар қыздың жас өспірім Николай Гумилевпен танысуы. Бұл танысудың аяғы талай жылдар өткеннен кейін үйленумен аяқталады.

Ұлы ақын екі революцияны, екі дүниежүзілік соғысты Ленинградтың блокадасын бастан кешіреді. Анна алғашқы өлеңдерін 11 жасында жазады. Әкесі Андрей қызының өлеңіне көңілі толмай «декадент ақын» «менің тегімді былғап қайтесің?» деген. Алайда тума талантқа ештене де бөгет бола алмады. Қайсар қыз «Ахматова» деп яғни нағашы әжесінің тегін алады. А.Ахматова туысқан татар халқының ханшайымы Шыңғыстан тараған Жошы-ханның ұрпағы-тын.

Анна Ахматова орыс әлеміндегі әдебиетіндегі, мәдениетіндегі талантымен тарихта қалған тұлға. Інжілдегі (Библиядағы) Иисус Христос өз өмірін, тағдырын адамдарға арнап қиған болса… ол да дәл солай… Яғни екеуі екі дәуір… екі қоғам… екі мекен… екі аңыз. Біреуі үшін ол ертедегідей болса, екіншісі таза ақиқат. Біреуі Христос, екіншісі – ақын Ахматова. Екі дәуірде өмір сүріп тұщы өмірдің ащы таяғы маңдайына тиген әйел. Алайда тағдырдың қиындығын да, қасіретін де, жоқты да, жоғалтуды да, азапты да, мазақты да көріп, аштықпен арсыздыққа куә болса да сынбаған сұлу әйел.

Ахматованың алғашқы кітабы 1912 жылы «Вечер» деген атпен шыққан. Одан соң «Четки» және «Белая стая» деп жарық көрді. Алайда қызыл большевиктердің революциясы дарынды ақынның аяғына кісен, қолына бұғау салса да қаламына сала алған жоқ. Оған көзі тірі кезінде, 1924,1940,1946 жылдары НКВД үш мәрте арнайы үкім шығарды: “Анна Ахматова является типичной представительницей чуждой нашему народу пустой безидейнной поэзией”. Бұл ақынды өлтірудің тың жолы болатын.

30-шы жылдардан бастап ақынның басына тағдырдың қара бұлты үйіріле бастаған. Ылғи да «Қара киім киген» НКВД адамдары қашан алып кетеді деген үрей болды. Иә… Ол үрей алдамаған екен. Ахматова «контрреволюционер» Н. Гумилевтың әйелі, тұтқындалған қаскүнем қасқой Лев Гумилевтың анасы деп аталды. Бұл кезеңдер екі көзі төрт болып түрменің терезесіне үңілген шақ еді. Анна Ахматова күндерін күнде баласына барумен, одан бір хабар алам деген үмітпен 17 ай абақтының алдында өткізді. Бұл түрме аты шулы Кресты болатын. Сеңдей соғылған әйелдер біреуі күйеуін, біреуі бауырын, біреуі баласын тосқан тұл жесірлер. Ақырған солдаттардың дауысы, шынжырдағы иттердің арпылы… Аштық-жалаңаштық азапты шақтарды Анна Ахматова осылай түрменің жанында өткізді. Алайда оның мына өлеңі ақын азабын айғақтай түседі:

А если когда-нибудь в этой стране
Воздвигнуть задумают памятник мне,
Согласье на это даю торжество,
Но только с условьем – не ставить его
Ни около моря, где я родилась:
Последняя с морем разорвана связь,
Ни в царском саду у заветного пня,
Где тень безутешная ищет меня,

А здесь, где стояла я триста часов
И где для меня не открыли засов.
Затем, что и в смерти блаженной боюсь
Забыть громыхание черных марусь,

Забыть, как постылая хлопала дверь
И выла старуха, как раненый зверь.
И пусть с неподвижных и бронзовых век
Как слезы, струится подтаявший снег,

Анна Ахматова бұл кезде Ресейде ғана емес шет елде де танымал ақын болатын. Оның иммиграцияға кетуге мүмкіндігі де, жағдайы да бар еді. Алайда ақын туған жерінде қалуды жөн көрді.

Орыс әдебиетінен эмиграцияға кеткен алғашқы ақын, жазушы, аудармашы, сыншы Георгий Владимирович Иванов өзінің естелігінде былай дейді:

« ..1922 год, после завтра уезжаю заграницу. Иду проститься к Ахматовой. Летний сад шумит уже по осеннему. Как тихо, как тревожно. Ахматова протягивает мне приветливо руку

  • А я здесь сумерничаю, уезжаете кланяитесь от меня Парижу.
  • Анна Андреевна, а Вы не собираетесь уехать?
  • Нет, я не уеду из России…
  • Но ведь жить становиться совсем не выносимо
  • Да, ну и что же?!
  • Но может стать еще хуже
  • Пусть будет…
  • Не уедете?
  • Не уеду.

Анна Ахматова есті де эстет ақын ғана емес ол сезімтал, қағылез еді. Ол маңайындағыларды өзінің ақыл-парасатымен, көркімен де, көзімен де, ойымен де, бойымен де, дарынымен де барымен де магниттей тарта білді. Аннаның ерекшелігі, «Сәуегей», болашақты болжай білетін тағдырын түйсігімен сезетін сергек болуы еді.

Әсіресе оның жазған «Молитва» деген өлеңі Ахматованың арқасы бар, көріпкелдігі көзінде емес көңілінде, қазақ халқының Мәшhүр Жүсібіндей ақындық дарынымен бірге қасиет қонған, болашақты меңгерген ерекше жан екендігінің дәлелі. Мына қараңызшы:

Дай мне горькие годы недуга,
Задыханья, бессонницу, жар,
Отыми и ребенка, и друга,
И таинственный песенный дар —
Так молюсь за Твоей литургией
После стольких томительных дней,
Чтобы туча над темной Россией
Стала облаком в славе лучей.

Ахматованың бақытты кезеңдерінің бірі күйеуі Николай Гумилевпен үйленген соң Парижге барған сәті. Бұл ХХ-ғасырдың басы-тын. Сенаның жағалауы, Шанз-Элизе триумфалдық арка, Эйфел мұнарасы, Лувр, Нотр Дам. Анна осы жолы әйгілі суретші, скульптор Амедео Модильянимен танысады. Бұл ғажап кездесу еді. Себебі екеуі де талант, екеуі де сұлу, екеуі де Парижге сырттан келген қонақтар. Модильяниді ол кезде ешкім білмейтін. Екеуі ылғи қол ұстасып қыдырғанды ұнататын бірақ отырмайтын. Себебі ол кезде отырғыштарға ақша төленетін. Ал, суретшінің қалтасында ақшасы болмайтын. Шын мәнінде суретшіні білу үшін, тану үшін ақын болу керек шығар. Ал, Аннаның сұлулығы  Модильяниге  азық болды. Оның Аннаға арнап салған  жүзден астам суреттері мен эскиздері болған. Алайда өкінішке орай көп суреттері жоғалып кеткен. Әсіресе қызыл большевиктердің әскерлері ол ғажап суреттерден «самокрутка» жасап темекі орап шегетін… Ал қалғаны көшіп қонып жүргенде, НКВД-нің архивінде жоғалып кетті.

Бұл талантты екі ғашықтың тарихы. Екі дарынның бір-бірімен жолығуының арқасында әлем мәдениеті ұлы шығармаларға байыды. Әсіресе бейнелеу өнері мен әдебиет. Модильянидің досы дәрігер Поле Александрдың жеке коллекциясында 12 сурет нағыз әлемдік «Шедевр» және бұның көбі «НЮ». Бұл жайында Ахматова көп айтқан емес, алайда ақынның жазған мынандай естелігі бар:

… все, что происходило, было для нас обоих предисторией нашей жизни: его – очень короткий, моей – очень длинной. Дыхание исскуства еще не облегло, не преобразило эти два существования, это должен был быть светлый, легкий, предрассветный час.

Ешкімнен қаймықпай, ешкімге бас имей, өмір бойы өзінің Азаматтығын, Адамдығын, Ақындығын аялап өткен Ахматованың қуанышынан қайғысы, арманынан азабы, теріп жеген тарысынан тауқыметі көп өмір кешіпті. Тек Сталин өлгенен кейін ғана Анна Ахматова халқына қайтып оралды. Оқырмандар да оны алақанына салды. Екі мәрте Нобель сыйлығына ұсынылды. Оксфорд университетінің құрметті докторы атағына ие болды. Бірақ, өмір бойы көрген азап пен тозақ жайлы ол былай деген:

«Категории времени гораздо сложнее, чем категории пространства. Этот день для вас был ужасен, но он был днем вашей жизни. И вы хотите, чтоб не только люди, но и день вернулся. И чтобы жизнь началась с того самого места, где ее прервали. Склеилось там, где ее разбудили топором. Но так не бывает. Справедливость, которая торжествует через много лет это уже не та справедливость, которую ваше сердце жаждало тогда. Да и сердце ваше не то…»

Лев Гумилев

  • Когда я начинал заниматься наукой, обратился к древним контактам

народов, тюркам, монголам. Казалось эта проблематика вдали от современных проблем. И вдруг национальные отношения история межнационаьных связей – вдруг – все это оказалось в центре всех интересов.

«Гуны – это моя радость, это мой витамин».

Бұл сөздердің авторы орыстың оқымысты, тарихшы, ақын, аудармашы үлкен ғалымы Лев Гумилев. Анна Ахматова мен Николай Гумилевтың жалғыз ұлы.

Лев бала кезден әжесінің қолында өсті. 1929 жылы мектеп бітірген соң ғана шешесінің қолына Петроградқа келеді. Бұл кезде Анна Ахматова Николай Пунинмен отбасын құрған болатын. Үйдегі қолайсыздық, өгей әкенің үнсіздігі оның жанына батады. Осындай кезеңдердің бірінде ол өзі сұранып Орталық Азияға экспедицияға шығады. Әкесі Николай Африканы қалай ұнатса, баласы да Орталық Азияға соншалықты құштар болады. Мысалы Лев Гумилев өз күнделігінде ол туралы былай деп жазған:

«Смысл моей жизни был в том, чтобы восставить и воздать данные кочевым народам Азии, которых я искренне полюбил».

Орта Азияның аптап ыстығы, шөл дала, ақ щаңқан таулар, көк аспанға ұмтылған жасыл бақтар бәрі-бәрі де жас жігітке қатты әсер етеді. Ол осы экспедицияда жүріп парсы, өзбек, қазақ тілдерін үйрене бастайды. Алайда Петроградқа қайта келгенде Лев Гумилевті НКВД тұтқынға алады. Еш дәлелі болмаса да түрмеде 1 жыл отырып шығады. Ақыры ақталған соң, келесі жылы ол Ленинградтағы университеттің тарих факультетіне оқуға түседі. Бұл Лев Гумилевтің ең бір таза, арманшыл, оқуға, білімге, өмірге, көк аспанға, поэзияға, сұлулыққа, аруға іңкәр шағы еді.

Бірде жас жігіт Шығыстану институтының кітапханасына әдеттегідей барады. Онда ол Ұлы Моңғол ғалымы Доржи Банзаровтың «Черная вера или Шаманство у Монголов» кітабын оқып отырғанда осы еңбек жайлы мәлімет сұраған қызбен танысады. Бұл кездесу екеуі үшін де тарихи кездесу болатын.

Лев Николаевич көңілімен іздеген, күткен аруын Шығыстану кітапханасындан жолықтарады. Бұл Моңғолиядан келген Очирын Намсрайжав болатын. Шығыстан келген сұлуға Лев бірден ғашық болады. Бұл суретші Модильяни мен Ахматованың кездесуіндей еді. Неваның жағалауы, тар да тарихи көшелерде екеуден екеу біресе Пушкин, біресе Достоевский, біресе болашақ жайлы әңгіме шертеді, ажырамас досқа айналады.

Чтоб навек остаться угрюмым.

Чтобы стать веселей и нежней,

Чтобы впредь ни минуты не думать

О прекрасной татарской княжне,

Чтобы пенье мое и томленье

Неожиданно вспомнила ты,

Возвращаю тебе отраженье

Чужеземной твоей красоты.

Өлен оқып біткен соң Лев Николаевич былай деді: «Я люблю Вас Намсрайжав, и пишу поэзии о Вас…».

Коней отбивал я и верным их роздал,
Я много добычи в Китае достал;
Но где та добыча, то ведомо звездам
С коней и добычи я счастлив не стал
.

Но ныне стою я при счастье на страже,
Я длинное к юрте приставил копье —
В ней карие очи моей Намсрай
джабы.
В ней черные косы, в ней счастье мое.

Алайда тағдыр басқаша болды. Лев Гумилев тағы да сотталады. Бір қызығы, ол Норильскідегі түрмеде қазақ халқының дарынды ақыны Олжас Сүлейменовтың әкесі Омар Сүлеменовпен бір камерада отырады. Мерзімі біткен соң өз еркімен соғысқа сұранып кетеді. Берлинге жетеді. Алайда қайта келген соң 1949 жылы ол тағы да сотталады. Қазақстандағы КарЛАГ-та 1 жыл өтеу жазасын өткізеді. Жалпы Лев Гумилев түрмеде жүрсе де 7 жыл ішінде 3 томдық өзінің еңбегін жазып шықты. Солардың ішіндегі ең басты еңбегінің бірі «Древние тюрки» болатын.

Я бы мог гораздо больше сделать, если бы меня не держали 14 лет в лагерях и 14 лет под запретом в печати. То есть 28 лет у меня вылетели на ветер! Бұл Лев Гумилевтың жан айқайы еді.

Қатал тағдырдың қаhарына ұшыраса да, Лев Николаевич пен Очирын Намсрайжав бір-бірін ешқашан ұмытқан жоқ. Бұл оқиғалар кез келген көркем шығармаға арқау болатын тарих, тағдыр. Шын сүйген жандардың көрер күндері бар екен. «Кебін киген келмес, кебенек киген келер» дегендей, екеуі арадан 30 жыл өткеннен кейін қайта кездеседі. Алайда бұл тым кеш келген және ұзақ күткен қауышу еді…

Чтоб навек не остаться угрюмым.
Чтобы стать веселей и нежней,
Чтобы впредь ни минуты не думать
О прекрасной татарской княжне,
Чтобы пенье моё и томленье
Неожиданно вспомнила ты,
Возвращаю тебе отраженье
Чужеземной твоей красоты.

Бұл кеш есте қаларлық әдемі сәт болатын. Бір кезде Лев Николаевич сыртқа шығып кеткенде әйелі Наталья Викторовна қонағы Очирын Намсрайжавқа былай дейді:

«Вы знаете он однолюб и всю жизнь он любил только вас. Знали ли вы об этом?».

…каждый народ хранит в себе прошлое, и чтобы ладить с иноплеменниками, надо уважать их этническую уникальность и предвидеть их реакцию на каждое необдуманное слово или поступок. Ведь сколько сегодня конфликтов происходит из-за взаимного непонимания или ложной уверенности, что все люди одинаковы.

Бұл ойда сол түні айтылған болатын.

Ия, мақаламның басында жазғандай мен осындай үлкен ғалымның лекциясын тыңдадым. Жаңылмасам сол кездерде «Академия Общественных наукте» оқып жүрген Қырымбек Көшербаев да одан дәріс алған. Кейін ол Білім және Ғылым министрі болып тұрғанда Лев Гумилевтің атын Евразия университетіне беру туралы ұсынысты Президентке жеткізген де Қырымбек Көшербаев деп білемін.

Лев Николаевичтің өте құнды, мағыналы еңбектері баршылық. Әсіресе біз үшін өте маңыздысы «Происхождение Казахского этноса».

Л. Гумилев жайлы басқа ғалымдардың жазғандары мен пікірлерін мен тәржімаламай түп нұсқа күйінде ұсынуды жөн көрдім:

 Образование Казахского народа Л.Н. Гумилев (многие авторы такого же мнения) связывает непосредственно с улусом Джучи, его разделение на три орды: Белую, Синию и Золотую. Интересно, что он сетует на то, что в западной историографии указываются только две орды: Белая и Золотая. Именно с Синей Ордой, занимавшей территорию от Тюмени до Мангышлака, связывает Л.Н. Гумилев происхждение казахского народа.

Л.Н. Гумилев внес свой неоценимый вклад в изучение истории этногенеза казахского народа, научно доказав, что кочевая цивилизация дала миру систему государственного управления на громадной территории Евразии.

К тому же Л.Н. Гумилев никогда не скрывал своего теплого отношения к казахам, как и к другим потомкам кочевых народов Евразии, утверждая, что между представителями россиского и степного суперэтносов существует положительная комплименарность, которой нет, к примеру, в отношениях русских и европейцев. Как говорил Л.Н. Гумилев в одном из интервью: «Лично мне, тесные контакты с казахами, татарами, узбеками показали, что дружить с этими народами просто. Надо лишь быть с ними искренними и уважать своеобразие их обычаев. Ведь сами они свой стиь поведение никому не навязывают».

Научное наследие Л.Н. Гумилев имеет непосредственное отношение и к истории и происхождению казахского народа. Гумилев глубоко и интересно исследовал историю его предков: хуннов, тюрков, кипчаков.

Л.Н. Гумилев көне тарих үшін де, ежелгі халық болған Қазақ халқы үшін де ұшан теңіз қызмет етті. Ол әлемдік ойшылдардың бірі де, бірігейі. Ол өзінің ғылыми зерттеулерінде Ұлы даладағы көшпенді халықтың әлемдік мәдениет пен тарихқа орасан үлес қосқан ұлы халық екендігін дәлелдеді. Сол үшін де 2001 жылының 5-ші маусымында тұңғыш президентіміз Елбасы Н. Назарбаевтың жарлығымен Еуразия университетіне осы тұлғаның аты берілді.

Өз басым Азамат ретінде ДУМА-дағы Никонов пен Жириновский сияқты өзі су ішкен құдығына түкіретін пенделерге – Қазақ елі жайлы бір пікір білдірмес бұрын алдымен өз халқының тарихшы ғалымдарын оқып таныса деймін. Мысалы Л.Гумилев Қазақтар жайлы:

«На основе сохранившихся кочевых семей, родов – как монголов, так и тюрок – стали образовываться племенные союзы – жузы. Алтай, Тарбагатай, Тянь-Шань в сочетании с прилегающими равнинами – этот разнообразный ландшафт был местом, где зародился казахский этнос и откуда, потом распространился на широкие, бескрайние степи Евразии, вплоть до Волги. Казахи как этнос вышли из очень красивой, природно-богатой и благоустроенной страны… Хотя казахи, как народ, существовали, естественно, и раньше. Все три Казахские жуза были объедидены между собой политическими и культурными связами, и это была наиболее удобная форма для мирного существования кочевников в Степи».

Мұрнының астынан басқаны көре алмайтын кейбір шовинисттер Солтүстік Қазақстанға көз алартып жатқан бүгінгідей алмағайып заманда ұлты орыс болғанымен жаны қазақ ғалым Л.Н. Гумилевтің сөздері оларға ой салар деген үміттемін:

…истинная дружба народов возможно только при глубоком уважении к достоинству, чести, культуре, языку и истории каждого народа, широком общении между ними. Мы должны всяческий способствовать дальнейшему расширению контактов национальных культур, их взаимному обогащению, их подъему и расцвету.

P.S… в моих жилах тюркская кровь Джучи-хана, основателя Золотой Орды Арсылан-Лев Гумилев.

                                               Талғат Теменов

                                     Қазақстанның Халық әртісі,

                            драматург, театр және кинорежиссері

 

 

Редакция таңдауы

Екінші рет коронавирус жұқтырып алған Толқын Забирова 74 жастағы анасына қатты алаңдауда

Белгілі әнші Толқын Забирова коронавирус індетін екінші рет жұқтырып алды. Бұл туралы әнші Instagram-дағы парақшасында жазды. «Екінші рет ауырып қалу мүмкін емес, деп жүріп...Антителаның...

Қазақ киносы Германияда өтетін фестивальдің шымылдығын ашады

Режиссер Әділхан Ержановтың «Сары мысық» көркем фильмі Германияның Висбаден қаласында 2021 жылғы 20-26 сәуір аралығында онлайн өтетін 21-ші Орталық және Шығыс Еуропа goEast кинофестивалінің...

Қазақстан-Ресей шекарасы: Көптоғай аулындағы дау неден шықты?

Қазақстан-Ресей шекарасындағы Атырау облысы Көптоғай ауылының тұрғындары шекара сызығы ауысуымен келіспей, оны заңсыз деп санайды, – деп хабарлайды Tengrinews.kz. Көптоғайлықтар шекара бекеттерін орнату бойынша жұмысты тоқтатуды...

Мемлекет басшысы көрсеткен 7 басымдық

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев VII шақырылымдағы Парламенттің бірінші сессиясында Мәжілістің қызметке кірісуі еліміз үшін символдық мәні бар екі оқиғамен тұспа-тұс келіп отырғанын айтты. Оның...
zabirova

Екінші рет коронавирус жұқтырып алған Толқын Забирова 74 жастағы анасына қатты алаңдауда

Белгілі әнші Толқын Забирова коронавирус індетін екінші рет жұқтырып алды. Бұл туралы...
whatsapp image 2021 04 19 at 21.41.12

Әлеуметтік желі теріс діни ағымдардың насихаты үшін таптырмас алаңға айналып отыр

Ислам атын жамылған деструктивті діни ағымдардың белсенді дамуы, әдетте, белгілі бір тарихи...
whatsapp image 2021 04 19 at 22.31.56

Интернетте деструктивті діни материалдарды таратқандарға қандай жаза қолданылады – маман пікірі

Мади  Тайпин,  Нұр-Сұлтан қаласы Діндерді зерттеу орталығының директоры: -   Мади Шойынбекұлы, әңгімемізді бастамастан...

Жаңалықтар

Екінші рет коронавирус жұқтырып алған Толқын Забирова 74 жастағы анасына қатты алаңдауда

Белгілі әнші Толқын Забирова коронавирус індетін екінші рет жұқтырып алды. Бұл туралы әнші Instagram-дағы парақшасында жазды. «Екінші рет ауырып қалу мүмкін емес, деп жүріп...Антителаның...

Әлеуметтік желі теріс діни ағымдардың насихаты үшін таптырмас алаңға айналып отыр

Ислам атын жамылған деструктивті діни ағымдардың белсенді дамуы, әдетте, белгілі бір тарихи оқиғалар мен саяси жағдайларға тұспа-тұс келеді. Еліміз соңғы онжылдықта әртүрлі саяси-тарихи кезеңдерді...

Интернетте деструктивті діни материалдарды таратқандарға қандай жаза қолданылады – маман пікірі

Мади  Тайпин,  Нұр-Сұлтан қаласы Діндерді зерттеу орталығының директоры: -   Мади Шойынбекұлы, әңгімемізді бастамастан бұрын орталықтың жұмыс барысына тоқталып өтсеңіз. Елордадағы діни ахуал қалай? -   Біздің...

Б.Байбек: «Болашақ» бағдарламасы – Елбасының сәтті іске асырған жобасы

«Nur Otan» партиясы Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек «Болашақ» бағдарламасы бойынша оқыған мамандардың ел дамуына қосқан үлесі зор екенін айтады. Бұл туралы ол саясаткер...

Алматыда белгісіз біреулер иттің төрт сирағын кесіп тастаған

Алматыда белгісіз біреулер иттің төрт сирағын кесіп тастап, мазақ етті, деп хабарлайды Liter.kz.   "Медеу аумағында "маньяк" бар. Иттің төрт сирағын, сіңірлерін, мұрынын кесіп тастады. Ол...

«Тұрғын үйлерді бұзуға тура келеді». Алматыда жаңа экологиялық орталық салынбақ

Алматыда экологиялық инновациялар орталығын салу үшін "Қазақфильм" студиясының жанындағы тұрғын үй алабын бұзу жоспарланған, деп хабарлайды ҚазАқпарат. ⠀ Үйлерді бұзуға тура келетіні әкімдіктің презентациясында көрсетілген. ⠀ Алматы әкімдігінің...

Ақмола облысында бастауыш партия ұйымының жиналысы өтті

Целиноград аудандық партия филиалына қарасты «Родина» бастауыш партия ұйымының жиналысы өтті. Бұл ұйымда 4 партиялық топқа біріктірілген 133 партия мүшесі бар. Іс-шара барлық карантиндік...

Түркістан облысында тағы бір үлкен той тоқтатылды

Түркістан облысында 100-ге жуық адамды жинап, бесік той өткізіп жатқан тұрғын анықталды, – деп хабарлайды Polisia.kz. Созақ АПБ-ның қызметкерлері карантин режимін және шектеу шараларын сақтау...

Семей қаласының аумағы кеңеймек

Семей әкімдігі қалалық мәслихатпен бірлесіп "Семей қаласының елді мекендерінің шекарасын (шегін) белгілеу туралы" қаулысын дайындады, деп хабарлайды zakon.kz. Қаланың шекарасы үш елді мекенді қосу есебінен...

Білім мен ғылымды дамытудың Республикалық Қоғамдық кеңесінің алғашқы отырысы өтті

«Nur Otan» партиясының Орталық аппаратында партияның ұйымдастыруымен Білім мен ғылымды дамытудың Республикалық Қоғамдық кеңесінің алғашқы отырысы өтті. Аталған жиынға Мәжіліс депутаты, Әлеуметтік-мәдени даму комитетінің...

«Білім және Ғылым» бастауыш партия ұйымының есептік жиналысы өтті

«Nur Otan» партиясы Шымкент қалалық филиалы Саяси Кеңесі Бюросының қаулысына сәйкес 1300-ден астам партия мүшесін біріктіріп отырған «Білім және Ғылым» бастауыш партия ұйымында есептік-сайлау жиналысы...

Әнуарбек Байжанбаевтың шеберлігі

Қазақ радиосының тарихына ой жүгіртсек, есімізге ең бірінші Әнуарбек Байжанбаевтың есімі оралатыны сөзсіз. Әнуарбек Байжанбаев өмір бойы Қазақ радиосында диктор болып қалың жұртшылыққа кеңінен...

Инфрақұрылымды дамытуға ерекше көңіл бөлінеді

Шығыс Қазақстан облысы Қасым Қайсенов кентінде №9 бастауыш партия ұйымының жиналысы өтті. Жиында БПҰ-ның 2019-2020 жылдары атқарған жұмыстары сараланып, алдағы уақытта орындалуы тиіс мәселелер...

Қазақстан жастарына этномәдени дәстүрді сіңіруіміз қажет – Әділбек Ыбырайымұлы

Қазақстан халқы Ассамблеясының ұйымдастыруымен «Қазақстан жастарын тәрбиелеудің этномәдени дәстүрлері» атты республикалық семинары өтті. Аталған онлайн жиында Дүниежүзі  қазақтары қауымдастығы төрағасының орынбасары Әділбек Ыбырайымұлы «Қазақ  ұлтынан этностардың...

Келелі жиын – келешек үлесі

Өткен апта маңызды басқосуларға толы болды. Әрбір жиынның астарында ел болашағын жарқын ету, келешегін кемелдендіре түсер мақсат бар. Нақты мәселелер көтеріліп, оны шешудің жолдары...

«Тоттенхэмнің» бас бапкері Жозе Моуриньо қызметінен босатылды

Лондондағы "Тоттенхэм Хотспур" футбол клубының бас бапкері Жозе Моуриньо қызметінен кетті. Бұл жаңалықты vesti.ru сайты Тhe Athletic-тің Twitter-дегі парақшасына сілтеме жасай отырып хабарлады. Моуриньо 2019...

Әскери қайраткер Ким Серікбаев қайтыс болды

Әскери қайраткер, полковник, әскери ғылым кандидаты Ким Серікбайұлы Серікбаев қайтыс болды. Қайғылы хабарды Алматы қаласындағы «ҰОС ардагерлері, тыл еңбеккерлері және соғыс балалары кеңесі» қоғамдық...

«Тоқтықтан»: Асты аяқ асты еткен челлендж жұртты ашуландырды (видео)

Tik-Tok әлеуметтік желісіндегі кезекті челлендж Facebook қолданушыларының наразылығын тудырды. Челленджге қатысқан жасөспірімдер тамақты аяқпен таптаған. "Біреу тойып секіреді, біреу тоңып секіреді. Мұның арты жақсы болмайды....

Қазақстандық дизайнер Нұр-Сұлтанда Сақ алаңын салуды ұсынды

Отандық сәулет дизайнері Мансура Жәкен қазақстандық қалалардың бейнесін қазақтардың этникалық стилінің элементтерімен қайта жасауды ұсынды. Оның пікірінше, астанада "аң стилінде" сәнделген және ежелгі сақ...

Нұр-Сұлтандағы саябақтан жалпы құны 8 млн теңге болатын 66 шам ұрлаған күдіктілер ұсталды

Нұр-Сұлтан қаласындағы Триатлон паркінен 66 шам ұрланған. Полицейлер екі жүргізуші мен көше мен саябақты жарықтандырумен айналысатын ЖШС монтерін күдікті деп танып отыр, деп хабарлайды...

Ұлттық банк коллекциялық монеталар сатылатын интернет-дүкенді іске қосты

Ұлттық банк интернет-дүкеннің жұмысын пилоттық режимде қайта бастады, деп хабарлайды KAZAKHSTAN TODAY. Қазақстан Ұлттық Банкі 19 сәуірден бастап коллекциялық монеталардың онлайн саудасын жаңарту үшін пилоттық...

Мүмкіндігі шектеулі Қазақстандық әйел Эверест шыңын бағындырды

Мария Әуезова Эверестің биіктігі 5364 метр болатын шыңын бағындырды. Мариямен бірге бірге күйеуі мен тәлімгері де тауға бірге шыққан - деп хабарлады sxodim.astana Instagram...

Тоқаев Еуразиялық экономикалық одаққа қатысты заңға қол қойды

Бүгін Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев бірнеше заңға қол қойды.  Бұл туралы Ақорда сайты хабарлады. Мемлекет басшысы Еуразиялық экономикалық одақ шеңберінде бағалы металдармен және асыл тастармен...

Нұрсұлтан Назарбаев Түрікменстан Президентіне көңіл айтты

Нұрсұлтан Назарбаев Түрікменстан Президенті Гурбангулы Бердімұхамедовке көңіл айту жеделхатын жолдады, деп хабарлайды elbasy.kz. Елбасы Түрікменстан Президенті Гурбангулы Бердімұхамедовтің әкесі Мяликгулы Бердімұхамедовтің өмірден өткені туралы...

Англияның ұлттық денсаулық сақтау қызметі парацетамолдың қаупі туралы айтты

Англияның ұлттық денсаулық сақтау қызметі парацетамолды шамадан тыс қолдану қауіп тудыруы мүмкін екенін ескертеді, - деп хабарлайды ВЗГЛЯД басылымы. Дәріні шамадан тыс қолданудың белгілері -...

Қазақстанның Үндістан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі тағайындалды

Мемлекет басшысының Жарлығымен Нұрлан Әділұлы Жалғасбаев Қазақстан Республикасының Үндістан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі лауазымына тағайындалды. Нұрлан Әділұлы Жалғасбаев – 1970 жылғы 2 сәуірде Ақтөбе...

Қазақстанның Бельгия Корольдігіндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі тағайындалды

Мемлекет басшысының Жарлығымен Марғұлан Бақытұлы Баймұхан Қазақстан Республикасының Бельгия Корольдігіндегі Төтенше және Өкілетті Елшісі лауазымына, Еуропа Одағының жанындағы және Солтүстік Атлант Шарты ұйымындағы (НАТО)...

Қазақстанның Қырғыз Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі тағайындалды

Мемлекет басшысының Жарлығымен Рәпіл Сейітханұлы Жошыбаев Қазақстан Республикасының Қырғыз Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі лауазымына тағайындалды. Рәпіл Жошыбаев –  1963 жылғы 22 тамызда Жамбыл облысында...

Жол сапасына жауапты мыңнан астам шенеунік айыппұл арқалаған

Әкімшілік полиция комитеті төрағасының орынбасары Серік Түсіповтың айтуынша, жол сапасының сын көтермегені үшін бірқатар  шенеуніктер жазаланған, - деп хабарлайды BaigeNews.kz  "2021 жылы Жол инспекциясы бөлімшелері...

«Қазақстан темір жолының» БАҚ-пен жұмыс жөніндегі департамент директоры тағайындалды

Қайсар Жұмабайұлы «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының БАҚ-пен жұмыс жөніндегі департаментінің директоры болып тағайындалды.«ҚазАқпарат» агенттігінің жазуынша, бұл ақпаратты Қайсар Жұмабайұлының өзі растады. Қайсар Жұмабайұлының...

Қазақ киносы Германияда өтетін фестивальдің шымылдығын ашады

Режиссер Әділхан Ержановтың «Сары мысық» көркем фильмі Германияның Висбаден қаласында 2021 жылғы 20-26 сәуір аралығында онлайн өтетін 21-ші Орталық және Шығыс Еуропа goEast кинофестивалінің...

Президент жарлығымен жаңа елшілер тағайындалды

Мемлекет басшысының 2021 жылғы 19 сәуірдегі жарлығы бойынша Қырғыз Республикасындағы, Бельгия Корольдігіндегі және Үндістан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елші тағайындалды. Бұл туралы akorda.kz сайты хабарлады. Хабарламаға...

Мемлекет басшысы Түрікменстан президенті Гурбангулы Бердымұхамедовке көңіл айту жеделхатын жолдады

Мемлекет басшысы Қазақстан халқының және жеке өзінің атынан Түрікменстан Президенті Гурбангулы Бердымұхамедовке әкесі Мяликгулы Бердымұхамедовтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты, - деп хабарлайды akorda.kz. «Әкеңіздің...

Әлемдегі ең үлкен айсберг еріді

Әлемдегі ең үлкен А68 айсбергі еріп, бірнеше бөлікке бөлінді, – деп жазды Sky News. 2017 жылы Антарктика жартылай түбегінің мұздығынан ажыраған кезде оның ауданы 5800...

Коронавирустан 23 науқас көз жұмды – ДСМ

ҚР Денсаулық сақтау министрлігі коронавирусқа қатысты соңғы тіркелген қайғылы жағдайларға қатысты мәлімет берді. 17 сәуірде коронавирустан 23 науқас көз жұмған. Оның 22 КВИ+, бір адам...

Президент бірқатар лауазымды тұлғаны қызметінен босатты

Бүгін, 19 сәуірде Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен  еліміздің шетелдегі бірқатар төтенше және өкілетті елшілері қызметінен босатылды, деп хабарлайды Ақорда. «Мемлекет басшысының Жарлықтарымен: Қайрат...

Павлодарда қарағай орманынан шыққан өрт мың гектарға жетті

Павлодар облысындағы қарағай орманында ірі өртті сөндіру жұмысы жалғасуда. Өртке оранған алқап мың гектарға жетті. «Галкин ауылдық округінің екі елдімекеніне қауіп төнді. Бірақ оның алдын...

«Кездесуге шақырамын». Алмас Кішкенбаев танымал блогер қызды ұнататынын айтты

Әнші Алмас Кішкенбаев танымал блогер қызды ұнататынын айтты. Ол өзінің Instagram желісіндегі парақшасында бойжеткеннің видеосын жариялап, көпшіліктен оның жеке өмірі жайлы сұрастырды деп жазады...

Ерлан Саиров: Шекараны жергілікті халықтың ыңғайына оңтайландыру амалын қарастыру абзал

Мәжіліс депутаты Ерлан Саиров Атырау облысындағы Көптоғай ауылының тұрғындарын алаңдатқан Қазақстан-Ресей шекарасына қатысты мәселеге орай Facebook әлеуметтік желісіндегі парақшасында пікір білдірді. «Атырау облысы, Құрманғазы...

Ерлан Әлімбаев ҚР Сыртқы істер министрінің орынбасары лауазымына тағайындалды

Мемлекет басшысының өкімімен Ерлан Алтынбайұлы Әлімбаев Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары лауазымына тағайындалды, деп хабарлады Ақорданың баспасөз қызметі. Ерлан Алтынбайұлы Әлімбаев 1975 жылы 6...

Жамбыл облысында төрт елді мекен ішімдіктен түбегейлі бас тартты

Жамбыл ауылдық округіне қарасты Шәкен Ниязбеков, Шайқорық, Танты, Қапал ауылдары ішімдіктен біржола бас тартты. Осы төрт елді мекендегі 22 дүкен иелері ішімдік сатуға берілген...

Жағдай мәз емес: жеті өңір «қызыл аймақта» тұр

ҚР Үкіметі жанындағы Қазақстанда коронавирустың таралуына жол бермеу жөніндегі ведомствоаралық комиссияның Telegram каналында еліміздің өңірлеріндегі эпидемиологиялық жағдайды бағалау матрицасы жарияланды. 2021 жылдың 19 сәуіріндегі жағдайы...

Қазақстан Бокс федерациясына жаңа басшы тағайындалды

Қазақстан Бокс федерациясының атқарушы директоры лауазымына Маратбек Мықтыбеков тағайындалды, – деп хабарлады ҚБФ баспасөз қызметінің мәліметі. Ал соңғы 11 жыл бойы осы лауазымды атқарып келген Бекжан...

Келіссөз жүріп жатыр: Головкиннің келесі қарсыласы кім?

Қазақстандық боксшы Геннадий Головкин (41-1-1, 36 КО) жыл соңында жапондық Риота Муратамен (16-2, 13 КО) жекпе-жекке шығуды жоспарлап отыр, – деп жазды Sports.kz. Алғашқы болып...

Қызылордада қолдан жасалған құрттан есірткі табылды

Қызылордада түзеу мекемесіне келген сәлемдемедегі қолдан жасалған құрт ішінен есірткі табылды. Бұл оқиға Қызылорда облысы бойынша қылмыстық атқару жүйесі департаментіне қарасты ЗК-169/5 мекемесінде болды. Қылмыстық кодекстің...

19 сәуір: ел тарихындағы маңызды оқиғалар күнтізбесі

1960 жылы 19 сәуірде Бұқтырма су қоймасын толтыру басталды. 1993 жылы Алматыдан Түркияның Трабзон қаласына алғашқы жолаушылар әуе рейсі ұшырылды. Бортында 120 турист болған...

Өткен тәулікте 2700-ден астам адамнан коронавирус анықталды

Қазақстанда өткен тәулікте 2719 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлады  coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 436, Алматы қаласы - 665, Шымкент қаласы - 114,...

Мешіттегі садақа жәшігінен ақша ұрлаған күдікті қамауға алынды

Жамбыл облысында мешіттегі садақа жәшігінен ақша ұрлаған күдікті ұсталды. Т.Рысқұлов аудандық полиция бөліміне Көкдөнен ауылының мешіт имамы xабарласып, түнгі уақытта белгісіз адамдардың мешіттің ішіне терезесін...

Еркін күрестен Азия чемпионаты өз мәресіне жетті

Еркін күрестен Азия чемпионаты өз мәресіне жетті. Айтулы жарыста есімдері төменде аталған балуандар жеңіс тұғырына көтерілді: 57 келі: 1. Құмар Рави (Үндістан), 2. Әлиреза Сарлақ (Иран),...

Нұр-Сұлтан қаласының іргесінен өрт шықты

Нұр-Сұлтан қаласын Ақмола облысының Қоғалжын ауданымен байланыстыратын тасжол бойындағы саяжайдан өрт шықты. Бұл туралы саясаттанушы Қазыбек Майгелдинов facebook парақшасында жариялады. «Қорғалжын тасжолы бойындағы саяжайлар өртеніп...

Танымал актриса Ғазиза Әбдінабиева қайтыс болды

Танымал актриса, Қазақстанның еңбек сіңірген артисі, «Құрмет» және «Парасат» ордендерінің иегері Ғазиза Мәкешқызы өмірден озды. Бұл туралы Мәдениет және спорт вице-министрі Нұрқиса Дәуешов хабарлады. Ол...

Нобель сыйлығының бес лауреаты Навальный ісі бойынша Путинге ашық хат жолдады

Францияның Le Monde басылымы және британиялық The Economist журналы әлем жұлдыздарының Ресей президенті Владимир Путинге жазған ашық хатын жариялады.  Онда танымал адамдар колонияда отырған оппозиционер...

Қазақстан-Ресей шекарасы: Көптоғай аулындағы дау неден шықты?

Қазақстан-Ресей шекарасындағы Атырау облысы Көптоғай ауылының тұрғындары шекара сызығы ауысуымен келіспей, оны заңсыз деп санайды, – деп хабарлайды Tengrinews.kz. Көптоғайлықтар шекара бекеттерін орнату бойынша жұмысты тоқтатуды...

Лукашенко вакцина алғысы келмейді

Беларусь президенті Александр Лукашенко коронавирусқа қарсы вакцина алғысы келмейтінін айтты. Бұл туралы tass.ru хабарлады. Лукашенконың баспасөз қызметінің хабарлауынша, жақында өткен тексерісте оның қанында антиденелердің жеткілікті...

Шыңжаңдық тағы бір қандасымыз Олимпиадаға жолдама алды

Қазақстанның Алматы қаласында өткен күрестен Олимпиадалық іріктеу турнирінен жақсы жаңалық келді. Шыңжаң өлкесінен шыққан Уәлихан Серікұлы 60 келі салмақта грек-рим күресінен өнер көрсетіп, Токио...

ҰҚК Атырау облысындағы акциялар туралы ақпаратты жоққа шығарды

Әлеуметтік желілерде жерімізді қорғап, бейжай қалмауға шақырған видеолар таралуда. ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитетінің хабарлауынша, онда «Қалқан-2021» оқу-жаттығуларында түсірілген кадрлар көрсетілген, деп хабарлайды stopfake.kz сайты. «2021...

Ақмола облысында ер адам қызымен бірге сарқырамаға құлап кетті (видео)

Куәгерлердің айтуынша, әкесі мен қызы суретке түспек болғанда, сарқырамаға құлап кеткен. Желіде сарқырама маңында өзеннің қатты ағысы ер адамды баламен бірге ағызып бара жатқаны...

Қазақстанда апта ішінде болған кадрлық тағайындаулар

Осы аптада Президенттік жастар кадр резервінің мүшелері түрлі жаңа лауазымдарға тағайындалды. Қазақстанда 12-18 сәуір аралығында болған кадрлық ауыс-түйіске «ҚазАқпарат» агенттігі шолу жасады. Апта басында...

Алматыдан 181 км қашықтықта жер сілкінді

ҚР Білім және ғылым министрлігіне қарасты «Сейсмологиялық тәжірибе-әдістемелік экспедициясы» ММ-нің сейсмикалық стансалар желісі 04 сағат 38 минутта жер сілкінісін тіркеді, деп хабарлайды ҚазАқпарат. «Зілзаланың эпицентрі...

«Намазсыз ораза қаза болады» деген рас па? – дінтанушы жауабы

Белгілі дінтанушы Қайрат Жолдыбайұлы Faceboоk  әлеуметтік желісінде қызу талқыланып жатқан сауалға жауап берді. Желіде мынадай («Намазсыз ораза қаза болады» деген рас па? –ред.) діни...

Өмірзақ Шөкеев қарияларды жаңарған Түркістанды тамашалауға шақырды

Түркістан облысының әкімі Өмірзақ Шөкеев Шардара ауданындағы ардагерлер үйінде болды. Ақсақалдармен кездесіп, үстел басына жиналғандарды ашық сұхбат құруға шақырды, деп хабарлайды облыс әкімінің баспасөз...

Қазақстан-Ресей шекарасында әскерилер қоршау орната бастады

Қазақстан мен Ресей шекарасында қоршау орнату жұмысы басталды. Қоршау Атырау және Астрахан (Ресей) облыстарының шекарасында орнатылуда. «2021 жылғы 14 сәуірде Құрманғазы ауданының Көптоғай ауылында...

Айқын Төлепберген Алматыда өзі куә болған келеңсіз жағдай туралы айтып, жұртты сақтандырды (видео)

Қазақстандық әнші Айқын Төлепберген Алматыда өзі куә болған келеңсіз жағдай жайлы айтып, жұртты абай болуға шақырды. Бұл туралы ол Instagram парақшасында жазды. Айқын Төлепбергеннің...

Президенттік жастар кадр резервінің мүшесі биржа басқармасына төраға болып тағайындалды

Astana International Exchange (AIX) Директорлар кеңесі акционерлер мен реттеуші органдардың мақұлдауымен 23 мамырдан кейін күшіне енетін AIX басшылығының құрылымындағы өзгерістерді жариялады, деп хабарлайды ҚазАқпарат. Директорлар...

Ақмола облысында жүк көлігі жүргізушісімен бірге суға батып кетті

Ақмола облысының Шортанды ауданында жүк көлігі суға аударылып, жүргізуші тұншығып көз жұмды. Ведомствоның мәліметінше, қайғылы жағдай сәуірдің 16-да Бектау ауылы маңында болған. «Анықталғандай, қарғын су шайып...

Adobe компаниясының негізін қалаушылардың бірі қайтыс болды

Чарльз Гешке – PDF форматты жасауға қатысқан, Adobe компаниясының негізін қалаушылардың бірі. Калифорнияда тұратын Чарльз 82 жасында дүниеден өтті. Бұл туралы Adobe компаниясы хабарлады....

Африкада аң аулаған қазақтарды елдегі аңшылар қолдап пікір білдірді

Қазақстанның аңшылық қауымдастық өкілдері Африкада жабайы аңдарды атып, аңшылық құрған әріптестерін қолдап видео түсірді. Кадрлар Instagram-дағы ohotniki_kz парақшасында жарияланды, деп жазды Tengrinews.kz . «Табиғат»  республикалық қауымдастығының...

Тәулік статистикасы: 641 науқастың жағдайы ауыр, 22 адам қайтыс болды

Кейінгі бір тәулікте 22 қазақстандық коронавирус пен пневмониядан қайтыс болды. Бұл туралы Денсаулық сақтау министрлігі хабарлады. 18 сәуірдегі дерек бойынша 37 749 адам (37 294...

Жағдай әлі күрделі: «Қызыл аймақта» 3 қала мен 5 облыс тұр

ҚР Үкіметі жанындағы Қазақстанда коронавирустың таралуына жол бермеу жөніндегі веомствоаралық комиссиясының Telegram каналында еліміздің өңірлеріндегі эпидемиологиялық жағдайды бағалау матрицасы жарияланды. 2021 жылғы 18 сәуірдегі жағдай...

18 сәуір – Халықаралық ескерткіштер мен тарихи орындар күні

Бұл мереке алғаш рет 1984 жылы атап өтілді. 1983 жылы ЮНЕСКО жанынан құрылған Халықаралық ескерткіштер мен көрнекті орындарды қорғау мәселелері жөніндегі кеңес ассамблеясы бекіткен. Бүгінгі...

18 сәуірге арналған ауа райы болжамы: Жауын-шашын, тұман, желдің күшеюі

Бүгін Республиканың оңтүстік-батысында ауа райы жауын-шашынсыз болады. Қазақстанның басқа аймақтарында атмосфералық фронтальды бөліктердің өтуіне байланысты ауа райы құбылмалы: кей жерлерде жауын-шашын болады, найзағай, тұман,...

Нұр-Сұлтанда алты көлікті соғып зақымдаған мас жүргізуші қамауға алынды

Нұр-Cұлтан қаласында мас күйде көлік басқарған жүргізуші көлік тұрағында тұрған 6 көлікке зақым келтірді. Бұл туралы қалалық ПД баспасөз қызметіне сілтеме жасап ҚазАқпарат хабарлады. Полиция...

Көлгінов Орталық Азиядағы ең үлкен мешіттің құрылысына қаражат қайдан бөлінгенін айтты

Нұр-Сұлтан қаласының әкімі Алтай Көлгінов елордада салынып жатқан Орталық Азиядағы ең үлкен мешіттің құрылыс барысымен танысты. Бұл туралы шаһар басшысы Instagram-дағы парақшасында жазды. «Қалада республика...

Қазақстандық балуан Азия чемпионы атанды

Қазақстандық балуан Талғат Сырбаз Азия чемпионатының жеңімпазы атанды, деп хабарлайды Olympic.kz. Құрлықтық бәсекеде 70 келіге дейінгі салмақ дәрежесінде ол финалда өзбекстандық Сирожиддин Хасановпен кездесті. Екеуара...

Өзбек сенаторлары: Ташкенттен Алматыға әуебилеті – 4,7 млн , ал Мәскеуге – 4,2 млн. сум тұрады. Әділдік қайда?

Ташкентке Алматы жақын, жақын да болса, алыс. Салыстырмалы түрде Мәскеу алыс, алыс та болса, жақын. Өйткені, ұшу ұзақтығына, қашықтыққа қарамастан Ташкент-Алматы бағытындағы әуебилеті қымбат....

WhatsApp мессенджері қолданушыларға қиындық тудыра бастайды…

Әлеуметтік желілердегі шексіз еркіндікке тұсау салына бастайтын секілді. Мәселен, танымал WhatsApp мессенджері енді өз қолданушыларына жаңа ереже ұсына бастайтын болды. Яғни, 2021 жылдың 15 мамырынан...

Алматыдағы «аждаһа» қиратылып тасталды…

«Бүгін таңертең Алматы қаласындағы Құрманғазы-Достық көшелерінің қиылысында бұрынғы ресторанның қасбетіне орнатылған белгілі суретші Владимира Твердохлебовтың «Аждаһа» («Дракон») атты мозаикасы қиратылып тасталған», − деп хабарлайды...

Қостанай облысында «Nur Otan» партиясы қоғамдық кеңестерінің құрамы бекітілді

14 сәуірде «Nur Otan» партиясы Қостанай облыстық филиалы төрағасы, Қостанай облысының әкімі Архимед Мұхамбетовтың төрағалығымен  «Nur Otan» партиясы Қостанай облыстық филиалы саяси кеңесі Бюросының...

«Nur Otan» партиясының сайлауалды бағдарламасының іске асырылуын қоғамдық кеңестер бақылайды

«Nur Otan» партиясы СҚОФ Саяси кеңес Бюросының отырысында Солтүстік Қазақстан облысы бойынша сайлауалды бағдарламасының бағыттарын іске асыру жөніндегі өңірлік қоғамдық кеңестердің төрағалары мен құрамы...

22 жастағы елорда тұрғыны 11 қабаттан құлап, қайтыс болды

Нұр-Сұлтан қаласында көп қабатты тұрғын үйлердің бірінде қайғылы оқиға болды. Елорда тұрғыны 11 қабаттан құлап, қайтыс болды. Қайғылы жағдай туралы Telegram-дағы Astanovka 98 каналы...

«Nur Otan» партиясы Маңғыстау облыстық филиалы жанынан 12 қоғамдық кеңес құрылды

Маңғыстау облысының әкімі, облыстық партия филиалының төрағасы С.Трұмовтың төрағалығымен «Nur Otan» партиясы Маңғыстау облыстық филиалы Саяси кеңесі Бюросының отырысы өтті. Бюро отырысында үш мәселе қаралды....

Жұмыспен қамту мәселесі оң шешімін тапты

Шымкент қаласы, Әл-Фараби ауданы «Nur Otan» партиясының аудандық филиалына аудан тұрғыны айлық табысы күн көріс деңгейінен артылмайтынын, қазіргі кезде баласы да жұмыссыз екенін айтып,...

Партияға өтініш білдірген аз қамтылған отбасына баспана берілді

"Nur Otan" партиясының Мойынқұм аудандық филиалына аудан тұрғыны өтініш білдірген. Өз өтінішінде жалғызбасты әке 3 бала асырап отырғанын, қолында ата-анасы бар екенін айтып, баспанамен...

«Онда тұрған ештеңе жоқ». Африкада аң аулап жүрген қазақ өз әрекетін түсіндірді (видео)

Африкада мылтықпен аң аулап жүрген қазақстандықтардың видеосы әлеуметтік желіде кеңінен тарап, қызу талқыланған болатын. Батыр Сейкенов есімді қазақстандық азамат өз әрекетін түсіндіріп, видеоүндеу жасады....

Шығыс Қазақстанда жоғалған 5 жасар бала табылды

Шығыс Қазақстан облысының полицейлері жоғалған 5 жасар баланы тауып, ата-анасына қайтарды. ШҚО Полиция департаменті баспасөз қызметінің мәліметіне сүйенсек, 16 сәуір күні сағат 16:30 шамасында Глубокое...

Қуат Хамитов келесі жекпе-жегі туралы ресми мәлімдеме жасады

Қазақстандық файтер Қуат Хамитов (20-7-1) келесі жекпе-жегіне дайындықтың басталғанын хабарлады, деп жазады Prosports.kz. «Ресми! Біз келесі кездесуге дайындықты бастадық! Күні мен орнын жақын арада хабарлаймыз...

Ресейлік сериал кейіпкері: «Қазақтар бізге тас атты ма десек, ас атыпты ғой»

Әлеуметтік желіде ресейлік сериалдан үзінді таралып, қызу талқылануда. Онда сериал кейіпкері, орыс әйел жанындағы құрбысына Алжир лагері жайлы әңгімелейді. «Сен Алжир жайлы естіп пе едің? Ол...

Алматы облысында табытқа әйелдің фотосын салып кеткен күдікті табылды (видео)

Алматы облысында әйелдің фотосы салынған шағын табыт табылды. Әлеуметтік желіде таралып, қызу талқыланып жатқан жағдайды қазір облыстық полиция департаменті тергеу үстінде. Табыт ішіндегі фотода бейнеленген...

Жамбыл облысында жоғалған әйелді іздеген құтқарушының өзі табылмай жатыр

Жамбыл облысында екі айдан бері із-түссіз жоғалып кеткен Гүлдана Санақбайды Тасөткел су қоймасынан іздеп жатқан сүңгуірдің өзі он төрт күннен бері табылмай жатыр. Бұл...

Елорда тұрғыны «BMW X5» автокөлігімен 4 жасар баланы қағып, мерт қылды

Нұр-Сұлтан қаласының тұрғыны «BMW X5» көлігімен 4 жасар сәбиді қағып, мерт қылды, деп хабарлайды қалалық Полиция департаментінің баспасөз қызметі. «16 сәуір күні сағат 19.21-де 102...

«Тапсырыспен адам өлтіру» деген жазуы бар көліктің иесі халықтан кешірім сұрады (видео)

Нұр-Сұлтан қаласында көлігінде «Тапсырыспен адам өлтіру» деген жазуы бар ер адам ұсталды, деп хабарлайды ҚазАқпарат Нұр-Сұлтан қаласы полиция департаментінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап. Көлік бүгін...

Целиноград ауданында су тарифі төмендетілді

ҚР "Табиғи монополиялар туралы" Заңына сәйкес "Целиноград Су Арнасы" ШЖҚ МКК-ы Жаңа жол, Приречный, Шұбар, Жайнақ, Қызылсуат (Қызылсуат 1 және Қызылсуат 2), Қаратомар, Талапкер...

Африкада аң аулап жүрген қазақтардың видеосы елдің ашуына тиді (видео)

Әлеуметтік желіде "Қазақтар Африкада да аң аулап жүр" деген тақырыпта видео тарады. Видеода екі қазақ азамат және басқа да шетелдік аңшылар жираф атып алғаны...

Әлемдік паспорт индексі бойынша Қазақстан қай деңгейде?

«The Henley Passport Index» әлемдік мемлекет азаматтарының төлқұжат рейтингін жариялады. Онда Қазақстан 69 орында тұр. Азаматтардың жүріп-тұру еркіндігіне негізделген елдер классификатор болып табылатын атаулы компания...

Африкада аштық пен ауру қаупі төніп тұр

Африкада 100 миллионнан астам адам азыққа зәру. Бұл туралы Түркияның ТРТ арнасы мәлімдеді. Мәліметке сәйкес, Африкада 100 миллионнан астам адам «апат деңгейінде» азық тапшылығына ұшырап...

Балқаш қаласы маңында ұшақ құлады

Балқаш қаласының авиациялық оқу орталығында СУ-30 СМ көпфункционалды жойғыш ұшағы апатқа ұшырады. Бұл жөнінде Қорғаныс министрлігінің баспасөз қызметі хабарлады. Хабарламада 2021 жылғы 16 сәуірде сағат...

Елордада 600 мың тұрғын вакцина алса, вирусты жұқтыру қаупі болмайды

Қазір бізде 49 мың адам бірінші компонентпен вакцинацияланды. Осылайша 50 мың адам 1 мамырға дейін иммундалған болады, – деп хабарлады Нұр-Сұлтан қаласы әкімдігінің ресми...

Шымкенте дәрігерлер кеңірдегіне түйреуіш тұрып қалған сәбиді аман алып қалды

Шымкент қаласында дәрігерлер кеңірдегіне түйреуіш тұрып қалған үш айлық сәбидің жанын сақтап қалды,-деп хабарлайды KAZ.NUR.KZ. Тыныс алу жолдарына әлдене тұрып қалған сәби ауруханаға жеткізілген. Сәбиді...

Партия бағдарламасының сапалы орындалуын жастар да бақылай алады

Павлодарда «Nur Otan» партиясының Сайлауалды бағдарламасының 12 бағыты бойынша қоғамдық кеңестердің төрағалары мен құрамы бекітілді. 16 сәуірде өткен «Nur Otan» партиясы Павлодар облыстық филиалы Саяси...

Елімізден екі айдың ішінде 3,4 мың адам біржола көшіп кеткен

2021 жылғы қаңтар-ақпанның қорытындысы бойынша елімізге 1398 адам келіп, 3422 адам біржола көшіп кеткен. Бұл туралы Ұлттық статистика бюросы көші-қон қызметі органдарына сілтеме жасап...