Праймеризге байланысты біраз жағымды жағдайды байқадым – Сенат депутаты

Сондай-ақ!

«Матаның даңқымен бөз өтеді». Журналистер партияға сайлау кезінде ғана қажет пе?

Парламент сайлауы өтетін күн жақындаған сайын саяси партияларға «жан бітіп», жекелеген тұлғалардың белсенділігі арта түсетініне етіміз үйренген. Әсіресе, қазіргі  сайлауалды уақыт қызық. Саяси партиялардың...

Нұрсұлтан Назарбаев елорда әкімін қабылдады

Қазақстанның Тұңғыш Президенті Нұр-Сұлтан қаласының әкімі Алтай Көлгіновті қабылдады, деп хабарлайды Elbasy.kz. Кездесуде Елбасы пандемия жағдайында халықтың әлеуметтік әлсіз топтары мен шағын және орта бизнес...

Елбасы Абылай Мырзахметовтің есебін тыңдады

Елбасы «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының басқарма төрағасы Абылай Мырзахметовті қабылдады, деп хабарлайды ELbasy.kz.  Кездесу барысында Елбасыға пандемия жағдайында отандық бизнесті қолдау шаралары туралы мәлімет берілді. Сонымен...

Нұртөре Жүсіп журналистердің Этикалық кодексін жетілдіру мәселесін көтерді

Сенат төрағасының орынбасары Асқар Шәкіров пен сенатор Нұртөре Жүсіп Премьер-Министр Асқар Маминнің атына депутаттық сауал жолдады. Онда Журналистік әдеп кодексін жетілдіру мәселесі көтерілді. Сауал жолдаған...

Мұрат Бақтиярұлы, Қазақстан Республикасы Парламенті Сенатының депутаты

Мұрат Бақтиярұлы, партия көшбасшыларын анықтау мақсатында ел тарихында биыл алғаш рет өткізіліп жатқан праймериз жүйесіне қандай баға бересіз?

– Негізі праймериз – парламенттік республикаларда кеңінен пайдаланылатын тәсіл екенін жақсы білеміз. Мұның биыл біздің елде де қолданысқа еніп жатқаны құптарлық жағдай. Жалпы, «Nur Otan» партиясының биылғы аудандық, қалалық, облыстық және Мәжіліс депутаттарынан сайлауы бұрынғыға қарағанда өзгеше. Өз басым түрлі ақпарат құралдарынан және барған жерімнен праймеризге қатысты біраз жағымды жағдайды байқадым. Біріншіден, сайлауға түсіп жатқан үміткерлердің көптігі көңіл қуантады. Бұл бір партияның атынан сынға түсіп жатқан үміткерлер арасындағы бәсекелестіктің артуына септігін тигізеді. Екіншіден, бұл додаға қатысып жатқан біршама азаматтың бағдарламасын қарап шықтым. Бағдарламалар арасында жақсы құрастырылғаны баршылық. Десек те, шынын айту керек, көпшілігінің бағдарламасы өзара ұқсас келеді әрі маған мұның біршамасы құрғақ уәдеге толы секілді көрінді. Мәжілістің негізгі заң шығаратын орын екенін, тіпті облыстық мәслихаттың да үлкен маңызға ие орган екенін ескерсек, мұндай бағдарламаға немқұрайлы қарамау қажет. Сосын айта кетерлік тағы бір жайт, үміткерлердің басым бөлігінің 25-55 жас аралығындағы орта және жас буын өкілдері екен. Мен мұны жақсылыққа баладым.

–Праймериз ережесі бойынша үміткерге тек өзі тіркелген аймақтағы партия мүшелерінің дауыс беруге құқылы екені дұрыс па, қалай ойлайсыз?

–Бұл дұрыс нәрсе. Бір адам бір дауыс беру құқығына ие. Іріктеу жалпылама емес, тек бір жерге бекітілу бойынша іске асатыны маған ұнайды. Өз басым мұны құптаймын. Өз аймағында іскерлігімен, шеберлігімен танымал тұлға жерлестеріне өз бағдарламасының маңызы бар екенін сендіре алатын болса, алдағы уақытта қоғамның мәселесін көтеріп, саяси ортада өз сөзін өткізе алатынын, бәсекелестікке шыдас беретінін дәлелдей алса құба-құп болар еді. Дегенмен алдағы өтетін үлкен сайлауда бір  партияның басымдығы ғана білініп қала ма деген ой туындайды. Праймериз деген тың дүние еліміздегі басқа партияларда жоқ. Ел аралағанда көптеген партияның филиалы, тіпті уәкілдіктері де жоқ екенін байқадым. Құжат түрінде тіркеле салған, аты бар да, заты жоқ. Осы ретте айтайын дегенім, Мәжіліске сайланғысы келетін облыстық, қалалық мәслихат депутаттары бір мандаттық округ арқылы сайлануы керек. Бір партияның атынан ғана сайлауға түсу керек екенін заңмен жазып қойдық, десек те, өзім кезінде бұған қарсы болғанмын. Болашағын ел саясатына арнағысы келетіндердің арасында белгілі бір партия емес, жеке округ бойынша сайланғысы келетіндер де бар. Біз – парламенттік басқару формасын ұстанатын елміз, президенттік билігі мықты мемлекетпіз. Сол себепті асығыстық жасамай, төменгі мәслихат депутаттарын партиялық тізім емес, бір мандаттық округ арқылы таңдау анағұрлым тиімді болар еді. Мұны айтып отырған себебім мынада: ертең биліктегі партия көп дауыс жинайтын болса, аудандық, облыстық мәслихаттың маңызы кеміп қалады. Қазір аудан я облыс әкімі не айтады, мәслихат депутаттары соны орындайды. Ал мәслихат депутаттары әкімнің шығарған шешімі, қабылдаған қаулысына сыни көзбен қарап, керек кезде түзеп-мінейтіндей әлеуеті болуы шарт. Бұрын мәслихат депутаттарының қолында мұндай «билік» болған. Кезінде өзім де округтік мандат бойынша сайландым, ақтық сынға жеткен 7-8 үміткердің арасынан жеңіп шығып, ақырында өзім сайланған аймақ әкімінің шешімін дұрыс я бұрысын қадағалап отыратынмын. Ал қазір мұндай жоқ, жергілікті аймақтағы мәслихат сол жердегі әкімдіктің бір бөлімшесі секілді. Біле білсеңіз, мәслихат деген өкілеттік орган, сондықтан бұған бейжай қарамаған жөн.

Әңгімелескен Әлия ТІЛЕУЖАНҚЫЗЫ

Редакция таңдауы

Қазақ каскадері «Таурус» сыйлығын алды

Nomad Stunts каскадерлар тобының негізін қалаушы, каскадер, актер Жайдарбек Күнғожинов Әлемдік каскадерлар академиясының (АҚШ) «Таурус» премиясын жеңіп алды. Жайдарбек Күнғожинов каскадерлар арасында «Оскар» сыйлығына теңелетін...

Біреуге ақыл, біреуге ақша керек

Қазір мобильді құрылғылар мен әлеуметтік желі өміріміздің ажырамас бір бөлігіне айналды. Биыл әлемде 4,5 млрд адам интернетке жүгінген. Қазіргі таңда жер бетіндегі халықтың жартысынан...

Арғынбек Шегебай: Facebook қызметкерлері Цукербергке сын айта алады

2004 жылы Гарвард университетінің бір топ студенттері ойлап тапқан Facebook желісін бүгінде күн сайын дүниежүзі бойынша екі миллиард жеті жүз миллионға жуық қолданушы пайдаланады....

Досмұхамбет Кішібеков: Аштықты да, соғысты да көрдім, тәуелсіздікке тәуба

Кім-кімге де ұзақ өмір сүру маңызды шығар, бірақ уақытты босқа өткізбейтін, ғұмырының бар кезеңі талпынысқа толы жандардың өсу, жетістікке жету жолындағы жанқиярлық еңбегі әрдайым...
Қыз бен жігіт

Қыз бен жігіт 25 қабатты үйдің балконынан секіріп қаза болды

Қыз бен жігіт 25 қабатты үйдің балконынан секіріп қаза болды,-деп хабарлайды turkystan.kz...
ЛГБТ

ЛГБТ-фестивальде үздік деп танылған фильмді Қазақстанда көрсетуге министрлік рұқсат берді

Алматыда қазақстандық режиссер Әсел Аушакимованың Welcome to the USA фильмінің жабық көрсетілімі...

Түркістан облысында жаңа шектеулер енгізілді

Түркістан облысы аумағында карантиндік шектеулер мерзімі ұзартылды. Бұл туралы аймақтың Бас мемлекеттік...

БҚО-да 81 бала коронавирус жұқтырған

Батыс Қазақстан облысында 81 баланың коронавирус жұқтырғаны белгілі болды. Облыстық білім басқармасы басшысының...

«Халық шешсін!» Қырғызстан атауын өзгерту мәселесі көтерілді

«Қырғыз жолы» қоғамының жетекшісі Қадырбек Қошалиев Қырғызстан атауын өзгертуді ұсынды, деп хабарлайды...

Көп оқылды

Коронавирустың жаңа белгілері пайда болды

Коронавирус жұқтырған науқастардың бойындағы ауру белгілері денге қызбасының белгілеріне ұқсас болуы дұрыс диагноз қоюға кедергі келтіруде. Аталмыш белгілерді анықтаған Сингапур ғалымдары арнайы баяндама жасады....

Қазақ Тәуелсіздігіне – 25 жыл

2016 жылдың үлкен мерейтойы – Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 25 жылдығы. Айтулы мерекеге республикамыздың түкпір-түкпірінде қызу дайындық жұмыстары жүргізілетіні бесенеден белгілі. Ал ақтөбеліктер егемендігіміздің ширек...

Ертеңнен бастап мас күйінде көлік жүргізгендер 10 жылға сотталады

Көлікті мас күйінде тізгіндеп, жол ережесін бұзғандар 7 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айырылады. Президент осындай өзгеріс енгізілген заң жобасына бұған дейін қол қойған,...

Мемлекет басшысы коронавирустың екінші толқынына не себеп болғанын айтты

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев телевизиялық үндеуінде елде коронавирустың және пневмония дертінің өршуіне не себеп болғанын айтты.  «Коронавирус қаупіне байланысты пандемия басталғалы біз елдегі вирустың таралуына шектеу...