Намбарын Энхбаяр: Көреген және батыл болудың себебі (Елбасы туралы)

Моңғолияның үшінші Президенті Намбарын Энхбаярдың Тұңғыш Президент күніне орай жазған “Көреген және батыл болудың себебі” туралы мақаласын ұсынамыз.

Намбарын Энхбаяр: Көреген және батыл болудың себебі (Елбасы туралы)

1. Қазақ халқының мейірімділігі, кең көзқарастығы жөнінде

2012 жылы Қазақстан тарапы жыл сайынғы 1 желтоқсан күнін – «Тұңғыш Президент күні» мемлекеттік мереке күні ретінде белгілеп, атап өтіп келе жатқанына бірнеше жылдың көлеміндей болып отыр. Бұл күні Қазақстанның Тұңғыш Президенті – Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың еңбегі мен жетістіктерін бағалауға арналған көптеген іс-шаралар ұйымдастырылса да, мерекенің басты мәнісі – көпұлтты Қазақстанда бітімгершілік пен бейбітшілікті нығайту болып табылады. Осыған байланысты, мен Қазақстанның Тұңғыш Президенті– Нұрcұлтан Әбішұлы Назарбаевпен кездесуімді еске алып, жеке естелігіммен бөлісуді жөн көрдім.

Жас кезімде болған Қазақстан мен қазақ халқына қатысты басымнан кешкен екі оқиға менің жадымда мәңгі сақталады…

1975 жыл. Мен 17 жасымда Мәскеудің Әдебиет институтына оқуға түсіп, сол жылы Солтүстік Кавказдың Қабарда-Балқариядан келген Махти есімді менен 10 жас үлкен жігітпен танысып, екеуіміз дос болып, Мәскеудің Әдебиет институтының жатақханасында 5 жыл бірге тұрдық. Сол кезде Махтидің мойнында үлкен тыртық болды. Бір күні мен одан мойнындағы тыртық жөнінде сұрағанда, ол былай деп жауап берді: «Мен Қазақстанда дүниеге келгенмін. Сталин балқарларды қылмыскерлер деп жариялап, олардың барлығын туған жерінен күштеп шығарып, Қазақстанның шөл даласына қуып жіберді. Көптеген адамдар жолда қаза тапты. Сол кезде біз алдымен шұңқыр қазып, жер астындағы баспанада (орыс тілінде-землянка) тұрдық. Кішкентай кезімде мені шаян шағып, өлім аузында қалғанда, анамның емдеуінің арқасында аман қалдым. Содан кейін мойнымда тыртық қалып қойды. Балқарлар шөл далада қалғанда көп азап шекті. Біз 1956-шы жылға дейін Қазақстанда тұрып, Хрущевтің басқаруы кезінде ғана Отанымызға оралдық. Сол қиын қыстау кезеңде қазақтар бізге көп қол үшін берді. Егер қазақтардың көмегі болмағанда, көптеген балқарлар жойылар ма еді… Біз, Балқарлар қазақ халқына сол үшін ризашылығымызды білдіреміз.»

Мәскеуге келгеннен кейін көп ұзамай әдеби ортаға ғана емес, сол кездегі Кеңес Одағының барлық зиялы қауымдарына қатысты дау-дамай туды.

Қазақтың әйгілі ақыны Олжас Сүлейменов ұзақ жылдар бойы жазған «Аз и Я» (ежелгі славян тіліндегі «Аз» сөзі орыс тілінде «Я» және моңғол тілінде «би» деген мағына береді. Ақын «би» деген бір мағыналы «Аз» және «Я» деген сөздерді ұштастырып, туындысын орыс тілінде «Азия», яғни моңғол тілінде «Ази» деп атауы арқылы Азия мен Азиялықтардың үлкен көрші мемлекеттердің тарихы мен мәдениеті, сондай-ақ жалпы адамзаттың қоныстанған өркениетіне айтарлықтай әсер еткендігін көрсеткісі келген екен) туындысын басып шығаруының соңы дау-дамайға әкеп соқтырды. Бізге Орыс әдебиетінен сабақ берген профессор Юрий Селезнёв (Ф.Достоевскийдің шығармаларын зерттеуші, танымал аудармашы. Өкінішке орай, өте жас кезінде, 1984 жылы жүрек талмасынан қайтыс болды) сабақ кезінде Олжас Сүлейменовтің шығармасын сыңға алғаннан кейін барлығымыздың қызығушылымыз артып, О.Сүлейменовтің шығармасын оқығымыз келді. Кеңес Одағында О.Сүлейменовтің шығармаларына тыйым салынып, ақын «Аз и Я» туындысын жазғаны үшін қудаланып, сол кездегі Кеңестік Қазақстанның басшысы Д.Қонаев Кеңес Одағының басшысы Л.Брежневпен сөйлесу арқылы ғана қудалануды жеңілдеткен тарихы да бар.

Еуропа көзқарастық тұрғыда емес, Азиялық көзқарастық тұрғыда анықтап көрсе, көшпелі түріктер тұрғысынан Ресейдің әйгілі «Игорь жасағы туралы жыр» шығармасын оқып қарасақ, көшпенділердің қоныстанған өркениетке айтарлықтай әсер еткендігін аңғаруға болады. Осылайша, қазақ жазушы-зерттеушісі туындысының арқасында біздер –студенттер, кез келген дүниені кең көзқараста, толық бейнеде көрудің маңызды екендігін түсінген едік.
Осылайша, менің жадымда қазақ халқы мейірімді, жанашыр адамдар деген түсінік қалыптасып, қазақ жазушысының Орыс тарихы мен мәдениетінің ең іргелі шығармаларының бірі «Игорь жасағы туралы жырды» Азиялықтар, әсіресе көшпенділер тұрғыда оқып, көптеген қызықты тұжырымдамалар жасап, орыстың жазушы, зерттеушілерімен орыс тілінде пікір таласып, батылдық танытқандығы есімде сақталды. Бұл оқиғалар Кеңес Одағында болған.

2. Тәуелсіздікті жариялаудың ұлы тағдыры

Кеңес Одағы 1990-шы жылдардың басында ыдырады. 1991 жылы Ресей Федерациясының Президенті Б.Ельцин, Украинаның Президенті Л.Кравчук, Беларусь Жоғарғы кеңесінің төрағасы С.Шушкевич, Минскінің маңайындағы Беловеж орманында келіссөздер өткізіп, «Беловеж келісіміне» бірге қол қойып, Кеңес Одағының ыдырауын рәсімдеу арқылы көп ұзамай Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы атауымен тарихқа енгізілді. Кеңес Одағы қала беруге болар ма еді, әлде жоқ па еді, Кеңес Одағының ыдырауына кім кінәлі?, – тәрізді сұрақтар талқыланып, ол үлкен тақырыпқа айналды. Осы мақала да мен Қазақстанның Тұңғыш Президенті– Нұрсұлтан Назарбаевпен кездесуім жөнінде бөлісіп отырғандықтан бұл үлкен тақырыпты әрі қарай қозғамағаным дұрыс болар. Алайда, Ресей зерттеушілері, Кеңес Одағы ыдыраған сол қиын қыстау кезеңде, Кеңес Одағында тұңғыш және жалғыз рет өткен референдумға барлық сайлаушылардың 80%-ы қатысып, олардың 76%-ның КСРО одағын жаңартып, сақтап қалу жөніндегі ұсыныстарын құрметтеп, Кеңес Одағын жаңа Конституцияға сәйкес өзгертіп, сақтап қалуға тырысқан Нұрсұлтан Назарбаевтың құлшынысын жоғары бағалаған.

Алайда, Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін, құрамындағы республикалар, оның ішінде Қазақстан да өз тәуелсіздігін жариялап, Тұңғыш Президенті болып Нұрсұлтан Назарбаев сайланған еді. Тәуелсіздік алу – елдің бүкіл саяси, әлеуметтік және экономикалық жүйесін қайта құру деген сөз. Бұл дегеніміз аса үлкен еңбекті талап ететін процесс. Нұрсұлтан Назарбаев дәл осы жауапкершілікті өз мойнына жүктеді. Жауапкершілікті жүктеу Н.Назарбаевтың тағдырына бұйырды.

Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін толыққанды нығайту іс-қимыл шеңберінде Н.Назарбаевтың жүргізген кешенді саясатының бірі әлемнің түкпір-түкпіріндегі қазақтарды тәуелсіз Қазақстанда тұруға шақыруы болып табылады.

Оның бір мысалы, біз, 1990-шы жылдардың басында көптеген Моңғолия қазақтары Қазақстанға қоныс аударуының куәсі болдық. Қазақстан Республикасының ресми мәліметтеріне сәйкес, Қазақстан қазақтарды қабылдау саясатын іске асырып бастағалы 1 миллионнан астам қазақ қоныс аударыпты. Өздеріңізге мәлім, К.Зардыхан, А.Хавлаш тәрізді Моңғолияның әйгілі зиялы қауымдары мен өнер, мәдениет жұлдыздары Қазақстанға қоныс аударды. Қазақстан Республикасы тәуелсіздігін жариялағанда, жалпы адам санының 50%-ға жетер жетпес пайызы қазақтардан тұрған. Сол себепті, Қазақстан Республикасындағы этникалық топтың басым бөлігі қазақтар болуы айқын болғандықтан, басқа мемлекеттердегі қазақтарды Қазақстанға қоныс аудартқызу арқылы тәуелсіздік пен тұрақтылық және бітімгершілікті сақтап қалуға деген көреген, саналы саясат екендігі анық. Бұл саясат Нұрсұлтан Назарбаевтың бастамасымен қарқынды түрде жүзеге асырылды. Алайда, аталған саясатты жүзеге асыру оңайға соққан жоқ. Саяси, әлеуметтік және экономикалық ахуал күрделі болды. Иммигранттар басқа ортада, қоғамда туып өскендіктен Қазақстанға келгеннен кейін оларға үйренісу қиынға түсіп, қайтып кеткендерде аз емес болды. Құжаттарының реттелмеуі, жұмыс таба алмауы сияқты қиыншылықтарды тізбектесек, әр адамның өз айтары бар. Алайда, мемлекетті қайта құрып, тәуелсіздікті сақтауды көздеген Елбасы осындай саясат жүргізіп, оны қарқынды іске асыруы қалай болғанда да, Қазақстанның болашағына оң әсерін тигізгені анық. Осыған байланысты, Елбасының бойындағы 3 қасиетті ерекше атап өткенді жөн көрдім. Олар:

1. Қиын жағдайлар мен дағдарыстан шығу үшін тек қазіргі ахуалға ғана тоқталмай, болашаққа кеңінен қарап, алдына үлкен мақсаттар қойды.

2. Саясатты анықтау және оны ұсынарда соңғы нәтижесі қандай болу керек екендігін жақсы білді.

3. Бірден әзірленген саясатты дәйекті түрде іске асыра алатын батыл тұлға.

3. Дүниежүзі қазақтары құрмет тұтатын көшбасшысы

Бұл саясаттың нәтижесінде, Н.Назарбаев тек Қазақстанның емес, бүкіл әлем қазақтары құрметтейтін көшбасшыға айналды. Мен Моңғолияның Президенті ретінде, Қазақстанның сол кездегі Астана қаласында өткен ШЫҰ саммитіне қатысып, сонда қоныс аударған Моңғолия қазақтарымен кездесіп, олардың пікірлерін тыңдаған едім. Олар Моңғолиядан Қазақстанға көшіп, сонда қоныстану жөнінде былай әңгімелеген еді: «Осында көшіп келіп, қоныстану оңайға соқпайды екен. Мүлдем басқа жағдайда өмір сүруіміз қажет. Қазақстанның қазақтары Моңғолиядан келген қазақтарды моңғол деп атайды»,- деген. Өмір сүру туралы да әңгімелер қозғалды. Еттің құны қанша деген әңгіме де болды. Кездесу барысында, Моңғолиядан барған қазақтар қазақ тілін, мәдениетін жақсы сақтап қалғаны Моңғолия Үкіметінің көп жылдар бойы қазақ ұлтын қолдап, саналы саясат жүргізгенінің нәтижесі екендігі туралы айтылды.

Мен кейбір қазақтардың Моңғолияға оралғысы келетіндерін естіп жүрдім. Олардың ішінде Моңғолияға оралғандары да бар. Әр адам жөнінде әңгімелей берсек, көптеген қиыншылықтар мен мәселелерді тізбектеуге болады. Алайда, бір мемлекет, сол елдің тірегі болып табылатын ұлттың, тәуелсіздіктің үлкен көрінісіне көз жүгіртсек, Елбасы Н.Назарбаевтың саналы саясатының нәтижесінде, қазіргі таңда Қазақстандағы қазақ халқының жалпы саны 70%-ды құрайды. Осылайша, Қазақстан Республикасының тәуелсіздігін нығайтудағы демографиялық саясат сәтті жүзеге асырылды.

2008 жылғы Нұрсұлтан Назарбаевтың Моңғолияға ресми іс-сапары барысында осы тиімді саясат жөнінде әңгімелескенде, ол бұрынғыдай басқа елдердің қазақтарын Қазақстанға шақырудан гөрі Қазақстанға көшіп келген қазақтарды қоныстандыру, олардың өмір сүру жағдайларын жақсартуға аса назар аудару үстінде екендігі туралы айтқаны есімде. Моңғолиядағы қазақтар Моңғолияда жақсы өмір сүруіне Қазақстан Республикасы көмектеседі деп ойлайтындығын маған және Президент Н.Назарбаевпен кездесуге келген қазақ диаспорасының өкілдеріне де айтқан болатын.

4. Басқару түрлері және жауапкершілік мәселесі

Менің Н.Назарбаевпен бірнеше рет кездесу барысында талқылаған кейбір тақырыптар әлі күнге дейін есімде.

Біз басқару түрлері жөнінде әңгімелесіп, пікір алмасқан едік. Президент Н.Назарбаевтың айтуынша, моңғол және қазақ халқы өмір сүру ғұрыптары, тарихы мен көшпенділер мәдениеті жағынан көп жағдайда ұқсас келеді. Әділеттікке тоқталар болсақ, жауапкершілік арқалауда үміт күттірер ерекше ойлау қабілеті бар. Сол себепті, осы бірегейлікті ескеретін болсақ, Президенттік басқару, яғни халық арасынан сайланған Президент атқарушы билікті басқарып, жауапкершілікті арқалағаны жөн деп санайтынын білдіреді. Бұған жауап ретінде, мен басқа пікірде екендігімді білдіріп, Моңғолия Парламенттік басқаруды таңдайтындығын айтам. Сонда ол: «олай болса, көп адамның басқаруы жауапкершілік арқалайтын ешкім жоқ екендігін білдіреді», – деді. Бұл осыдан 10 жыл бұрын болған әңгіме. Сол кезде мен парламенттік басқаруды ұстанатын едім. Алайда, өткен жылдарға көз жүгіртсек, Моңғолияда жауапкершілік арқалайтын лауазымдылар мен ұйымдар жоқтың қасы. Осылайша, көп жылдарды артқа тастаппыз. Енді бұл жағдайды өзгертетін уақыт та келді.

Орыстарда бір мақал бар: «У семи нянек дитя без глазу». Моңғол тілінде сөзбе-сөзбе аударғанда: «Жеті тәрбиеші бола тұра, баланың көзі соқыр болса, оған жауапты иесін таба алмайсыз». Теориялық тұрғыдан алғанда, мемлекеттің билігі толығымен халықтың қолында және мемлекет билігін іске асыру кезінде, ол тең үш, бірақ әр түрлі, жеке міндеттері бар 3 билікке бөлінеді. Мемлекеттік билік халықтың қолында болған соң, мемлекеттік 3 биліктің кез келгені халықтың таңдауымен құрылуы шарт. Алайда, парламенттік басқару жүйесінде халықтың сайламаған Үкіметі құрылып, атқарушы билікті іске асырады. Осы ауытқушылықты түзету мақсатында Президентті халық сайлап, Президент Үкіметті басқарып, жауапкершілік арқалауы дұрыс. Тәуелсіз Қазақстанның өткен 30 жылдағы тарихы оның көптеген қиыншылықтарды еңсергендігін дәлелдейді. Осы қиындықтарды халықтың сайлаған Президенті, Н.Назарбаев өзінің кез келген дүниеге кеңінен қарау қабілеті, алдына үлкен мақсаттар қоюы, мақсаттарының соңғы нәтижесі қандай болу керек екендігін нақты білетіндігі, сол мақсатына жету үшін тыңбай күресетін батылдығының арқасында жеңіп шықты. Шыныменде батыл адам. Бұрыңғы Кеңес Одағының құрамындағы республикалар тәуелсіз мемлекеттерге айналып, олардың басшылары арасынан аман-сау кезінде өз еркімен лауазымынан бас тартқан санаулы көшбасшылардың бірі болып табылады. Ол лауазымынан бас тартпай, президенттік қызметін жалғастырса, жалғастыра беретін де еді. Ол бір сұхбатында, 2020 жылы қызметін өткеретіні жөнінде айтқан еді. Алайда 2019 жылы өз орынын босатты. Солай дұрыс деп санаған шығар. Келесі Қазақстан Республикасының Президенті, Қасым-Жомарт Тоқаевпен бірнеше мәрте кездескенімді атап өтейін. Жалпы, бір кездері Моңғолия-Қазақстан арасындағы қарым-қатынастарының белсенділігі тоқтап, әлсіреп қалғанына өкінішімді білдіре, бұл қарым-қатынас пен ынтымақтастықты белсендендіріп, дамыту үшін моңғол тарапы бастама көтергені жөн деп санайтынымды атап өткім келеді.

5. Қазақстанның жаңа астанасы және ұлы даму, құрылыс жылы, геосаяси қозғалыстар

Елбасы Н.Назарбаевтың үлкен жетістіктерінің бірі – ол, әрине Астана қаласы. Қазіргі таңда Нұр-Сұлтан қаласы. 1994 жылы Қазақстандағы күрделі экономикалық дағдарысты еңсеру үшін Н.Назарбаев биік мақсат қойып, Қазақстанның астанасын Алматыдан сол кездегі Ақмола (Целиноград) қаласына көшіру жөнінде ұсыныс тастап, Қазақстанның парламенті Президенттің осы бастамасын қолдаған болатын. Жаңа астана салу, құрылыс жұмыстарына шетел инвестицияларын арттырып, жаңа жұмыс орындары пайда болып, экономиканы қайтадан жандандырып, қалпына келтірді. ШЫҰ саммитіне қатысу барысында сол кездегі Астана қаласының құрылысының тарихымен танысу кезде әлемге әйгілі сәулетші лорд Норман Фостердің мемлекет басшыларға өзінің жобалаған, қазіргі Нұр-Сұлтан қаласының келбетіне айшықты көрініс беретін «Бейбітшілік және келісім сарайының» құрылысын таныстырып жатқаны есімде. Сол кезде мен қызығушылықпен тамсанып қарадым. Бізде Моңғолияда осындай құрылыс жұмыстарын жүргізсек деген ойда болғанымды жасырмаймын. Кем дегенде, Н.Фостердің жобасын жасаған ғимаратты мыңдаған адамдар тамашауға келеді. Атақты сәулетші Антонио Гауди салған Христиан шіркеуін көру үшін мыңдаған адамдар ресми түрде Испанияның Барселона қаласына барады. Сол тәрізді, Н.Назарбаевқа тән тағы бір ерекшелік – ол кез келген дүниені жоғары сапада қабілетті, кәсіби мамандар мен ұйымдарға жасататындығы. Ұлы Британия Патшайымының “лорд” атағына ие болған Норман Фостер – әлемге аты танылған сәулетші. Оның жобалаған көптеген ғимараттары әлемнің көп қалаларында бой көтеріп, сол қалалардың сәнін келтіруде. Айтпақшы, Норман Фостердің тапсырыс келіп түссе, Моңғолияда да жұмыс жасауға дайын екендігін білдіргені есімде.

Қазақстанның жаңа астанасы, елдің адам саны аз солтүстік өңірінің дамуына ықпал етті деп саналады. Нәтижесінде, геосаяси тұрғыдан Қазақстанның дамуының тепе-теңдігі қамтамасыз етілген соң, қазақ халқы өз елінің кең аумағын одан әрі сезініп, елінің нағыз қожайынына айналу процессі өрбіді.

Ал, біз моңғолдар еліміздің кең аумағын қаншалықты сезіне аламыз? Мыңжылдық жолдың салынуымен көптеген адамдар шалғай аймақтарға автокөлікпен баратын болды. Алайда, бұл кеңістіктерге құрылыстар салу қажет. Енді шалғай деген ұғымды жою керек. 1220 жылғы Шыңғысханның жарлығымен Хархоринді Империяның астанасы болдырғанына 800 жыл толуына байланысты, Хархоринді екінші астанаға айналдырып, қала салу теориясы тұрғыдан ұлы құрылыс жұмыстарын жүргізіп, Моңғолияның дамуының тепе-теңдігін қамтамасыз ету, жаңа жұмыс орындар әзірлеу және инфрақұрылымдарды дамыту, инвестицияны арттыру, жаңа технологиялар енгізу жұмыстарын бастайтын уақыт келді. Мұндай жұмыстарды қысқа мерзімде жасап үлгеруге болатындығының бір мысалы – ол Қазақстан. Алайда, өзіміздің және әлемнің ең жақсы мамандары мен ұйымдардың қатысуымен Хархорин қаласын салуға тыңбай еңбектенсек, еліміздің дамуына зор ықпал етер еді. Сондай-ақ, Өгөөдэй ханның кезінде, Хархорин қаласының құрылысына әлемнің ең үздік шеберлері мен дарындылардың қатысқандығын тарихтың өзі растайды.

Осылайша, біз астанамыз Улаанбаатар қаласындағы өзекті мәселелерді шешіп, елімізді тұрақты және қарқынды түрде дамыта аламыз. Улаанбаатар, Хархорин екеуінің арасын жүрдек пойызбен байланыстыру мәселесін бірлесіп шешсек тіптен дұрыс болады.

6. Олимпиада ойындары және мұнай

Екіжақты өзара іс-сапарлар барысында Қазақстан Моңғолияға шикі мұнай импорттау квотасын беру жөнінде талқылағанбыз. Қазақстан – мол мөлшерде шикі мұнай өндіріп, экспортқа шығаратын мемлекет. Президент Н.Назарбаев біздің ұсынысымызды қолдап, алайда Моңғол тарапы қалайтын мұнай мөлшері аз (біздің мұнай және мұнай өнімдерін импорттайтын компаниялардың тапсырысын біріктірген күннің өзінде мұнай экспорттаушы мемлекет үшін біздің қалайтын мөлшер аз болып саналады) болғандықтан, Корея мен Қытай тәрізді мемлекеттер импорттайтын мұнайдың жалпы көлеміне Моңғолияның квотасын қосып жеткізу жөнінде ұсыныс тастаған еді. Президент Н.Назарбаев бір ұсыныс білдірсе, ұмытпай оны зерделеп, әрдайым ізденеді.

Сонымен 2008 жылы біз Бейжің олимпиадасының ашылу салтанатында кездескенімізде, ол мұнай импорттауға квота беру жөніндегі ұсынысымызды есіме салып, олимпиада басталар алдында Қытайдың басшылығымен кездестіріп, Моңғолияның квотасын Қытайдың импорттайтын мұнай көлеміне қосып, Моңғолияға Қытайдан тасымалдаған оңайырақ деген еді. Мен қуанышымды білдіре, Моңғолия тек бір елден жоғары бағада дайын мұнай өнімдерін сатып алудан тыс, басқа мемлекеттен арзан бағада шикі мұнай алып, елімізде мұнай өңдейтін зауыт салып, оны іске қоссақ, Моңғолия үшін стратегиялық маңызды мұнай өнімдерінің бағасын төмендетуге нақты мүмкіндік пайда болатынын айтып, пікіріммен бөліскенмін. Олимпиаданың ашылу салтанаты кезіндегі сол шу, қозғалыс, жарық пен толқудын ортасында Н.Назарбаевтың Моңғолия квотасы жөнінде әңгіме қозғағаны ол екеуміздің жақсы қарым-қатынасымыздан гөрі, көшпенді дәстүрлі моңғолдардың ұсынысына құрметпен қарап, көмектесейін деген шынайы құлшынысының белгісі деп білемін.

Бейжің олимпиадасында біздің чемпионымыз Н.Түвшинбаяр финалда Қазақстандық Асқат Жіткеевті жеңіп, моңғолдар тұңғыш алтын медальді қанжығасына байлаған еді. Моңғол спортшысының жеңіске қол жеткізуі Қазақстандық спортшыға өкініш тудырғаны рас болса да, жалпы моңғол, қазақ спортшыларының финалда бірге қалуы бір Құдайдың әдейі солай жазуы деп білемін.

7. Алтай өркениеті

Құдай демекші, моңғол және қазақ халқы Алтай өркениетті халық болып табылады. Сонымен қатар, ғалымдардың зерттеуінше, Алтай тауларының шығысында тұратын кәрістер мен жапондар да осы өркениетке жатады екен. Батысқа қарай үңілсек, түркілер мен қырғыздар тәрізді ұлттар да бар. Алтай өркениетіндегі ұлттар Жаратқан иеге табынады. Аталған ұлттардың ауызша және жазбаша әдебиетінде олардың Жаратқан ие, Тәңірге ғибадат ететіндігі айқын көрсетілген. Алтай өркениетті ұлттар мен мемлекеттер бүгінде Тынық мұхитынан Жерорта теңізіне дейінгі аумақтарда орналасқан. Солтүстік бойынша Ресей және оңтүстік бойынша Қытай сияқты екі ірі мемлекеттермен шектеседі. Осы орайда, ғалымдар мен зерттеушілердің пайымдауынша, Алтай өркениетті мемлекеттердіңқарым-қатынастарының тереңдеуі, нығайюы аталған өңірлердегі ұлттардың өз тарихын танып білу, жаңа заманға баға беру, болашақтағы сынақтарға бірлесіп төтеп беруіне зор ықпал етеді. Бұл рас айтылған, дұрыс ой.

Қазақстанның Тұңғыш Президенті, Н.Назарбаевқа қатысты бастан өткізген оқиғаларымды есіме ала отырып, болашақты елестеу қалыпында осымен тәмәмдайын. Биыл 80 жасқа толған Елбасы Н.Назарбаевты мерей тойымен құттықтай отырып, оның тәжірибелі, көреген және жасампаз көшбасшы ретінде, Алтай өркениетті мемлекеттер мен ұлттардың қарым-қатынастарын дамыту жөнінде қызықты бастамалар көтеретініне күмәнім жоқ екендігін атап өткім келеді.

Игі істер көбейе берсін.

Н.Энхбаяр, Моңғолияның үшінші Президенті

Редакция таңдауы

Нью-Йоркте тұратын қазақ профессорының кітабы шықты (видео)

АҚШ-тың Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университеті Гарриман институтының профессоры, отандасымыз Гүлнәр Кендірбайдың Russian Practices of Governance in Eurasia. Frontier Power Dynamics, 16th-19th Century («16 ғасырдан...

Елорда Жазушылар үйінде екі игі шара өтті

Қазақстан Жазушылар одағының Нұр-Сұлтан қалалық филиалы биылғы жылды екі маңызды іс-шарамен бастады. Әдеби басқосу аясында елордалық бөлімше директоры Дәулеткерей Кәпұлы жастар шығармашылығы жөніндегі орынбасарын...

Қазақ каскадерлері «Taurus» сыйлығына ие болды

Қазақстандық каскадерлер тобы Әлемдік каскадерлер академиясының (АҚШ) «Taurus» сыйлығына ие болды, деп хабарлайды ҚазАқпарат. Бұл әлемдегі каскадерлердің ең беделді кәсіби сыйлығы, оны біздің «Қазақфильм»...

Қазақтың «қазақ» атын қайтарған қайраткер

Түпқарағанда патша заманында Николаев стансасы деп аталған елді мекенге Кеңес үкіметі басшылығы халыққа ешқандай еңбегі сіңбеген Алексей Егорович Баутиннің есімін берген. А.Баутин кедей, кәдімгі...
756116001443069

Италия Премьер-министрі отставкаға кетпек

Италия Премьер-министрі Джузеппе Конте отставкаға кету туралы өтініш берді. Ел президенті Серджо...
932476.5abe8493ee0e44b821336e3291ce80d8

Эмомали Рахмон Тәжікстанның коронавирусты толық жеңгенін мәлімдеді

30 желтоқсаннан бастап Тәжікстанда коронавирус инфекциясын жұқтырудың бірде-бір жағдайы тіркелмеген. Тәжікстан президенті Эмомали...
5310897d51d1acff7a646d1519e7d865 crop l 0 t 10 w 1001 h 563

Үкімет басшысы биыл қай сала қызметкерлерінің жалақысы өсетінін айтты

Биыл 1,3 млн адам жұмыспен қамтудың әртүрлі шараларымен қамтылады. Бұл туралы Үкіметтің...

Жаңалықтар

Желіде «Путин сарайын» бұзу туралы петиция пайда болды

Геленджик тұрғындары Краснодар өлкесінде салынған "Путин сарайын" бұзуды талап еткен петиция жариялады. Петиция Change.org сайтында жарияланды деп хабарлайды Tengrinews.kz. Үндеудің авторлары заңсыз құрылысты бұзуды, қала...

Балғынбек Имашев: …Қару алып соғысуға дайынмын

Айтыскер ақын Балғынбек Имашев Instagram-дағы парақшасында халықтың мүддесіне қарсы заңды қабылдауға қарсы екенін жазды. – Алдыңғы поста айтпақ болғанымның жартысы сыймай қалды. Көршілер көтеріліп жатыр....

BEK AIR компаниясы ұшақ құлаған үйдің иесін тағы сотқа берді

Bek Air компаниясы жақында Алматы халықаралық әуежайының маңындағы ұшақ құлаған үйдің иесін тағы сотқа берді. Бұл туралы Azattyq Rýhy хабарлады. Бұл жолы бұрынғы әуе компаниясының...

Сот үкімі: бұрынғы энергетика вице-министрі ақталып шықты

Қарағанды қаласының Қазыбек би аудандық соты бұрынғы энергетика вице-министрі Анатолий Шкарупаны ақтап шықты. Оған бюджет қаражатын жымқырғаны үшін айып тағылған болатын. Бүгін Судья Жанат...

Италия Премьер-министрі отставкаға кетпек

Италия Премьер-министрі Джузеппе Конте отставкаға кету туралы өтініш берді. Ел президенті Серджо Маттарелле Италия премьер-министріне міндеттерін атқаруды жалғастыруды ұсынды, деп хабарлайды РИА Новости. "Президент шешім...

Коронавирустан көз жұмғандардың саны күрт көбейгендіктен крематорий құрылысы қажет болды

Қазақстанға крематорий құрылысы не үшін қажет болды? Бұл сұраққа Әділет министрлігінің сарапшылық жұмысын ұйымдастыру департаменті Сот сараптамалары орталығының жұмысын бақылау басқармасының басшысы Темірболат Қожамжаров...

«Қасым хан» жобасындағы жымқыру ісіне қатысты «Қазақфильм» пікір білдірді

Бұқаралық ақпарат құралдарында «В потоках истории: обретая вечность. Касым хан» сериалының жобасы бойынша бюджеттік қаражатты жымқыру ісін тергеудің егжей-тегжейімен материалдар жариялануына байланысты, ақпаратты нақтылау...

Президент жанынан жаңа агенттік құрылады

Мемлекет басшысы қысқа мерзімде ҚР Президенті жанындағы Экономикалық қылмыстармен күрес агенттігін құруды тапсырды. «Былтыр «көлеңкелі» экономика саласында ұйымдасқан қылмыстық топтарға қатысты  рекордтық көрсеткіште іс қозғалды....

Эмомали Рахмон Тәжікстанның коронавирусты толық жеңгенін мәлімдеді

30 желтоқсаннан бастап Тәжікстанда коронавирус инфекциясын жұқтырудың бірде-бір жағдайы тіркелмеген. Тәжікстан президенті Эмомали Рахмон елдің коронавирусты толық жеңетінін мәлімдеді, деп хабарлайды Sputnik. Оның айтуынша, Үкімет 2020...

Cот үкімі: «Қасым хан» киножобасынан 29,9 млн теңге жымқырылған

«Алматы қаласының Экономикалық тергеу департаменті «Қазақфильм» АҚ «Қасым хан» киножобасы» филиалының директоры К.Ахметовқа және басқа да адамдарға қатысты сотқа дейінгі тергеу амалдарын аяқтады....

Болат ЗАУТҰЛЫ, Павлодар қалалық мәслихатының депутаты: қандастарды солтүстік өңірге ынталандыру арқылы қоныстандыру қажет

Жаңадан сайланған қоғам белсендісі Павлодар қалалық мәслихатының депутаты Болат Заутұлы қандастарды солтүстік өңірге ынталандыру арқылы қоныстандыру қажет екенін айтаты. Толықырақ сюжеттен көре аласыздар. https://www.youtube.com/watch?v=IIKqAP6lGBo&feature=youtu.be&ab_channel=GAKKUTV Видео: Нұржан...

Конор МакГрегор аралас жекпе-жектен шеттетілді

Ирландиялық спортшы Конор МакГрегор аралас жекпе-жектен (ММА) жарты жылға шеттетілді. Тengrinews.kz сайтының MMAJunkie басылымына сілтеме жасап жазуынша, МакГрегор денсаулық жағдайына байланысты октагонға шыға алмайды. Оның оң...

Учаскелік инспекторларға бюджет есебінен баспана сатып алынады

Алматы қаласында бюджет есебінен учаскелік инспекторлар үшін өздеріне бекітілген аумақта баспана сатып алынады. Мемлекет басшысы Қазақстан халқына Жолдауында ішкі істер органдарын реформалауды жүзеге асыруда учаскелік...

Президент «Қазақстан тарихы» мен «Дүниежүзі тарихы» бойынша оқулық даярлауды тапсырды

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Қазақстан тарихы» мен «Дүниежүзі тарихы» бойынша бірыңғай мектеп оқулықтарын даярлауды тапсырды. «Оқушыларды оқыту мен дамытудың басқа да түрлері арасында дұрыс теңгерім болуы...

Қазақстандық вакцинаны салдырамын – Қасым-Жомарт Тоқаев

Үкіметтің кеңейтілген отырысында Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев коронавирусқа қарсы қазақстандық вакцинаны салдыратынын айтты. Қазіргі ауыр жағдайдан шығудың жолы вакциналауға байланысты екеніне ерекше тоқталған Мемлекет басшысы:...

Елімізде ҰБТ толықтай электронды форматқа көшіріледі

Елімізде Ұлттық бірыңғай тестілеу толығымен электронды форматқа көшіріледі. Бұл туралы Үкімет басшысы Асқар Мамин Үкіметтің кеңейтілген отырысында мәлімдеді. "400 балабақша ашылып, 3-6 жас аралығындағы балаларды...

Мемлекет басшысы баспана бағасының шарықтауына тосқауыл қоюды тапсырды

Мемлекет басшысы Тұрғын үй нарығындағы алаяқтық операцияларды шектеу қажеттігін айтты. Үкіметтің кеңейтілген отырысында Президент қазақстандықтардың тұрғын үй жағдайын жақсартуға зейнетақы жинағының бір бөлігін пайдалануға рұқсат беру...

Халыққа берілетін несиенің үстемақысы 6 пайыздан аспауы тиіс – Президент

Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында халыққа берілетін шағын несиелердің үстемақысы 6 пайыздан аспауы тиіс екенін айтты. «Еңбек» мемлекеттік бағдарламасы халықты жұмыспен қамтудың негізгі құралы. Оның...

Министр Қазақстанда қатаң карантин қашан енгізілетінін айтты

Пессимистік сценарий бойынша елімізде күн сайын коронавирус жұқтырудың тоғыз мың дерегі тіркелген жағдайда карантин шаралары қатаңдатылады. Бұл туралы Үкіметтің кеңейтілген отырысында Денсаулық сақтау министрі...

Үкімет басшысы биыл қай сала қызметкерлерінің жалақысы өсетінін айтты

Биыл 1,3 млн адам жұмыспен қамтудың әртүрлі шараларымен қамтылады. Бұл туралы Үкіметтің кеңейтілген отырысында Премьер-Министр Асқар Мамин айтты. «Үкімет биыл халықты жұмыспен қамту және табысын...

Алматыда 50 жастағы әйелді автобус қағып, мерт қылды

Алматыда 50 жастағы әйелді автобус қағып кетті. Ол оқиға орнында көз жұмды. Адам өліміне әкеп соққан жол апаты бүгін, 26 қаңтар күні таңертең О.Жандосов пен...

Ұлтының ұмытылмас тұлғасы – Cапар Байжанов

Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университеті Журналистика факультетіндегі Е.Шәймерденов атындағы аудиторияда белгілі мемлекет және қоғам қайраткері, белгілі жазушы-публицист Сапар Байжановтың туғанына 90 жыл толуына орай...

Әлі дүниеге келмеген баласын сатпақ болған жұп ұсталды

Хорезм облысының Ургенч ауданындағы Бекабад ауылының тұрғыны әлі туылмаған баласын сатуға әрекет еткен. Бұл туралы өзбекстандық басылымдарға сілтеме жасап Орталық Азияның жаңалықтар қызметі хабарлады.  Жергілікті...

Тұрғын үй құрылысы: Қазақстан ТМД елдері арасында 1-орынға шықты

2020 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан ТМД елдері арасында тұрғын үй құрылысы саласында 1-ші орында, деп хабарлайды ҚР ИИДМ баспасөз қызметі. Ведомство мәліметінше, былтыр Қазақстанда тұрғын...

«Жарқыраған мың күн» кітабы  2021 жылдың Жыл кітаптары тізіміне енді

«Бір ел - бір кітап» республикалық акциясы 2007 жылдан бастап ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы және ҚР Кітапханалар қауымдастығының бастамасымен, сонымен қатар ҚР Мәдениет және...

Әлемде гауһарға сұраныс артты

Әлемде бірнеше жыл тоқыраудан кейін гауһар сатылымының тез қалпына келуі байқалады, деп хабарлайды Bloomberg.  Басылымның мәліметінше, De Beers тау-кен компаниясы шикі алмаз шикізатын жеткізу бойынша...

Елімізде коронавирустан көз жұмғандар көбейді

Денсаулық сақтау министрлігі коронавирус пен пневмониядан бір тәулікте қанша адам көз жұмғанын хабарлады. Өткен тәулікте коронавирустан 15, пневмониядан үш адам қайтыс болды. 1266 адам вирус жұқтырса,...

Дәрігер қорқор шегудің басты қаупін атады

Ресейдің қатерлі ісікке қарсы қоғамының басшысы, Блохин атындағы Ұлттық ғылыми онкология орталығының бөлім меңгерушісі Давид Заридзе НСН-ге берген сұхбатында қорқор шегудің қауіптілігі туралы айтты. "Біз...

69 млн теңге: Дүкеннен сәбіз сатып алған жігіт аяқ астынан байып кетті

Ұлыбританияда көкөніс сатып алған ер адам кенеттен байып шыға келді. Бұл туралы Daily Star-ға сілтеме жасап Lenta.ru хабарлады.  Сүйіктісі Трейсимен бірге тамақ әзірлемек болған Мартин...

Қазақстанда бір тәулікте 1266 адам коронавирус жұқтырды

Өткен тәулікте коронавирус инфекциясын жұқтырған 1 266 жағдай тіркелді, деп хабарлайды coronavirus2020.kz.  Оның ішінде: Нұр-Сұлтан қаласында -21576(+91), Алматы қаласында - 21408(+132), Шығыс Қазақстан облысында - 19880 (+45), Атырау облысында...

COVID-19: Ғалым вакцинациялаудың шекті жасын атады

Коронавирусқа қарсы вакцинацияның шекті жасы — 80-85 жас. Биология ғылымдарының докторы, Джордж Мейсон университетінің (АҚШ) жүйелік биология мектебінің профессоры, Ресей ғылым академиясының Медициналық-генетикалық ғылыми...

ШҚО-да есірткі сататын 21 жастағы қыз ұсталды

Шығыс Қазақстан облысында алдын ала белгілі бір орындарға салып қою арқылы синтетикалық есірткі таратумен айналысатын жас қыз анықталды, деп хабарлайды Polisia.kz. 11 қаңтарда Есірткі...

Маңғыстауда бала зорлаған қылмыскер өмір бойы бас бостандығынан айрылды

Маңғыстауда бала зорлау қылмысына алғаш рет өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды, деп хабарлайды Маңғыстау облыстық сотының баспасөз қызметі. Маңғыстау облыстық қылмыстық істер жөніндегі...

Димаш Құдайберген тыңдарманымен тікелей эфирде жүздеспек

Әлемге әйгілі отандасымыз Димаш Құдайберген жанкүйерлерімен тікелей эфирде жүздесуге уәде берді. «Сәлем, Dears! Менің алғашқы онлайн-концертімді көргендеріңіз үшін рақмет! Мен және менің командам бұл кешті...

Мемлекет басшысы ауызсумен жабдықтауды субсидиялау туралы заңға қол қойды

Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасының Су кодексіне жергілікті өкілді, орталық және жергілікті атқарушы органдар арасында ауызсумен жабдықтауды субсидиялау жөніндегі өкілеттіктердің аражігін ажырату мәселелері бойынша өзгерістер...

Алматыда жүргізуші «Сергек» камераларын алдамақ болған

Алматыда жол талғамайтын көліктің жүргізушісі "Сергек" камераларын алдамақ болған, - деп хабарлайды Polisia.kz. 35 жастағы азамат жол қозғалысы ережелерін бұза отырып, жазадан жалтару мақсатында көліктің алдыңғы...

Белсенді Ермахан Ибраимовтың үстінен полицияға арыз жазды

Белсенді Әйгерім Тілеужанова бокстан Олимпиада чемпионы Ермахан Ибраимовты жауапқа тартуды талап етіп полиция департаментіне өтініш берді, деп хабарлайды NewTimes.kz. Бұл туралы белсенді жексенбі күні өзінің...

Украинаның Сыртқы істер министрлігі Путинді жау деп атады

Украина Сыртқы істер министрі Дмитрий Кулеба оппозиция Алексей Навальныйды қолдайтынын айтып, пікір білдірді, деп хабарлайды zakon.kz. "Менің жауымның жауы-менің досым. Мұны Навальныйға қазір наразылықтардың бейнесі...

Денесін бөлшектеген: Атырау облысында өз туысын өлтірген мұғалім келіншек ұсталды

Әлеуметтік желіде жазда Атырау облысы Махамбет ауданы Таңдай ауылында өз туысын өлтіріп, денесін ауладағы сарайда сақтаған мұғалім келіншек туралы ақпарат тарады, деп жазады "Ақ...

WhatsApp 30 миллионнан астам қолданушысынан айрылды

WhatsApp мессенджері қаңтар айының басынан бері 30 миллионнан астам қолданушысын жоғалтқан. Бұл туралды The Guardian хабарлады. Басылым дерегінше, бұған қолданушылардың қосымшаның жаңартылған нұсқасына көңілі толмауы...

Нұрсұлтан Назарбаев Асхат Аймағамбетовтің есебін тыңдады

«Nur Otan» партиясының Төрағасы, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетовті қабылдады, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Кездесуде Қазақстанның Тұңғыш Президентіне білім және ғылым саласының...

Елбасы Талғат Донақовты қабылдады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Жоғары Сот Кеңесінің төрағасы Талғат Донақовты қабылдады, деп хабарлайды Elbasy.kz.  Кездесу барысында Нұрсұлтан Назарбаевқа «100 нақты қадам» Ұлт жоспарын жүзеге асыру аясында...

Көкшетаулықтар вакцинацияға қарсылық білдіріп алаңға шықты

Көкшетау қаласының тұрғындары алаңға жиналып, жаппай вакцинациялау мен тұрмыстық зорлық-зомбылық туралы заң жобасына қарсылық білдірді. Онымен қоса бейнеүндеу түсірген. Видео әлеуметтік желіде "Көкшетауда митинг басталды"...

Қарақия ойпатындағы қоқыс үйіндісі жойылды

Қарақия-Қаракөл қорығының аумағында санитарлық тазарту жұмыстары жүргізілді, деп хабарлады облыстың экология департаменті. Мұнайлы аудандық ТКШ бөлімінің қызметкерлері Қарақия-Қаракөл мемлекеттік табиғи қаумалының мамандарымен бірлесіп сенбілік өткізді. -...

Коронавирустан қайтыс болған науқастардың туыстары наразылыққа шықты

Бүгін Бішкекте коронавирустан қайтыс болғандардың туыстары Денсаулық сақтау министрлігінің ғимараты алдында пикет ұйымдастырды. Наразы топ бас пульмонолог Талантбек Сооронбаев пен министрдің орынбасары Мадамин Каратаевтың...

Трамп өз партиясын құру туралы жоспарынан бас тартты

АҚШ-тың бұрынғы президенті Дональд Трамп елдегі демократтармен және республикашылармен бәсекелес болатын үшінші ірі саяси партия құру туралы ойынан бас тартты. Бұл туралы Fox News...

Зейнетақы жинағын пайдалану: Порталдағы өтініміңіз жойылса не істеу керек?

«Отбасы» банкі enpf-otbasy.kz онлайн-платформасының жұмысын түсіндірді. «Enpf-otbasy.kz онлайн-платформасындағы сіздердің өтінімдеріңіз жойылса немесе жүйе соманы дөңгелектуіңізді сұраса, онда бұл бірнеше себептерге байланысты болуы мүмкін: 1. Егер қажет...

SpaceX орбитаға жіберілген спутниктер саны бойынша рекорд жаңартты

SpaceX компаниясы спутниктердің рекордтық көрсеткіші – 143 аппараты бар Falcon 9 зымыран тасығышын ұшырды, деп хабарлайды РИА Новости. Бұдан бұрынғы рекорд 2017 жылы Үндістанда тіркелген...

Масканың орнына респиратор: Қорғаныс құралдарын пайдалану талаптары күшейтілді

25 қаңтардан бастап Австрия тұрғындары дүкендерде немесе қоғамдық көліктерде маскалардың орнына жоғары дәрежелі FFP2 қорғаныс респираторларын қолдануға міндеттелді. Бұл жаңалықты Австрия канцлері Себастьян Курц...

Шетелдегі қандастарға қазақ тілін үйрету жобасы талқыланды

«Отандастар қоры» коммерциялық емес акционерлік қоғамы мен Ш.Шаяхметов атындағы «Тіл қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орталығы арасында кездесу өтті. Жобаның басты мақсаты – шетелдегі этникалық қазақтардың...

Елімізде баланың жүрген жерін анықтайтын жүйе іске қосылады

Қазақстанда баланың тұрған орнын анықтауға мүмкіндік беретін "Тап мені" жүйесі іске қосылады. Бұл туралы ҚР Ішкі істер министрлігінің ресми өкілі Нұрділдә Ораз айтты, деп...

Коронавирусқа қарсы вакцинадан бас тартқандар жұмыстан қуылды

Германияда коронавирусқа қарсы вакцина салдырудан бас тартқандар жұмысынан айрылды.  Оқиға жергілікті қарттар үйінде болған. Мекеме басшысы әйелімен бірге екпе салдырып, өзгелерді де вакцина алуға шақырған....

Ертең Президенттің төрағалығымен Үкіметтің кеңейтілген отырысы өтеді

26 қаңтарда Үкіметтің кеңейтілген отырысы өтеді. Бұл жайында Мемлекет басшысының баспасөз хатшысы Берік Уәли Facebook парақшасында хабарлады. «Ертең, яғни 26 қаңтар күні Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт...

Ер адам бастығы берген сыйлықтың арқасында 84 млн теңгеге байыды

АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатындағы Шарлотт қаласының тұрғыны бастығынан Рождествоға сый ретінде алған лотерея билетінің арқасында ірі олжаға кенелді, деп хабарлайды UPI басылымы.  Та’Вон Бэттс...

Интернет арқылы көлік сатып алмақ болған Петропавл тұрғыны жарты миллион теңгесінен айрылды

Интернетте автокөлік сатып алмақ болған петропавлдық жарты миллион теңгесінен айырылды, деп хабарлайды Polisia.kz. Интернет-алаяқтық саны артып келеді, қылмыскерлер де түрлі амал-тәсілдерді ойлап табуда. Веб-ресурстардың...

1 ақпаннан бастап Алматы толығымен цифрлық телехабарға көшеді

1 ақпаннан бастап Алматы қаласы толығымен цифрлық эфирлік телехабарға көшеді, – деп хабарлады қала әкімдігі. 2021 жылдың 1 ақпанында Алматы қаласында «Көктөбе» телемұнарасында цифрлық эфирлік...

Бауыржан Байбек «Jas Otan» мен жас депутаттарға жүктелетін міндеттерге тоқталды

Елбасы, партия Лидері Нұрсұлтан Назарбаевтың келісімімен «Jas Otan» Орталық кеңесінің отырысында Нұржан Жетпісбаев «Nur Otan»-ның жастар қанатының жаңа басшысы болып сайланды. Бұл туралы партия...

Семей қаласына жаңа әкім тағайындалды

ШҚО әкімі Даниал Ахметовтың өкімімен Семей қаласының әкімі қызметіне Нұрымбет Сақтағанов тағайындалды. Нұрымбет Аманұлы 1970 жылы 6 тамызда Оңтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген. Қызылорда педагогикалық институтын,...

Еліміздің кей аймақтарында күн жылынады

"Қазгидромет" 26-28 қаңтардағы ауа райы туралы болжамдарын айтты. Синоптиктердің мәліметінше, еліміздің кей аймақтарында аяз бәсеңдеп, күн жылынады.  Солтүстік Қазақстан облысында аяз бәсеңсіп, қар жауады, бұрқасын...

COVID-19: ШҚО-да қайтадан блокбекеттер қойылды

Шығыс Қазақстан облысының бас санитар дәрігері аймақтағы шектеу шараларын 2021 жылдың 25 қаңтарынан 7 ақпанына дейін ұзарту туралы жаңа қаулы шығарды. Құжатқа сәйкес, облыста санитарлық...

Петропавлда аялдамаларға бейнебақылау камерасы орнатылды

Петропавлда бұзақылықпен күресу үшін әр автотұрақ, аялдамалардың жанына бейнебақылау камерасы орнатылды. Петропавл қаласы әкімдігінің мәліметінше, облыс орталығында қосымша жаңа 120 бейнекамера пайда болды. Бұл –...

Коронавирус: Қазақстан «қызыл» аймаққа кірді

Денсаулық сақтау министрлігі 25 қаңтардағы эпидемиологиялық ахуалды бағалау матрицасын жариялады. 25 қаңтардағы эпидемиологиялық ахуалды бағалау матрицасына сәйкес, Қазақстанның 6 облысы мен қаласы «қызыл» аймақта тұр....

Бойжеткен үшін бір-біріне оқ жаудырған азаматтардың үстінен қылмыстық іc қозғалды

Нұр-Сұлтанда жас жігіттер бойжеткен үшін бір-біріне оқ жаудырды, – деп хабарлады қалалық Полиция департаменті. Елорда тұрғыны Эльмира Баекешева түнде болған атыс туралы Facebook-тегі парақшасында жазды. «Түннің...

Карантин: Маскасыз суретке түскен депутаттар айыппұл төлейтін болды

Семейде маска тақпай суретке түскен қалалық мәслихат депутаттарына санитарлық нормаларды бұзғаны үшін айыппұл салынды. Бұл туралы қалалық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау басқармасының өкілдері мәлімдеді. Arnapress.kz сайтының мәліметінше,...

Елімізде 1 480 адам коронавирус жұқтырды

Сoronavirus2020.kz сайтының мәліметінше, 24 қаңтар 23:59-дағы эпидемиология жағдай бойынша 1 480 адам коронавирус жұқтырды. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 211 Алматы қаласы - 135 Шымкент...

Бразилияда футболшылар мінген ұшақ апатқа ұшырап, 6 адам мерт болды

Бразилияның Порту-Насиунал қаласының маңында «Пальмас» бразилиялық төртінші дивизионның футболшылары мінген ұшақ апатқа ұшырап, 6 адам мерт болды. ҚазАқпараттың Globo телеарнасына сілтеме жасап жазуынша, апат орнында...

Аяз күшейеді: 10 өңірде ескерту жарияланды – Қазгидромет

Бүгін, қаңтардың 25-і күні, еліміздің басым бөлігінде күн суытып, көктайғақ болады, тұман түсіп, аяз күшейеді, – деп хабарлады Қазгидромет. 25 қаңтарда Атырау, Ақтөбе, Батыс Қазақстан...

Нью-Йоркте Навальныйды қолдау акциясында Қазақстан туы көтерілді

23 қаңтарда Алексей Навальныйды қолдау акциясы тек Ресейде емес, басқа да бірнеше мемлекетте өтті, - деп хабарлайды Tengrinews.kz тілшісі. Нью-Йорктегі Таймс-скверде көптеген адам ту және...

Қазақстанда апта ішінде болған кадрлық тағайындауларға шолу

Өткен апта ішінде жаңа Үкіметтің құрамы белгілі болды. Ведомстволарда вице-министрлер мен аппарат басшылары тағайындалды, деп хабарлайды ҚазАқпарат тілшісі. Апта басында Қазақстан Республикасы Үкіметінің құрамы туралы Президент...

Нью-Йоркте тұратын қазақ профессорының кітабы шықты (видео)

АҚШ-тың Нью-Йорк қаласындағы Колумбия университеті Гарриман институтының профессоры, отандасымыз Гүлнәр Кендірбайдың Russian Practices of Governance in Eurasia. Frontier Power Dynamics, 16th-19th Century («16 ғасырдан...

Төрт бірдей олимпиадаға қатысқан қазақстандық шаңғышы жол апатынан қайтыс болды

Төрт бірдей Олимпиада ойындарына қатысқан қазақстандық шаңғышы, әлем чемпионатының қола жүлдегері Николай Чеботько жол апатынан қайтыс болды, деп хабарлайды ҚР Ұлттық олимпиада комитеті. Байрақты додаларда...

«UFC – оның деңгейі емес». Жалғас Жұмағұлов тағы да жеңіліп қалды (видео)

Қазақстандық файтер Жалғас Жұмағұлов (13-4) Абу-Даби (БАӘ) қаласында ұйымдастырылған UFC 257 турнирінде швециялық спортшы Амир Альбазиден (13-1) жеңіліп қалды. Үш раундқа созылған жекпе-жек Альбазидің пайдасына шешілді, алайда...

Атышулы Конор Макгрегор Порьеден техникалық нокаутпен жеңілді (видео)

Абу-Даби (БАӘ) қаласында өткен UFC 257 турнирінің басты кездесуінде  ирландиялық файтер Конор Макгрегор (22-4) америкалық аралас жекпе-жек шебері Дастин Порьеден (26-6-1) жеңіліп қалды. Жекпе-жек бес раундқа жоспарланған болатын,...

Әлемге әйгілі тележүргізуші өмірден өтті

Америкалық тележүргізуші Ларри Кинг қайтыс болды. Қаралы хабар оның Twitter-дегі аккаунтында жарияланды. Америкалық тележүргізуші, журналист Ларри Кинг 87 жасында дүниеден озды. Кинг сенбі, 23 қаңтарда Лос-Анджелестегі...

Елорда Жазушылар үйінде екі игі шара өтті

Қазақстан Жазушылар одағының Нұр-Сұлтан қалалық филиалы биылғы жылды екі маңызды іс-шарамен бастады. Әдеби басқосу аясында елордалық бөлімше директоры Дәулеткерей Кәпұлы жастар шығармашылығы жөніндегі орынбасарын...

Балғынбек Алексей Цойды қарғап тастады

Айтыскер ақын Балғынбек Имашев Денсаулық сақтау министрі Алексей Цойдың көктемде коронавирустың елімізде таралу ауқымы жайлы болжамына қарғыспен қарсылық білдірді. Ақын өзінің Instagram парақшасында «Қой үстіне...

Қазақ каскадерлері «Taurus» сыйлығына ие болды

Қазақстандық каскадерлер тобы Әлемдік каскадерлер академиясының (АҚШ) «Taurus» сыйлығына ие болды, деп хабарлайды ҚазАқпарат. Бұл әлемдегі каскадерлердің ең беделді кәсіби сыйлығы, оны біздің «Қазақфильм»...

Жандос Бүркітбаев вице-министр қызметіне тағайындалды

ҚР Үкіметінің қаулысымен Жандос Қонысұлы Бүркітбаев Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау вице-министрі қызметіне тағайындалды. Бұл жөнінде Үкіметтің баспасөз қызметі хабарлады. Жандос Бүркітбаев 1971 жылы Жамбыл облысында...

Елбасы Алтай Көлгіновті қабылдады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұр-Сұлтан қаласының әкімі Алтай Көлгіновті қабылдады. Бұл жөнінде Елбасының баспасөз қызметі хабарлады. Кездесуде елорда әкімі Елбасыға қала құрылысындағы алдағы жоспарлар мен саниталық...

Тоқаев Алексей Цойға карантин жағдайын қатаң бақылауды тапсырды

Президент  Денсаулық сақтау министрі Алексей Цойды қабылдады. Бұл жөнінде Ақорданың баспасөз қызметі хабарлады. Қасым-Жомарт Тоқаевқа коронавирус індетіне қарсы күрес бойынша Қазақстанда қабылданып жатқан шаралар жөнінде...

Зинедин Зидан коронавирус жұқтырды

«Реал Мадрид» испан футбол клубының жаттықтырушысы Зинедин Зиданның коронавирус инфекциясына жасалған тесті оң нәтиже көрсетті. Бұл туралы клубтың ресми сайты хабарлады. Зидан 2019 жылы...

Әлия Назарбаева: Барлығына бірдей көмектесе алмаймын

Әлия Назарбаева Instagram-ға көмек сұрап, өтініш білдіріп жазатын адамдар туралы айтты. Құрметті жазылушыларым мен оқырмандарым! ⠀ Маған күнделікті көптеген адам көмек сұрап жазады! ⠀ Өзімнің көзқарасымды нақты айқындағым келеді:...

Зейнетақы жинағы ең көп өңірлер аталды

«Отбасы банкі» АҚ басқарма төрағасы Ләззат Ибрагимова тұрғындарының зейнетақы жинағы ең көп 4 өңірді атады. «658 млрд теңге! Алматы қаласындағы салымшылар (зейнетақының бір бөлігін...

Қырғыз Республикасының жаңа президенті салтанатты ұлықтау рәсімінен бас тартты

Қырғыз Республикасының жаңа президенті Садыр Жапаров ұлықтау рәсімі кезіндегі арнайы кортеж бен банкеттен бас тартты. Садыр Жапаров бұл туралы өз көзқарасын Қырғызстан президентінің ресми...

Индонезиядағы Boeing 737 ұшағының апатқа ұшырау себебі анықталды

9 қаңтарда апатқа ұшыраған индонезиялық Sriwijaya Air авиакомпаниясының жолаушылар ұшағы қозғалтқышты басқару жүйесінің бұзылуына байланысты құлауы мүмкін. Бұған Boeing 737-нің қара жәшіктерінің бірінен алынған...

Этникалық қазақтар қандас мәртебесін сирек ала бастаған

2020 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстанға қоныс аударған 13 мың этникалық қазақ қандас мәртебесін алды. Бұл 2019 жылға қарағанда 4 мың адамға аз, деп хабарлайды...

Мақтааралдықтар көктемгі егіс жұмыстарын бастап кетті

Мақтаарал ауданының шаруалары қаңтардың қақ ортасында диқаншылықты бастап жіберді, деп хабарлайды Түркістан облысы әкімінің баспасөз қызметі. Ерте өнім беретін қырыққабат дақылын егу науқанына қазірдің...

Еліміздің бірқатар өңірінде жол жабылады

Ауа райының қолайсыздығына байланысты (қар, боран) барлық автокөлік түрлері үшін республикалық маңызы бар автомобиль жолдарының бірқатарына уақытша шектеу қойылды, деп хабарлады «Қазақавтожол». Алматы –...

Зейнетақының бір бөлігін алуға өтінім қабылдайтын сайттың аты жарияланды

«Отбасы банкі» АҚ басқарма төрағасы Ләззат Ибрагимова зейнетақының бір бөлігін алуға өтінім қабылдайтын сайттың атын жария етті. «Сайттың атын алғаш рет жария етейін. Ол -...

Екінші дүниежүзілік соғыстан бері алғаш рет: Нидерландыда коменданттық сағат енгізіледі

Нидерланды парламенті елдің уақытша үкіметінің коронавирустық пандемия жағдайында мемлекет аумағында коменданттық сағат енгізу туралы ұсынысын көпшілік дауыспен қолдады. Бұл туралы заң шығарушы органның сайтына...

«Nur Otan»: Азаматтарды қабылдау қайта жанданды

Мұқтаж жандарға көмек көрсету алматылық нұротандықтардың басты назарында. Биылғы жылы қаланың мемлекеттік мекемелері басшыларының азаматтарды қабылдауы қайта басталды. Бұған дейін ол Парламент Мәжілісі мен...

«Сергек» көмекке келеді: Енді алимент төлемегендерді жазалау оңайға түспек

Биылдан бастап алимент төлеуден жалтарып жүргендерді анықтауға «Сергек» жүйесі қолданылады. Бұл туралы ҚР Әділет вице-министрі Алмат Мадалиев мәлімдеді. «Биыл бұл жұмыстарды жандандыра түсетін екі жайт...

«100 млн доллар сыйақы беремін»: Илон Маск бірегей технология үшін байқау жариялады

SpaceX компаниясының негізін қалаушы Илон Маск көмірқышқыл газын ұстап қалудың ең тиімді технологиясын ойлап тапқан адамға 100 миллион доллар төлеуге уәде берді. "Мен көмірқышқыл газын...

Ақтөбеде мүгедек қарияларды көсеумен ұрып, бар ақшаларын алып кеткен күдікті ұсталды

Ақтөбе полициясы қарақшылық жасаған күдіктіні ұстады. Ол үй иелерін ұрып-соғып, қолда бар ақшасын алып кеткен. Полицияға белгісіз біреудің терезе арқылы кіріп, отбасы мүшелерін көсеумен ұрып...

Президент ресейлік «Спутник V» вакцинасын салдырды

Аргентина президенті Альберто Фернандес коронавирусқа қарсы ресейлік «Спутник V» вакцинасын салдырды, деп хабарлайды Интерфакс. Мемлекет басшысының вакцина алу кезіндегі суреттері жергілікті басылымдарда жарияланды. Бұған дейін...

Аида Балаева: Президент қол қоймаған кез келген заң жобасы тиісті өзгерістерге құқылы

Ақпарат және қоғамдық даму министрі Аида Балаева Алматы қаласында «Қоғамдық бақылау туралы» заң жобасын талқылауға қатысты жиында аталған құжаттың мақсат-міндеттерін түсіндірді.  «Қоғамдық бақылау туралы» заң...

«Nur Otan» партиясының Қоғамдық саясат институтының директоры тағайындалды

«Nur Otan» партиясының Қоғамдық саясат институтының директоры болып Мәдина Нұрғалиева тағайындалды. Партия Төрағасының бірінші орынбасары Бауыржан Байбек жаңа басшылық алдына бірқатар маңызды міндеттер қойды. Соның...

Қазақстандық депутаттардың қанша жалақы алатыны белгілі болды

Еліміздегі депутаттардың айлығы 550 мыңнан басталады. Еңбек өтіліне қарай 800 мың теңгеге дейін жалақы алатындары да бар, деп хабарлайды Еуразия бірінші арнасы. Телеарна таратқан...

Зейнетақы жинағын пайдалану: ертең өтінім беретін онлайн-платформа іске қосылады

«Отбасы банк» 23 қаңтарда зейнетақы жинағының бір бөлігін пайдалану үшін өтінім беруге болатын онлайн-платформаны іске қосады. «Отбасы банктың» хабарлауынша, бүгінге дейін банкте арнайы 57 мың...

Ақтөбе облысындағы кеніште болған қайғылы оқиғаның себебін атады

Ақтөбе облысының Хромтау ауданындағы «Весенне – Аралчинский» жерасты кенішіндегі қайғылы оқиғаның себеп-салдары белгілі болды. ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің мәліметінше, қайғылы оқиға 2020...