Досмұхамбет Кішібеков: Аштықты да, соғысты да көрдім, тәуелсіздікке тәуба

Кім-кімге де ұзақ өмір сүру маңызды шығар, бірақ уақытты босқа өткізбейтін, ғұмырының бар кезеңі талпынысқа толы жандардың өсу, жетістікке жету жолындағы жанқиярлық еңбегі әрдайым жас ұрпаққа өнеге боларына талас жоқ.

Бүгінде 95 жасқа келіп отырған бел­гілі философ ғалым, Қазақстан Ұлт­тық Ғылым академиясының академигі Досмұхамбет Кішібековпен әңгіме­лес­кенімізде бір ғасырға жуық қазақтың басынан өткен небір қиын кезеңдердің тірі куәгерлерімен сұхбаттасудың әрі қызық, әрі ауыр болатынын сезесің. Себебі, біз кітаптан оқыған не елден ес­тіген ана бір замандағы қасіретті оқи­ғаларды көзімен көрген кісінің баян­дауы өзгеше.

ҚИЫН ДӘУІРДЕ ӨТКЕН БАЛАЛЫҚ ШАҚ

менің шынығып, ширақ болып өсуіме себеп болғандай…

– Туған жерім – Сыр бойы, нақ­ты­рақ айт­­қанда, Қызылорда облысы Шие­лі ауда­ны­ның орталығы. Шиелі с­тан­сасынан түстікке қарай төрт ша­қырым­дағы ауыл, кейін «1 май» де­ген колхоз болды. Ауылда 1861 жылы Ре­сей­­дегі «Басыбайлылық туралы заң» шық­қан­нан кейін сол жақтан көшіп келген шаруа­лар­дың ұрпақтары бар бо­латын. Оларға жер­дің шұрайлысы беріл­гені мәлім. Солардың бір тобы біз­дің Шиеліге қоныстанған. (Шиелі­дегі «Свобода», «Хохляцкая» екі үлкен кө­­шеге орналасқан болатын). Мен сол жер­дегі қазақ отбасында дүниеге келдім, бастауыш сыныпты орыс мектебінде оқыдым. Мек­тепке барғанша бір ауыз орысша біл­мейтін­мін. Ал орыстар қа­зақшаға судай еді, тіпті мақалдап сөй­лейтін. Кейін 1936 жылы қа­зақ мек­тебі ашылғанда, 5-сыныптан бас­тап қа­зақ сыныбына көштім. Себебі біз тұрған жер­ден сол жылы балалар үйі ашылып, онда жетім балаларды оқыту ісі қолға алынған.

Мен 1-сыныпқа барған жылы 32-жыл­дың аш­тығы басталып, біздің ауыл­да Жезқазған, Қар­сақбай жақтан келген аш адамдар қаптап кет­кен еді. Ба­сында оларға ауылдың адамдары жей­тін нәрселер беріп қарасқанымен, кейін  көбейіп кеткен аш-арықтарға жәрдем беру қиындап, қайыр сұрап кел­гендерді үйіне кіргізбей, есігін бе­кітіп отыратын да жағдай бол­ды. Кеше «бір тістем нан берші» деп сүй­ре­тіліп жүргендердің ертесіне өліп жатқанын, оны адамдардың арбаға салып, орға апа­рып тастағандарын көзіміз көрді.

Ауылымызға жақын жерде «Бидайкөл» ат­ты көл бар. Балығы көп. Сол көлге барып ба­лық аулауды білмеген қазақтар аштан қы­рыл­ған ғой. Тек бір-екі жылдан соң ғана ба­лық аулап, етін жеп, сорпасын ішуді үйрен­гесін аштықтан ісіп-кеуіп кеткендер аман қалды…

1934 жылдың ақпанында әкем қайтыс бол­ды. Мен үшін өмірдің қиындығымен алысу, адам болу үшін талпыныс жасау содан кейін басталды-ау деп ойлаймын.

Шиелінің қауыны тәтті. Мен қауынды жақ­сы көремін. Содан ба екен, әкем қайт­қан­да «енді маған қауынды кім береді?» деп шеше­ме жылағаным есімде. Сонда шешемнің «ен­ді саған біреу қауын егіп бермейді, өз кү­ніңді өзің көруге үйренесің» дегені қайрау бол­ды ма, не расымен қауынсыз қалудан қо­рықтым ба, қалайда бір әрекетке бел бай­лағанымды білемін. Сөйтіп, бұрын қауын ек­кен жердің шөптерін орып жатқанымда сау­сағымды орақтың кесіп кеткені бар. Оған ше­шем киіз күйдіріп басып, қанын тоқтатты. Бі­рақ сонда да тоқтамай, қолыма сабы өзім­нен ұзын күректі алып қауын егетін шанақты ойып, мықшыңдап топырағын қопсытып жатқанымды көріп аяған болар, көрші кі­сілер келіп маған қауын егіскен-ді. Сөйтіп, ал­ғаш жеті жасымда өз еңбегімнің нанын жеп көрдім. Кейін де қауын егуді тоқтатпай, піс­кен кезінде оны өзім секілді балалармен бірге арбаға тиеп, Шиелі стансасына апарып, 10-15 тиынға сататын болдым. Арбаға кө­шеде жүрген иесіз есектерді ұстап жегеміз. Сат­қан қауындарымның ақшасына үйге қант-шай, өзіме киім, кітап, оқуға қажетті нәр­селерді алатын едім.

Кейін анамыз қайта тұрмыс құрып, 1937 жы­лы інім дүниеге келді. Ол жылдардағы жағ­дайды бала болсақ та ептеп сеземіз. Елдің бәрі күні ертең ұстап кететіндей үрейлі күйде жүретін. Бірақ ауылдан ешкім репрессияның құ­рығына іліне қойған жоқ, кейбір ауыл­дас­тарымыздың оқып білім алып, Қызылорда, Алматы сияқты қалаларда жұмыс істеп жүр­ген балаларының қамалғанын ғана естідік. Тек бір адам ұсталды, ол да кейінірек, соғыс енді басталып жатқан кезде болды. Василий деген стансада шаштараз болып істейтін орыс жігіті бар еді, өзі ақкөңіл, қалжыңбастау көңілді жігіт болды. Сол бір кісінің шашын алып жатқанда, стансаға пойыз тоқтап, одан түскен 4-5 әскери адам шаштаразға кіріп, өсіп кеткен сақалын алдырмақ болады ғой. Оған Василий «Сақал қырып қайтесіңдер? Қайта осы  түрлерің жақсы ғой, немістердің үрейін ұшыруға!» деп қалжыңдаған ғой. Сол кез­де шашын алдыруға кезек күтіп отыр­ған­дардың бірі НКВД-ның тыңшысы көрінеді, ол дереу әлгі сөзді тиісті орынға жеткізіп, Ва­силий ұсталып, сол кеткеннен оралмады…

Мен мектепте өте жақсы оқыдым. Үлкен­дер­дің көбі хат танымайды. Жиналып, маған газет оқытады. Ал ол тұстағы газеттерден реп­рессияның ызғары соғып тұрады. Ұстал­ған, сотталған адамдар туралы ақпараттар, тер­геудің сөздері… Әлі есімде, сол шақта Қа­зақ КСР Орталық Атқару Комитеті төрағасы болып жүргенде «халық жауы болып» қамал­ған Ұзақбай Құлымбетов сотында тергеушінің «айыпкерге» қойған сұрақтары мен Құлым­бетовтің жауаптары газеттің үш бетін толық алып шыққаны бар…

Репрессия сәл саябырсып, халық демін еп­теп еркін ала бастаған шақта ІІ дүние­жүзі­лік соғыс басталды. Ол кезде мен 10-сыныпта оқып жүргем. Мұғалімдердің де көбі со­ғыс­қа алынып, мектепте бала оқытатын адам­дар азайып қалды. Озат оқушы болғасын әрі отбасылық жағдайымды есепке алған шы­ғар, мектеп директорының бұйрығымен 10-сыныпта оқи жүріп, бастауыш сыныптарды оқыттым. Сөйтіп, оқушы кезімде мұғалім болып табыс тауып, отбасыма көмектестім…

СОҒЫС ЖӘНЕ СОҒЫСТАН СОҢҒЫ ЖЫЛДАР

мені есейтіп, өмірден өз орнымды табуға әсер етті

– 1941 жылы өгей әкеміз әскерге алынып, Орел-Курск бағытындағы майданға түсіп, сол қанды қырғында хабарсыз кетті, ізінше 1942 жы­лы анамыз да дүние салды. Мені 1943 жыл­дың ақпанында армия қатарына шақы­рып, Шиелі әскери комиссариаты Ташкент жаяу әскер училищесіне аттандырды. Бірақ ол жердегілер жарты жылда менен взвод ко­ман­дирі шықпайды деп, Самарқан қала­сын­дағы запастағы 365-атқыштар полкіне әске­ри қызметін өтеуге жіберді. Онда да көп тұ­рақ­­тамай, 1943 жылдың шілдесінде Ашхабад қаласындағы VІІ атқыштар полкіне ауысты­рыл­дым, алайда полкіміз қазан айында Моз­док қаласына көшті. Одан Прохладный қа­ласына әскери қызметке ауыстырды. Ал 1944 жылдың наурызында Ростов облысы Зерноград қаласындағы ұшқыштар мектебіне қабыл­дандым. Сол жылы алғаш рет  «УТ-2» ұша­­ғымен көкке көтеріліп, 700 метр биіктіктен парашютпен түстім. Сырт көзге аса күр­делі іс секілді көріне бермегенмен оның қиын­­дығы өз алдына. Секірер алдында оң қо­­лыңмен парашютті ашатын тұтқасынан ұстап алуың керек, өйткені аспаннан жерге құл­дилағанда қолың кеудеңе жетпей қалады.

Адамның бәрі бірдей емес, ұшақтан парашютпен секіруге қорқып, оқудан қуылып кет­кендер де болды. Ал мен ұшақтан жерге құл­дилап, ерекше сезімді бастан кештім. Жо­ғарыдан жерге қараған керемет қой, ша­быттанған мен парашютпен қалықтап келе жатып анамның айтуымен құлағыма сіңген халық әні «Япурайды» бар дауысыммен шыр­қадым. Кейін жерге түскен соң командиріміз «аспанда не деп айқайладың?» деп сұрағанда «анамды еске алып, одан үйренген әнді айттым» дедім.

Мектепте оқып жүрген кезімде-ақ орыс­ша­ны жақсы үйренгем, сабақты да жақсы оқығанмын. Сондықтан әскерде бірдеңені тү­сінбей, қинала қоймадым. Ұшқыштар мек­тебін 1945 жылы үздік бітіргесін, Кеңес Ода­­ғының батыры А.Серов атындағы Батийск әскери-ұшқыштар училищесіне жолдама берді. Онда Ла-5 әскери жойғыш ұша­­ғымен ұшып,  ұшқыштықтың қыр-сырын мең­гердім. Ла-5 – шассиі жиналатын, жабық ка­биналы кеңестік бір моторлы жойғыш ұшақ. Соғыс кезінде Ла-5 ұшағының маңы­зы зор болды, негізінен жау ұшақтарын жою­ға арналған бұл ұшақпен үш мәрте Кеңес Одағының батыры атанған Иван Кожедуб, аяғынан айырылса да протезімен авиацияға қай­та оралған Кеңес Одағының батыры Алек­сей Маресьев те әуеде фашист ұшақта­рын қиратқан.

Мен де атақты ұшақпен аспанға талай кө­теріліп, ұшу жаттығулары арқылы оны жақ­сы меңгердім. Бірақ біз майданға барамын дегенше соғыс бітіп қалды. Солай, 1946 жылдың 3 қаңтарында Мәскеудің Қазан вок­залы арқылы елге қайттым. Үстімде – жасыл шинель. Айтпақшы, бұл шинелдің өз тарихы бар. Соғыс біткен кезде Англия премьер-министрі У.Черчильдің әйелі осындай жеті жүз­дей жасыл шинель тіктіріп, оны кеңестік ұш­­­­қыштарға өз атынан сыйлаған екен. Оны атақты ұшқыштардан бөлек әр жердегі авиа­ция училищелеріне де таратқан. Біздің учи­лищеге жеткен бес-алты жасыл шинельдің бірі үздік курсант ретінде маған бұйырды. (Кейін сол шинельді Қызылордада оқып жүр­генде Елеу Көшербаев, Дәуірхан Айдаровтай дос­тармен бірге базарға апарып, бір орыс жігітіне 700 рубльге сатып жібергенбіз).

Сонымен Қазан вокзалына келсем, іші-сыр­ты толған әскерилер. Бәрі еліне қайтқалы жүр. Ішке кіру мүмкін емес. Үстімде жасыл ши­нель, оған советтің погоны тағылған, вок­залдың алдында ары-бері жүргенімде қол­да­рында автоматы бар екі жігіт маған келіп «Қа­зақсың ба?» деді. «Иә» дедім. «Қайда бара­сың?» «Қызылордаға». «Билетің бар ма?» «Жоқ». «Онда бізбен бірге жүр, бізге билеттің кере­гі жоқ, кез келген пойызға отырамыз да кете бере­міз» деп мені қастарына ертіп алды. Ар­нау­лы тапсырмамен Пензаға кетіп бара жат­қан әскери қазақ жігіттері. Бір кезде пойыз келді. Жүрген кезде екеуі бір вагонның тепкішегіне мініп, мені орталарына алды. Пойыз кішкене жүргеннен кейін вагонның терезесін автоматының дүмімен ұрды. Оларды көрген жол­серік есікті ашып, біз тамбурға кірдік. Сөйтіп үшеуміз Пензаға дейін бірге келдік. Ол жерден түскесін маған билет әперуге кас­саға апарып еді, касса жабық болып шықты. Со­сын олар кассаның есігін ұрып, іштен шық­қан адамға маған билет керек екенін ай­тып, қолма-қол билет жасатып берді. Өз­дері сол арада қалды. Сол кезде жас болған­дықтан ба, бауырына тартып қамқорлық көрсеткен сол екі қазақтың аты-жөнін, қай жақтан екенін сұрамаппын.

Сонымен елге жеттім. Елде ешкімім жоқ, жал­ғыз інім көршілердің қолында екен. Ауыл­да жүре беруге болмайды, бір қалаға ба­рып жұмыс істеуге белгілі мамандығым жоқ. Ұшқыштығымның ешкімге керегі жоқ. Сосын әрі ойланып, бері ойланып, оқиын деп ше­шіп, Қызылордаға бардым. Ондағы инс­титутқа барып құжаттарымды көрсеттім. Инс­титут директорының орынбасары Абдулла Құсайынұлы Темірбеков деген өте сауатты, ақыл­ды кісі екен. Бұрынғы мықты адам­дар­дың тұқымынан болса керек. Ол мені қабыл­дағысы келіп, «бірінші курстың оқуының  жар­тысы өтіп кетті, үлгеріп кете аласың ба, алайын» деді. «Үлгеремін» дедім. Сөйтіп, тарих факультеті бірінші курсының екінші семестрінен бастап оқып кеттім. Бұрын өтіл­гендерді бірге оқыған жігіттер түсіндіріп жүр­ді. Сондай қамқорлықтың арқасында ары қарай оқып кеттім. Бірінші курсты бітірген соң Абдулла Темірбеков ағамыздың алдына барып лаборанттық жұмыс сұрап едім, ол кісі «сен оқып жүріп ол жұмысты атқара алмай­сың, оқуың жайына қалады. Сен 1-курсты жақ­сы бітірдің ғой, енді 2-курстың жеті саба­ғының төртеуін емтихан тапсыра алсаң, мен сені сынақтан жедел өтті деп, 3-курсқа қо­сайын. Ондай «аттап кету» тарихта бар, тіпті Лениннің өзі солай оқыған» деді.  Жаз бойы дайындалып, қыркүйектен бұрын 2-курсқа ем­тихан тапсырып, 3-курсқа қабылданып кеттім. Институтты бітірген соң сол жерге са­бақ беруге оқытушылыққа қалдырды. Бі­тіретін жылы үйлендім. Ауылда қалған інімді қолыма алдым. Бір жыл институтта төменгі курстарды философиядан оқыттым. Қиын болды, саяси ағарту үйінен Мәскеуде оқылған лекциялардың брошюраларын алып, содан керек тақырыптарды жинап, сабақ өтіп жүрдім.

ҒЫЛЫМ ЖОЛЫНА ТҮСУ

мені азамат, адам ретінде дұрыс қалыптастырды

– 1949 жылы маусымда «Социалистік Қа­зақ­стан» газетін қарап отырып, Қазақ ССР Ғы­лым академиясының жиырма шақты ма­мандық бойынша аспирантураға талапкер қа­былдайтыны жайындағы хабарландыруына көзім түсті. Соның ішінде философияға бір орын бар екен. Астында академия прези­ден­ті Сәтбаевтың қолы тұр. Сосын «бақ сынап көрсем қайтеді?» деп әйеліммен ақылдас­тым. Ол қолдады. Сосын шілде айының ая­ғында Алматыға келдім. Аспирантураға тап­сырдым. Бір орынға үш кісі таластық. Оның біреуі қазақ – Талдықорғанның оқу бө­лімінің мең­герушісі, тағы бірі орыс жігіті – бір қа­ланың атқару комитетінің қызметкері және мен. Философиядан сабақ бергенімнің ар­қа­сында екеуінен де бір балым артық болды. Со­­лайша мен аспирантураға түсетін мүм­кіндікті қолдан шығармай, ғылымға бастар тұтқаға қолым ілікті. Мені академияның пре­зиденті Қаныш Сәтбаев ағамыз шақыртып алып сөйлесті. «Біз философияға аспирантурадан бір орын беріп едік, оны сен жеңіп алдың. Бірақ бұл жерде саған ол сала бойынша білім беретін адам жоқ. Бірақ мен бұл мә­селені Мәскеумен келісіп қойдым. Ол жақ­­қа барып оқитын жиырма шақты ба­ланың ішінде сен де барсың. Білімді Мәс­кеу­ден аласың, стипендияны біз төлейміз. Өзім ха­бар алып тұрам. Онда саған жағдай жасала­ды. Бұл жайында СССР ҒА президенті Вавилов біледі», – деді. Сонымен Мәскеуде оқыдық. Қаныш Имантайұлы жылына екі-үш рет Мәс­кеуге пойызбен баратын. Жеңгемізбен бірге келіп, Мәскеудің ең мықты қонақүйіне орналасып болғасын, қойын дәптеріне жазылған аты-жөндеріне қарап, аспиранттарды біртіндеп шақыра бастайтын «пәлен уақытта пәлен қо­нақүйдің мына нөміріне кел» деп. Бір күні мені де шақырды. «Москва» қонақүйіндегі айт­қан нөміріне бардым, неге шақырды екен деп толқыдым. Барсам барлық жағдайы жа­салған үлкен екі бөлмелік нөмірге орналасқан екен. Жұбайы ана ауыз бөлмеде шай дайындап жүр, өзі төрдегі үстелде отыр. Үстелде жақын қойылған екі орындықтың біреуінде өзі отыр, біреуіне мені отырғызды. Үстелдің үстінде таңғы асқа қажет тәттілер, колбаса, т.б. тағамдар қойылған. Менен «қандай шай іше­тін едің?» деп сұрады, «Қаныш Имантаевич, мен шай таңдамаймын» дедім. Қаныш аға бетіме қарап тұрып «Біз – қазақпыз, шы­ра­ғым. Қазақ шайды сүт қатпай ішпейді, біз­дің организміміз соған үйренген. Әңгіме шай ішкенде жүреді, шай ішіп отыр» деп өзі шайға сүт құйып ұсынып отыр. Не деген ғажап адам десейші! Өзі бір елдің акаде­мия­сының президенті, оқуға өзі түсірген аспирантымен тең сөйлесіп, сырласып отыр. Мені сөйлетіп, бар өмір-тарихымды біліп алды. Менің ғылыми жетекшім кім, мен оқитын институттың директоры кім, ол қалай қарап жатыр, жатқан жерім қалай, қасымда кімдер бар, стипендияны қалай алып жатырмын, бәрін қалдырмай сұрады. «Қандайда бір қиын­дық туса қысылмай айтып отыр, мен өзім сөйлесем. Вавиловпен келісіміміз бар, еш­теңеден қам жеме. Өзіңе жағдай жаса, жақ­сылап. Біз сені үш жылда оқуды бітіреді деп жібердік, сол үшін уақытты бекер жо­ғалтпа. Уақытың болса, театрға, музейге бар. Мер­зім аз, жақсы білім алуың керек», – деп ақы­лын айтты.

Мынадай бір қызық жағдай болды. Мәс­кеу қаласының Киев аудандық әскери комиссариаты қайта-қайта шақырта бергесін бір күні барсам,  тексеріп, комиссиядан өткізді. Сосын бір-екі күннен кейін тағы шақырды. Не үшін деп сұрасам, «Ертең сағат 9-да әскери комиссариатқа кел, сені қайта дайындауға жібереміз. Жаңа реактивті ұшақтарды бас­қаруға үйретеміз» дейді. «Ол қанша уақыт бо­ла­ды?» десем, «әзірше үш ай, қалғанын кейін көресің» дейді. Оның кемі алты ай не бір жылға созылатынын біліп тұрмын. «Оқу­ды қайтем?» десем, «кейін жалғастыра бе­ресің» дейді. Бұл мені аспирантурадан айыра­тынын білдім. Сосын «пәбескіні» алып, инс­титуттың директоры, академик Алек­сандров­қа бардым. Аптасына екі-ақ күн жұмысқа келетін директор сол күні жұмыста екен. Хат­шысынан рұқсат алып қабылдауына кіріп, мені әскерге дайындыққа шақырып жат­қанын айттым. Ол маған әскерге барсам, ас­пирантурадан қол үзетінімді айтты да, ЦК КПСС-тің әскери бөліміне телефон соғып, «мұн­да біздің аспирантымызды әскерге ша­қырып жатыр, біз оны қазір жібере алмаймыз. Аспирантураны бітірсін, сосын басы­бүтін алсаңдар да шаруамыз жоқ» деп телефонды жауып қойды. Шақыру қағазымды қо­лыма беріп «Енді мұны естелікке сақтап қой, саған әскери комиссариат тиіспейді, мәселеңді шештік» деді. Солайша, Қанекеңнің қамқорлығы арқасында КСРО Ғылым Академиясы Философия институты аспирантурасын ойдағыдай бітіріп, кандидаттық диссертация қорғап, елге оралдым. Мен келгенде Қазақ ССР ҒА президенті Д.Қонаев еді. Ал Қаныш Имантайұлының академиядан кетуіне сол тұстағы орталықтың «ғылымдағы ұлт­шылдықпен күресуі» себеп болған еді. Оны Алматыда қамамақ болғанда, Мәскеудегі достары шақырып, аман алып қалған.

Мен кеткенде елде философ ғалым жоқ еді, келсем екі кісі философиядан кандидат­тық диссертация қорғаған екен. Біріншісі, Мария Қожамұратова болса, екіншісі, «Жамбыл шығармашылығындағы патриотизм» деген тақырыпта диссертация қорғаған Қасым Бисембиев деген азамат екен. Ғылым академиясында 11 жыл қызмет істеген соң, 1964 жылы сол кездегі Қазақ политехникалық институтына, қазіргі Қ.Сәтбаев атындағы Қазақ Ұлттық техникалық университетіне ауысып, ол арада 40 жыл философия кафед­расының меңгерушісі қызметін атқардым. Сол жерде талай жетістікке жеттім.

Бізді ғылым жолында қолдаған Қаныш Имантайұлы, Димаш Ахметұлы секілді ұлы тұлғалар болғасын солардың атына сөз келтірмейік деп азаматтық намысымызды биік ұстауға тырыстық. 1986 жылғы 19 желтоқ­санда  біздің институтқа Соломенцев, Кольбин, Меңдібаев, Камалиденов тағы бір топ адам келді. Мен ол кезде кафедра меңгерушісі, партия мүшесімін. Жиналыс кешке болды, ректорат пен партия мүшелері қатысқан жиналыс. Біздің ректорымыз 15 минут баяндама жасап, институттың жағдайын айтты. Сосын бірінші болып мен шығып сөйледім. Содан бір күн бұрын қалалық партия комитетінде айтылған «Қазақ ұлтшылдығы» деген ұлтты айыптайтын жалалы сөз тарап, оны елдің бәрі есіткен еді. Өз сөзімде сол туралы сөз қозғап, халыққа олай кінә тағуға болмайтынын айттым. Сонда Соломенцев мені тоқтатып, алаң жақты қолымен нұсқап, «ана алаңда болған жағдайда ұлтшылдық жоғын қалай дәлелдейсің?» деді. Мен «оның себебін зерттеу керек. Қазақ ұлтшылдығы деу қателік» дедім. Кейін осындай сөзді академик Салық Зиманов, ақын Жұбан Молдағалиев те айтты. Сол сөзім үшін кейін Қазақстан Орта­лық комитеті жағынан қысым да жасалды. Шақырып алып, «баяғы сөзіңді қателесіп айт­тым деп мойында» деген де жағдайлар болды. Бірақ айтқан сөзімнен танып, өз пікі­рімді теріске шығарған жоқпын. Бір қызығы, З.Камалиденов маған деген көзқарасы дұрыс екенін білдіріп жүрді. Кейін көп уақыт өткеннен соң емханада кездесіп қалғаны­мызда менімен құшақтасып көрісті. Осы күнде ойлаймын, солар іштей болса да орта­лық­тың өктемдігіне қарсы болды-ау деп. Қанша дегенмен қазақ қой, өздері айта алмаған сөзді біздің айтқанымызға риза болған шығар. Басымыздан сондай қиын-қыстау жайлар өтсе де, азат елге айналға­ны­мызға тәуба деймін.

ҚАЗАҚ БАСПАСӨЗІ  ҰЛТТЫҢ ЖАНЫ ДЕСЕК,

солардың қатарында Túrkistan саяси апталығының өз орны бар

– Ахмет Байтұрсыновтың айтқанындай, «га­зет халықтың көзі мен құлағы» ғой. Елі­міз­дің еркін елге айналып, тәуелсіз мемлекет атануына ұлттық баспасөздің әсері ерекше. Те­реңдей қарасақ, газет біздің ұлтты қа­лып­тастырған, өзге елдермен терезесін теңес­тіру­ге өлшеусіз зор үлес қосқан қазынамыз. Со­лардың қатарында Túrkistan  халықаралық саяси апталығының да лайықты орны бар. Túrkistan – тәуелсіздігіміздің жемісі, сондық­тан оның ширек ғасырлық жолы жаңа дәуір­дегі қазақ халқының жолы.

Түркістан деген сөздің мағынасы кең, ол тұтас Орталық Азияны білдіретін сөз. Сон­дықтан осынау қасиетті ұғымды өзіне ныспы қылған газеттің көтерер жүгі, атқарар міндеті аз болмаса керек.

Мен Túrkistan газетін алғашқы саны шық­қалы оқып келе жатқан оқырмандары­ның бірімін. Газет қазақтың рухани дүниесін байытуға мол үлес қосып келеді. Онда жария­ла­нып жататын тұлғалы ғалымдардың, жүй­рік саясаткерлердің, мықты әдебиетші­лер­дің, шебер журналистердің материалдары әр­дайым көпшілікке ой салып, өнеге береді.

Кейінгі жылдары  Túrkistan газеті  заманмен бірге түлеп, жаңа кеңістікке қол созып жат­қаны байқалады. Ол қуанышты жағдай жә­не оның бәрі ізденімпаз жастардың жеміс­ті еңбегінің көрінісі деп деп ойлаймын.

Елімізде болып жатқан оқиғаларға баға беру­де өз ұстанымы бар газеттің әрдайым шық­қан биігінен түспей, одан әрі көтеріле беруі­не тілек қосамын.

 

Әңгімені жазып алған

Ахмет ӨМІРЗАҚ,

Алматы қаласы

Редакция таңдауы

Жүлде қоры 11 млн. «Алтын тобылғы – 2021» әдеби байқауы жарияланды

Нұрсұлтан Назарбаев Қоры  еліміздегі ең үздік жас ақындар мен жазушыларды анықтайтын дәстүрлі «Алтын тобылғы» әдеби байқауын жетінші рет ұйымдастырып отыр. Байқаудың басты мақсаты — қазіргі заманғы...

Толстой мен Прюдом. Бап шаба ма, бақ шаба ма?

Редакциядан: Амангелді Кеңшілікұлының аты-жөні әдебиет сыншысы ретінде қалың оқырманға кеңінен таныс. Сөз өнерінің ең нәзік, ең күрделі саласы әдеби сын бойынша қалам тербеп келе...

Қатыгездіктің күшеюі – қоғамның осалдығы

Адам өмірі – ең аяулы да ұлы құндылық. Өйткені жер бетін­де тіршілікке әр беріп тұрған одан асқан киелі де қа­сиетті нәрсенің өзі жоқ. Бірақ...

Тәуелсіздік құрдастары – жас актерлар

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Тәуелсіздіктің 30 жылдығына арналған «Тәуелсіздік бәрінен қымбат» атты мақаласында егемендіктің 30 жылдық жолына қорытынды жасап, болашаққа деген бағдарымызды тағы бір...
dedc8e4a 352a 4cba 9c32 db2a2f01e5b2

Жүлде қоры 11 млн. «Алтын тобылғы – 2021» әдеби байқауы жарияланды

Нұрсұлтан Назарбаев Қоры  еліміздегі ең үздік жас ақындар мен жазушыларды анықтайтын дәстүрлі...
mycollages

Толстой мен Прюдом. Бап шаба ма, бақ шаба ма?

Редакциядан: Амангелді Кеңшілікұлының аты-жөні әдебиет сыншысы ретінде қалың оқырманға кеңінен таныс. Сөз...
img23

Қатыгездіктің күшеюі – қоғамның осалдығы

Адам өмірі – ең аяулы да ұлы құндылық. Өйткені жер бетін­де тіршілікке...

Жаңалықтар

Nur Otan партиясы елордалық филиалы төрағасының бірінші орынбасары тағайындалды

Сақтаған Сәдуақасов Нұр-Сұлтан қаласындағы Nur Otan партиясы филиалы төрағасының бірінші орынбасары тағайындалды. Сақтаған Сәдуақасов еңбек жолын 2004 жылы Астана қаласы Ішкі саясат департаментінің талдау және...

АҚШ президенті 11 қыркүйекке дейін Ауғанстаннан әскерін шығаратынын мәлімдеді

Америка Құрама Штаттары бірінші мамырдан бастап барлық күштерін Ауғанстаннан шығаруға кіріседі", - деп мәлімдеді Evorus.com. Америка президенті Джо Байденнің жоспары туралы ақпарат Washington Post газетіне...

Актер Тәуекел Мүслім ұлына әкесінің тегін берді

Тәуекел Мүсілім ұлына әкесінің тегін берді. Актер ұлының суретін ашық жариялап, толық аты-жөнін жазды.  Тәуекел Мүсілім жақында әке атанып, ұлына ерекше есім қойған еді. Анасының...

Алматыда дәрігерлер денесінің 85 пайызын күйік шалған жігітті құтқарды

Алматыда №4 аурухананың дәрігерлері денесінің 85%-ын күйік шалған жігіттің өмірін сақтап қалды. Бұл туралы 7-region.com хабарлады. Белгілі болғандай, студент 2 ақпанда бензин құйылған құтының...

15 сәуірде елордада сегізінші веломаусым басталады

15 сәуірде Нұр-Сұлтан қаласында «Astana Bike» автоматтандырылған велосипед жалдау жүйесі іске қосылады. Сәуір айының соңына дейін пайдаланушыларға 850 велосипед пен 154 велостанция қолжетімді болады. Ауа-райының...

«ПСЖ» «Бавариядан» жеңіліп, Чемпиондар лигасының жартылай финалына шықты

"ПСЖ Чемпиондар лигасының 1/4 финалының қарымта матчында "Баварияға" есе жіберді, бірақ екі матчтың қорытындысы бойынша турнирдің келесі кезеңіне өтті. Ханс-Дитер Фликтің командасы өз атағын...

Қай уақытта баспана алған тиімді? – Министрлік жауап берді

Жылжымайтын мүлік нарығындағы баға 2021 жылдың жазында тұрақтануы тиіс, деп хабарлады Индустрия және инфрақұрылымдық даму бірінші вице-министрі Қайырбек Өскенбаев. Қазақстанда тұрғын үй кезегінде 565 мың...

Бекболат Тілеухан аталық және аналық ұрық туралы мәселе көтерді

Парламент Мәжілісінің депутаты Бекболат Тілеухан бір әкеден тараған жандардың бір-бірне үйленуінің алдын алу үшін аталық және аналық ұрықтың жалғыз бір ғана базасы болуы керектігін...

Эпидахуал: Бір өңір «жасыл» аймаққа өтті

Еліміздің 14 сәуірдегі эпидемиологиялық жағдайын бағалау матрицасына сәйкес "қызыл" аймақта Нұр-Сұлтан, Алматы, Атырау, Ақтөбе, Ақмола, Алматы, Батыс Қазақстан және Қарағанды облыстары тұр. Шымкент, Жамбыл, Қызылорда,...

Елімізде екі жаңа комитет құрылды

Мәдениет және спорт министрлігінде екі жаңа комитет құрылды. Сондай-ақ мәдениет министрлігі жанынан жұмыс істейтін геральдикалық зерттеулер орталығы ашылды. Бұл туралы Қазақстан Республикасы үкіметінің 2021...

ANTIKOR: мониторинг жүргізу үшін еліміздің бірқатар өңіріне барды

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігі төрағасының орынбасарлары Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру барысына кешенді мониторинг жүргізу үшін еліміздің бірқатар өңіріне барды. Агенттік Төрағасының бірінші...

Ертіс өзенінде балықтардың неден қырылғаны белгілі болды

9 сәуірде Өскемен қаласында орналасқан «Samal» саябағындағы Ертіс өзенінде балық қырылғандығы хабарланған болатын. Осыған қатысты «Балық шаруашылығы ҒӨО» ЖШС-нің Алтай филиалы, ШҚО Табиғи ресурстар және...

Ауылдарда үй салуға 110 мың жер учаскесі беріледі

Индустрия және инфрақұрылымдық даму бірінші вице-министрі Қайырбек Өскенбаев 2021-2025 жылдар аралығында тұрғын үй құрылысына инфрақұрылым тарту үшін жыл сайын 170 млрд теңге бөлініп отыратынын...

Жүлде қоры 11 млн. «Алтын тобылғы – 2021» әдеби байқауы жарияланды

Нұрсұлтан Назарбаев Қоры  еліміздегі ең үздік жас ақындар мен жазушыларды анықтайтын дәстүрлі «Алтын тобылғы» әдеби байқауын жетінші рет ұйымдастырып отыр. Байқаудың басты мақсаты — қазіргі заманғы...

5 мың пәтер беріледі: «Бақытты отбасы» бағдарламасына өтінім қабылдау басталды

«Бақытты отбасы» бағдарламасына өтінім қабылдау басталды. Биыл бұл бағдарламаға 50 млрд теңге бөлініп отыр. «Отбасы банк» АҚ басқарма төрайымы Ләззат Ибрагимованың айтуынша, былтыр банк үшін...

NASA Қазақстанға алғыс білдірді

АҚШ Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасы (NASA) Қазақстанға NASA миссияларын қамтамасыз еткені және ынтымақтастығы үшін алғыс білдірді, – деп жазды Tengrinews.kz. «Біз адамның ғарышқа халықаралық...

«Самұрық-Қазынада» бірнеше директор қызмет ауыстырды

«Самұрық-Қазына» ҰӘҚ» АҚ-да бірқатар кадрлық тағайындаулар болды. Активтерді басқару жөніндегі Басқарушы директор болып Болат Ақшолақов, ал Қоғам және Үкіметпен байланыс жөніндегі Басқарушы директор лауазымына Марат...

Бас мемлекеттік санитар дәрігердің жаңа қаулысы жарияланды

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың кезекті жаңа қаулысы жарияланды. Құжатта «Ashyq» пилоттық жобасын қолдану арқылы театрлар мен караокелердің, банкет залдарының қайта жұмыс...

Коронавирус: 800-ден астам науқастың жағдайы ауыр

14 сәуірдегі мәлімет бойынша, 35 821 адам короновирус инфекциясынан (35 322 КВИ+ және 499 КВИ-) емделуде, олардың ішінде 12 482 пациент стационарда, 23 339...

14 сәуір: атаулы күндер мен маңызды оқиғалар

1993 жылы 14 сәуірде Қазақстан Республикасының Жоғарғы Кеңесі «Жаппай саяси қуғын-сүргін құрбандарын ақтау туралы» ҚР заңын қабылдады. Мақсат – қуғын-сүргiн құрбандарын ақтау, оларға тигiзген...

Өткен тәулікте 2,2 мыңнан астам адамнан коронавирус анықталды

Қазақстанда өткен тәулікте 2229 адамнан коронавирус инфекциясы анықталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 465, Алматы қаласы - 612, Шымкент қаласы...

Кісі өлтіргені үшін сотталған көпбалалы ана қамаудан босатылды

Павлодарда туысын өлтірген әйелдің жазасы жеңілдетілді. Үкімді облыстық сотта жариялады. Рavlodarnews.kz сайтының жазуынша, сот үкім шығарған кезде сотталушының алты баласы бар, олардың үлкені 11...

14 cәуірге арналған ауа райы болжамы – Қазгидромет

Қазгидромет 14 cәуірге арналған ауа райы болжамын ұсынады. Республиканың басым бөлігінде әлі де ауқымды антициклон ықпал етуіне байланысты, басым бөлігінде жауын-шашынсыз ауа райы сақталады....

Түркістандағы “Керуен-сарайдың” құрылысына қанша қаржы кеткені белгілі болды

Қазақстанның Даму Банкі Түркістан қаласындағы “Керуен-сарай” кешенінің құрылысына қанша ақша жұмсалғаны туралы айтты. Халық арасында "Түркістан Венециясы" деп аталып үлгерген кешенге 87 миллиард теңгеге жұмсалған,...

Алты облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

Қазақстанның алты облысында ауа райына байланысты дауылды ескерту жарияланды,-деп хабарлайды "Қазгидромет" ресми сайты. 14-16 сәуірде Жамбыл облысының кей жерлерінде тұман, найзағай күтіледі, жел 15-20...

«Қосмекенді» мемлекеттік қызметкерлер орнынан кетті

Қос азаматтықпен жүрген екі мемлекеттік қызметкер қызметінен босатылды. Бұл туралы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің төрағасы Анар Жайылғанова Парламент Сенаты депутатының депутаттық сауалына берген жауабында...

Жаңа қаулы: Қызылорда облысында карантин күшейтілді

Аймақ тағы да коронавирус бойынша "сары" аймаққа кірді. Облыстың бас санитар дәрігері жаңа қаулы шығарып, шектеулер енгізді. Қызылорда облысының бас санитар дәрігері Динара Жанарбергенова 13...

19 жастағы қазақ балуаны грек-рим күресінен Азия чемпионы атанды

Алматыда күрес түрлерінен өтіп жатқан Азия чемпионатында Қазақстан командасының қоржынына алғашқы алтын жүлде түсті, деп хабарлайды Ұлттық олимпиадалық комитетінің баспасөз қызметі. Грек-рим күресінен 63 келіге...

Құм құрсауында: Маңғыстау облысында екі ауылды құм басып барады

Маңғыстау облысындағы Сазды және Жарма елді мекендері Ақтөбе ауылдық округіне қарайды. Шеге құм екі ауылдағы шеткі жер үйлер мен мал қораларды көміп тастаған. Жергілікті...

Ойын барысында «Ақжайық» командасы бас бапкерінің жүрегі ұстап қалды

«Ақжайық» командасының бас бапкері  Владимир Мазярдың «Шахтер» клубына қарсы кездесуде жүрегі ұстап қалып, төрешілер ойынды тоқтатуға мәжбүр болды, деп хабарлайды Vesti.kz Екінші таймда денсаулығы күрт...

Мемлекет басшысы Премьер-Министр Асқар Маминді қабылдады

Қасым-Жомарт Тоқаевқа биылғы қаңтар-наурыз айларындағы еліміздегі әлеуметтік-экономикалық дамудың қорытындылары және санитарлық-эпидемиологиялық ахуал жөнінде есеп берілді. Бұл туралы akorda.kz хабарлады Премьер-Министрдің мәліметіне сәйкес, аталған кезеңде экономиканың...

Екі адамды өлтіргені үшін түрмеде отырған қылмыскер тағы екі адамның өмірін қиды

Ер адам бұған дейін екі адам өлтіргені үшін 20 жыл түрмеде отырған. Екінші қылмысты түрмеден шықаннан кейін екі ай өткен соң, 2020 жылғы тамызда...

Түркістан облысында 134 өзен-көлде балық өсіріледі

Түркістан облысы жасанды балық өсіру бойынша елімізде көш бастап тұр. Тауарлы балық өсіруге жарамды 134 өзен-көл облыс аумағында орналасқан. Оның ішінде 88 жергілікті маңызы...

Түркістан облысының тұрғыны полицейді көлікпен сүйреген

Түркістан облысына қарасты Жетісай қаласының тұрғыны полицейдің заңды талабына бағынбай, оны 30 метр жерге дейін көлігімен сүйреген. Polisia.kz-тің хабарлауынша, азаматқа қатысты тергеу амалдары басталған. Жетісай...

Түйелерге арналған бағдаршам орнатылды

Қытайдың Ганьсу провинциясындағы Дуньхуан қаласының маңында түйелерге арналған бағдаршам орнатылып жатыр. Бағдаршамның жасыл түсі жанғанда түйелер, ал қызыл түсі жанғанда туристер жолдан өтеді. Дуньхуан –...

Мәдина Сәдуақасова жазушы Қабдеш Жұмаділов жайлы: «Келін деп емес, қызындай жақсы көріп еді»…

Әнші Мәдина Сәдуақасова әлеуметтік желідегі парақшасында қайын атасы, Қазақстанның халық жазушысы Қабдеш Жұмаділовті еске ала отырып, әсерлі жазба жариялады. «Қазақтың дарабоз қаламгері, Халық жазушысы...

Қарағандыда 63 жастағы әже қар көлігімен мал бағып жүр

Гүлнәр Қылышева Қарағанды қаласынан 400 шақырым қашықтықтағы елді мекенде тұрады. "Күміс" алқа иегері. Алты баласынан 19 немере, 1 шөбере сүйіп отыр. Әже электронды шанаға...

Жетісайлық диқандар қырыққабаттың алғашқы өнімін экспорттады

Жетісай ауданындағы Әл Фараби елді мекенінің диқандары ақпан айының басында еккен қырыққабаттың алғашқы өнімін Түркістан облысы бойынша алғаш болып экспорттады, - деп хабарлайды Түркістан...

Екі бас, үш қолмен туған сәбидің ата-анасы мемлекеттен көмек сұрады

Үндістанның Одиша штатындағы Кани ауылының тұрғыны екі басы, үш қолы бар сәбиді дүниеге әкелді. Бұл туралы Odisha TV телеарнасына сілтеме жасап Lenta.ru хабарлады. Қыз бала...

Ақтауда жеңіл көлік жарылды (видео)

Ақтаудың 34-шағын ауданында Daewoo Nexia автокөлігі өртенгені туралы хабарлама 12 сәуірде сағат 23.28-де төтенше жағдайлар департаментіне келіп түсті",-деп хабарлады Маңғыстау облысы Төтенше жағдайлар департаментінің...

Жамбыл облысы әкімдігінің цифрландыру басқармасының басшысы тағайындалды

Жамбыл облысы әкімінің өкімімен Байқазақов Архат Қайратұлы Жамбыл облысы әкімдігінің цифрландыру басқармасының басшысы болып тағайындалды. Бұл туралы Жамбыл облысы әкімінің баспасөз қызметі хабарлады. Байқазақов Архат...

Сегіз серінің жерленген зираты табылды

Солтүстік Қазақстан облысында белгілі ақын, сазгер Сегіз серінің жерленген зираты табылды. Биыл басына мазар орнатылмақ, деп хабарлайды  ҚазАқпарат. Сүйінші хабарды СҚО музейлер бірестігінің қызметкері, өлкетанушы...

UFC-ге тағы бір қазақ шығады

Қытай қазағы Сайран Нұрданбек (19-6) 22 мамырда Лас-Вегаста (АҚШ) өтетін UFC турнирінде дебют жасайды, деп хабарлайды Vesti.kz. Сайран Нұрданбек 26 жаста. Ол өзінің кәсіби мансабын 2016...

Қазақстандықтар наурыз айында 2900-ге жуық алтын құйма сатып алған

Қазақстандықтар биыл наурыз айында екінші деңгейдегі банктерден және жекелеген банктік емес айырбастау пункттерінен жалпы салмағы 48,2 кг 2898 алтын құйма сатып алған, деп хабарлайды...

Нұр-Сұлтан қаласының тұрақтандыру қорында азық-түлік таусылуға жақын

Нұр-Сұлтан қаласының тұрақтандыру қоры азық-түлік бағасының өсуін тежеуге тырысып, барлық қорды сатқан. Қазір онда тек қант қалды. Бұл туралы 13 сәуірде өткен брифингте Нұр-сұлтан...

Алматы облысында блокбекеттер қойылды

Алматы облысы Талдықорған қаласы маңындағы Көксу ауданында полицейлер, санитар дәрігерлер мен атқарушы орган қызметкерлерінен тұратын тоғыз блокбекет орнатылды. Облыстық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаменті жағдайға түсініктеме...

Әнші Марат Омаров той өткізген мейрамханаға қатысты тексеріс басталды

Әнші Марат Омаров той өткізген шымкенттік мейрамханаға қатысты тексеру шаралары басталды. Қалалық Полиция департаментінің мәліметінше, мейрамхана қожайынына айыппұл салу мәселелері қаралуда. «Аталған жайт бойынша 12.04.2021 жылы...

Қазақстандықтарға жыл басынан бері 672,1 млрд теңгеден астам зейнетақы төленді

Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мәлімдеді. «2021 жылдың қаңтар – наурыз айларында республикалық бюджеттен базалық зейнетақы төлеуге 205,8 млрд теңге, ынтымақты зейнетақы...

Жамбыл облысы әкімінің орынбасары тағайындалды

Қазақстан Республикасы Президенті Әкімшілігінің келісімі бойынша Жамбыл облысы әкімінің өкіміне сәйкес, Кәрібек Дәулет Жамаубайұлы Жамбыл облысы әкімінің орынбасары болып тағайындалды, деп хабарлайды Жамбыл облысы...

«Коронавирус, кет, кет кет» деп ән салған Марат Омаров тойда ұсталды (видео)

"Коронавирус, кет, кет кет" деп ән салған Марат Омаров Шымкентте той ұйымдастырған, - деп  хабарлайды tengrinews.kz қалалық санитарлық-эпидемиологиялық бақылау департаментінің баспасөз қызметіне сілтеме жасып.  Әлеуметтік желілерде...

Алматыда күрес түрлерінен Азия чемпионаты басталды

Сайыстар сәуірдің 13-17 аралығында Балуан Шолақ спорт сарайында өтеді. Күрестен Азия чемпионаты - Азия елдеріне арналған еркін, грек-рим және әйелдер күресінен өтетін құрлықаралық біріншілік. 1979...

Зеленский Украина Ресейге басып кіруге дайын екенін айтты

Владимир Зеленский Украина Ресейге басып кіруге дайын екенін мәлімдеді, - деп хабарлайды kaz.tengrinews.kz  CNN-ге сілтеме жасап. Бірнеше күн бұрын Зеленский Донбасстағы майданға жұмыс сапарымен барып,...

Алматыда троллейбус өртенді

Алматыда троллейбустан өрт шықты. Жанып жатқан жолаушылар көлігінің видеосын оқиға куәгерлері әлеуметтік желіге жүктеуде. «Алматыэлектротранс» ЖШС-нің мәліметінше, оқиға 12 сәуір күні Тимирязев пен Әуезов көшелерінің...

Дәулет Тұрлыханов қызметіне қайта сайланды

Әйгілі қазақстандық балуан, спорт қайраткері Дәулет Тұрлыханов Азия күрес кеңесінің президенті қызметіне қайта сайланды. 12 сәуірде Алматыда өткен Азия күрес кеңесінің Бас ассамблеясында оның қазіргі...

Денсаулығына байланысты өтініш білдірген тұрғынға көмек көрсетілді

"Nur Otan" партиясы Ордабасы аудандық филиалына Бадам ауылының тұрғыны Батырбек Мүсілімбек денсаулығына байланысты өтініш білдірді. Жергілікті ауруханада пациент қарау шаралары, құжаттарды рәсімдеу, порталды ұзақ...

Өткен тәулікте 2 мыңнан астам адам коронавирус жұқтырған

Қазақстанда өткен тәулікте 2016 адамның коронавирус жұқтырғаны расталды, – деп хабарлады coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 337, Алматы қаласы - 598, Шымкент қаласы -...

Бес өңірде өзендер арнасынан тасуы мүмкін – Қазгидромет

12-16 сәуір аралығында Қазақстанның 5 өңірінде өзендердің суы арнасынан көтерілуі мүмкін, – деп хабарлады Қазгидромет. «12-16 сәуір аралығында Қостанай, Ақмола, Солтүстік Қазақстан, Павлодар және Қарағанды...

13 сәуір: ел тарихында таңбаланған атаулы күндер

1944 жылы 13 сәуірде тәуелсіз Қазақстан сыртқы саяси ведомствосының негізі – Қазақ КСР Сыртқы істер Халық комиссариаты құрылды. 2010 жылы 13 сәуірде Қазақстан Президенті Нұрсұлтан...

Мемлекет басшысы Қазақстан халқын Рамазан айының басталуымен құттықтады

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқын Рамазан айының басталуымен құттықтады, – деп хабарлады Ақорда. «Қадірлі отандастар! Баршаңызды қасиетті Рамазан айының басталуымен шын жүректен құттықтаймын! Бұл –...

Вакцинация: Бас мемлекеттік санитар дәрігердің жаңа қаулысы шықты

ҚР ДСМ Бас мемлекеттік санитар дәрігері Ерлан Қиясовтың жаңа қаулысы жарияланды. Құжатқа сәйкес, «ҚР мемлекеттік шекарасындағы өткізу пункттерінде коронавирус инфекциясының алдын алу шараларын одан әрі...

Қасиетті Рамазан айы басталды

Бүгін Ислам әлемі үшін қасиетті, берекеге толы, он екі айдың сұлтаны саналатын Рамазан айы басталды. Орталық Азия мүфтилері кеңесіп, ғылыми зерттеу жұмыстарының нәтижелеріне сүйене...

Еліміздің әр аймағының Ораза кестесі

Қазақстан мұсылмандарының діни басқармасы биылғы Ораза кестесін жариялады. Назарларыңызға 2021 жылғы Қазақстан елдімекендерінің Рамазан айындағы ораза және намаз кестесін ұсынамыз. Еске сала кетейік, биыл Рамазан...

Айта алмағанымды жазып шықтым. Жұлдыз Әбдікәрімова «Сезін» атты кітабының тұсаукесері өтетінін айтты

Жұлдыз Әбдікәрімова осыдан бірнеше ай бұрын оқырмандарымен ақылдаса отырып, алдағы шығатын кітабының атауын "Сезін" деп қойған болатын. "Мен бұл оқиғаны ешқашан айтпаймын, айта да алмаймын...

Өскеменде шыны жууға арналған сұйықтықтан улы зат табылды

Қазақстан автохимиясын өндірушілер мен тұтынушылар қауымдастығы қала дүкендерінің бірі құрамында улы зат - метанол бар шыны жуатын сұйықтықтың жалған өнімін лицензиясыз сатқанын мәлімдеді, деп...

Үздік 50 ғылыми қызметкерге 5 миллион теңге сыйақы тағайындалмақ

Бұл туралы Білім және ғылым министрі Асхат Аймағамбетов мәлімдеді. «Мұндағы механизм «ЖОО үздік оқытушысы» конкурсына ұқсас болады. Бұл «Ғылым туралы» Заңға енгізілген жаңа түзетулерге сәйкес...

Ербол Қарашөкеев Қаржы вице-министрі болып тағайындалды

Үкіметтің қаулысымен Ербол Қарашөкеев ҚР Қаржы вице-министрі қызметіне тағайындалды, - деп хабарлады primeminister.kz. Ербол Қарашөкеев еңбек жолын 1998 жылы Статистика агенттігі талдау және конъюнктуралық зерттеулер...

Өрттен зардап шеккен азаматқа көмек көрсетілді

«Nur Otan» партиясы Талдықорған қалалық филиалына өрттен зардап шеккен Еркін ауылының тұрғыны көмек сұрап жүгінді. Мәселе бойынша "Nur Otan" партиясы Талдықорған қалалық филиалы төрағасының бірінші...

Нұр-Сұлтандық оқушы NASA-да тағылымдамадан өтті

Нұр-Сұлтан қаласының 16 жастағы оқушысы Ерасыл Тәуекел NASA-да тағылымдамадан өтті. Ол «Назарбаев Зияткерлік мектебінің» 10-сынып оқушысы. Қазіргі уақытта ғылыми-зерттеу жобаларын әзірлеумен айналысып жүр, өзі...

Рахым Ошақбаев Республикалық арнайы мониторингтік топтың басшылығына тағайындалды

Рақым Ошақбаев Республикалық арнайы мониторингтік топтың басшысы болып тағайындалды, - деп хабарлайды Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қызметтің баспасөз қызметі. Бұған дейін Сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияның жүзеге...

Мемлекет басшысы ғылым саласындағы қызметкерлерді құттықтады

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ғылым саласындағы қызметкерлерді кәсіби мерекесімен құттықтады. "Ғылым саласының қызметкерлерін бүгінгі кәсіби мерекесімен құттықтаймын! Осы айтулы датаның аса көрнекті ғалым Қ.Сәтбаевтың туған...

Елімізде бір жыл ішінде кедей адамдардың үлесі 20%-ға артқан

Елімізде азық-түлік себетіне қаражаты жетпейтін отбасылар саны 50%-ға өсіп, 28 мың адамға жеткен. Соған қарамастан байлардың саны да артқан. Еліміз ауқаттылардың санының өсуі бойынша...

11 адам қамауға алынды: Киік мүйізін сатқандар ұсталып жатыр

Қазақстанның үш өңірінде киік мүйізін саудалаған браконьерлер мен алыпсатарлар ұсталды. Ауқымды шара аясында Нұр-Сұлтан қаласы, Батыс Қазақстан мен Қарағанды облыстарында тексеріс жүргізіліп, заң бұзған 11...

Алматылық әйел екі жасар қызымен бірге жоғалып кетті

Алматылық әйел екі жасар қызымен бірге жоғалып кетті, деп хабарлайды ҚазАқпарат. Бұл туралы ақпарат Facebook-те тарады. Олар 9 сәуір күні 15:00-де азық-түлік алу үшін үйден шығып,...

Батыста баспана сатып алғандар көбейген

Елімізде наурыз айында тұрғын үйді сатып алу және сату бойынша 52 673 келісім жасалған екен. Бұл ақпан айымен салыстырғанда 28,2 пайызға көп. Ұлттық статистика бюросының...

Филипп ханзадаға ескерткіш қойылмақ

Ұлыбритания патшайымы Елизавета II-нің жары ханзада Филиппке Лондон қаласының Мэлл көшесінде ескерткіш қойылады. Алдын ала келтірілген деректер бойынша, ескерткіш үшін жұмсалатын шығынның бір бөлігі қайырымдылық...

Парамен ұсталған жоғарғы сот судьясы қамауға алынды

Нұр-Сұлтандағы мамандандырылған сот 9 сәуірде Жоғарғы соттың судьясын екі айға қамау туралы шешім шығарды, деп хабарлайды zakon.kz. 63 жастағы Мейрам Жанғұттинов 11 ақпанда пара алып жатқан жерінен...

Бұршақ аралас жаңбыр: 13 сәуірдегі ауа райына болжам

Синоптиктер 13 сәуірдегі ауа райына болжам ұсынды. Еліміздің басым бөлігі бұрынғысынша антициклонның ықпалында болады, осыған байланысты жауын-шашынсыз ауа райы сақталады. Тек оңтүстік, солтүстік-шығыс аймақтарда жауын-шашын...

ІІМ заңсыз сақталған қару-жарақтарды ақшалай сыйақыға қабылдауды бастады

Қазақстандықтар заңсыз сақталған қаруды, оқ-дәріні және жарылғыш затты ақшалай сыйақыға тапсыра алады. ІІМ әкімшілік полиция комитеті төрағасының орынбасары Алексей Милюктің айтуынша, қарудың әр данасы...

Отандық ғалымдар вирусқа қарсы қорғаныс экранын жасады

Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың Ғылыми-технологиялық паркінің жас мамандары Жану мәселелері ғылыми-зерттеу институты мамандарымен бірге бетке арналған ALFASHIELD қорғаныс экранын әзірлеп шығарды. Пандемия басталған кезде көптеген...

Толстой мен Прюдом. Бап шаба ма, бақ шаба ма?

Редакциядан: Амангелді Кеңшілікұлының аты-жөні әдебиет сыншысы ретінде қалың оқырманға кеңінен таныс. Сөз өнерінің ең нәзік, ең күрделі саласы әдеби сын бойынша қалам тербеп келе...

Президенттік Жастар кадрлық резервінің мүшесі лауазымды қызметке тағайындалды

Директорлар кеңесінің шешімімен "Ұлттық ақпараттық технологиялар" АҚ Басқарма Төрағасы лауазымына Ростислав Анатольевич Коняшкин тағайындалды. Ростислав Коняшкин 1989 жылы 4 қыркүйекте Жамбыл облысында дүниеге келген. М.В....

Карантин: Алматыда тарауық намазы мешіттерде жамағатпен оқылмайды

Пандемияға байланысты мұсылмандар үшін қасиетті Рамазан айында мешіттерде жамағатпен намаз оқылмайды. Бұл туралы Алматы қаласының бас имамы Еркінбек Шоқай айтты. «Алғашқы тарауық намазы бүгін оқылады....

Былтыр басы дауға қалған полицей жаңа басшылық қызметке тағайындалды

2020 жылы басы дауға қалып, қызметінен босатылған Алматы криминалдық полициясының бұрынғы басшысы Жанболат Зиадин Талғар аудандық полиция басқармасының бастығы лауазымына тағайындалды. Бұл ақпаратты Алматы...

Қазақстан екі аптадан бері «қызыл» аймақтан шықпады – Алексей Цой

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цойдың коронавирус жұқтырғандардың саны күннен-күнге көбеймесе, азаймай отырғанын айтты.  Қазақстан 12 күннен бері «қызыл» аймақта, оның ішінде 8 өңір: Нұр-Сұлтан, Алматы...

Үкімет басшысы 2 облыс әкімінің орынбасарына қатаң сөгіс берді

Премьер-Министр Асқар Мамин мемлекеттік органдардың бірінші басшылары жетекшілік ететін экономика салаларында жоспарлы көрсеткіштерге қол жеткізу бойынша жұмыс жалғасын табуы керегін айтты. «Биылғы жылғы қаңтар-наурыз қорытындылары...

«Nur Otan» партиясы вакциналарды аймақтарға бөлу мәселесін бақылауына алады

Тұрғындарға COVID-19-ға қарсы екпе салу және вакциналарды аймақтарға бөлу «Nur Otan» партиясының бақылауына алынады. Бұл туралы Партиялық бақылау комитетінің бірінші ұйымдастырушылық отырысында белгілі болды....

Жұмыс орнында ішімдік ішкен судьялар қызметінен босады

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің Айрықша маңызды істер жөніндегі тергеушісі Данияр Биғайдаровтың айтуынша, судьялардың әлеуметтік жағдайы жақсарса да, жемқорлық дерегі азаймай отыр. Бұл туралы zakon.kz жазды. Биыл...

Өңірлерге 600 мың дозадан астам вакцина жеткізілді – Алексей Цой

Денсаулық сақтау министрі Алексей Цой өңірлерге 600 мың дозадан астам вакцина жеткізілгенін айтты. «1 ақпаннан бастап өңірлерге 611 мың доза вакцина жеткізілді. Вакцина жеткізу бекітілген...

Солтүстік Корея Токио Олимпиадасына қатыса ма?

Солтүстік Кореяелі бұған дейін 2 рет Олимпиада ойындарына бойкот жариялаған. 1984 жылы Лос-Анжелесте өткен Олимпиадаға Кеңес одағының талабы бойынша қатысудан баст тартқан. Ауғанстанға Кеңес...

Ғарышқа ұшқан мұсылмандар

Сұлтан бин Салман бин Абдулазиз әл–Сауд 1956 жылы 27 маусымда Сауд Арабиясының Эр-Рияд қаласында дүниеге келді. Ол Сауд Арабиясы Корольдік Әуе күштерінің ұшқыш-полковнигі болған. 1985 жылы «Дискаверидің» СТС-51Г миссиясын орындау...

Өткен тәулікте 2290 адамнан коронавирус анықталды

Қазақстанда өткен тәулікте 2290 адамнан коронавирус анықталды, – деп хабарлайды coronavirus2020.kz. Аймақтар бойынша: Нұр-Сұлтан қаласы - 398 Алматы қаласы - 610 Шымкент қаласы - 53 ...

Елорда әкімдігі бірқатар құрылыс компаниясының жұмысын тоқтатты

Нұр-Сұлтан әкімдігінің мобильдік топтары күн сайын құрылыс компанияларының балшықты, топырақты, құрылыс қоқысын және т.б. шығаруын бақылау бойынша жұмыс жүргізуде. Мобильді топтардың құрамына Қалалық орта сапасы...

Биыл докторантураға түсу ережелері өзгерді – БҒМ

Білім және ғылым министрлігі Telegram каналында биылдан бастап докторантураға қабылдау емтиханы электрондық форматта жүргізілетінін хабарлады. Үміткерлер компьютерде отырып эссе жазады, докторантурада оқуға дайындығын растау...

12 сәуір: ел тарихындағы маңызды оқиғалар күнтізбесі

1961 жылы 12 сәуірде ұшқыш-ғарышкер Юрий Алексеевич Гагарин Қазақстанның «Байқоңыр» ғарыш айлағынан «Восток-1» ғарыш аппаратымен әуеге көтерілді. Қызылорда облысы аумағындағы №5 полигоннан күндізгі сағат...

12 сәуірге арналған ауа райы болжамы – Қазгидромет

12 сәуір республиканың басым бөлігіне жоғарғы қысым аумағы ықпал етуіне байланысты, ауа райы жауын-шашынсыз болады. Тек еліміздің оңтүстігінде, оңтүстік-шығысында фронталды бөлімдердің өтуіне байланысты кей...

Араб әйелі ғарышқа аттанады

Біріккен Араб Әмірліктерінің премьер-министрі шейх Мұхаммед бен Рашид Әл-Мактум ғарышқа аттанатын алғашқы араб әйелінің есімін атады. Ол Нура Әл-Матруши. Бұл туралы baq.kz мәлімдеді. Нура Әл-Матруши...

Марста кемпірқосақ пайда болды

Марста түсірілген фотода ғажайып табиғи құбылыс байқалды. Америкалық Perseverance аппаратына түскен фотода кемпірқосаққа ұқсас белгі көрінеді. Аталған қызықты сурет ғарышқа қызығушыларды толғандырып қойды. Оларды жаңбыр...

Білім және ғылым министрлігі докторантураға түсу ережелері өзгергенін хабарлады

ҚР Білім және ғылым министрлігі биыл докторантураға түсу ережелеріне өзгеріс енгізілгенін хабарлады. Докторантура бөліміне қабылдау емтиханы электрондық форматта жүргізілетін болады. Үміткерлер компьютерде отырып эссе жазады,...

Еркін күрес шебері Юсуп Батырмұрзаев Олимпиада жолдамасын ұтып алды

Алматыда күрес түрлерінен өткен Азия аймақтық іріктеу турнирінің соңғы жарыс күнінде қазақстандық Юсуп Батырмұрзаев алтын жүлдені иеленіп, сонымен қатар олимпиада жолдамасын жеңіп алды. 125 келіге...

Бау-бақша мен жүзімдіктер үсіп кетті

Францияда аяз салдарынан бау-бақша мен жүзімдіктер үсіп қалды. Француз шарапшылары аязды түндер елдің ең танымал және беделді шарап аймақтарында егіннің едәуір бөлігіне қауіп төндіріп тұрғанын...