قازاق پوليتسياسى مەملەكەتتىك تىلگە نەگە قارسى؟

/  246 رەت وقىلدى
0

 ەلباسىمىزدىڭ كوپتەگەن مەملەكەت باسشىلارىنان كوش ىلگەرى تۇراتىندىعى دا سوندا – وتە العىر، كورەگەندىگىمەن قوسا بايقامپاز بىلىمدىلىگى ەرەكشە ءبىلىنىپ تۇرادى. وسى جىلدار ىشىندە جىل سايىنعى حالىققا جولداۋىندا بىردە-ءبىر سالا نازارىنان تىس قالعان ەمەس، قوعامنىڭ كەز كەلگەن سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ مىندەتتەرى مەن ماقساتتارىنا باعىت-باعدار بەرىپ كەلەدى. اسىرەسە، ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعى جولىندا، بەيبىت تىرشىلىگى جولىندا سىڭدارلى تۇجىرىمدامالارىن بەلگىلەپ قانا قويماي، ونىڭ  الداعى جۇمىس بارىسىن دا قىراعى باقىلاۋىندا ۇستايدى.

جاقىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ توراعالىعىمەن جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا جۇمىسىنىڭ ماسەلەلەرى جونىندە وتكەن كەڭەستە نۇرسۇلتان نازارباەۆ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا قىزمەتكە قابىلداۋ بارىسىندا كونكۋرستىق راسىمدەردى قولدانۋ قاجەتتىگىن ايتتى. «پوليتسيانىڭ ەلىمىزدە قالىپتاسقان كەلبەتى وزگەرۋگە ءتيىس. قىزمەتكەرلەر ازاماتتاردىڭ سەنىمىنە يە بولىپ، ولاردىڭ قىزمەتى ەڭ الدىمەن حالىققا كومەك كورسەتۋگە باعىتتالۋعا ءتيىس، – دەدى ەلباسى. سونىمەن قاتار، مەملەكەت باسشىسى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىنىڭ قۇزىرەتىن بەلگىلەپ، ولاردىڭ ەسەپتىلىگىنە قاتىستى ەلىمىزدىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىن جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرىن قوسىمشا تاعى پىسىقتاۋدى تاپسىردى.

قوعامدىق ءتارتىپ دەگەندە، ەڭ الدىمەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى اتالاتىنى، ارينە بەلگىلى. زاڭ ورتاق، اتا زاڭىمىزدى قولدايمىز، قورعايمىز. سول سياقتى ءتارتىپ تە ورتاق. دەگەنمەن،  وسى سالانىڭ قىزمەتكەرلەرىن ەلباسىمىز ايتقانداي، قايتا سۇزبەدەن وتكىزىپ، قاتال بايقاۋدان وتكىزىپ وتىرۋ بۇگىنگىدەي الاڭ-ەلەڭ قوعامدا كەرەك-اق. اسىرەسە، جول پوليتسيالارىنىڭ وتە-موتە دورەكى قىلىق تانىتىپ جاتاتىنىن كەز كەلگەن اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرى راستايتىنى تاعى بەلگىلى.

تاياۋدا ءوز باسىمنان دا وسىنداي ءبىر بەيادەپ وقيعا وتكەنى، ءبىراز ۋاقىت ەسەڭگىرەپ ءجۇرىپ بارىپ،  اقىرى قولىما قالام ۇستاتتى.

وقيعا بىلاي بولدى. جۇمىستان شىعىپ، اباي داڭعىلىمەن وتەگەن باتىر كوشەسىندەگى كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ سىرتىنا ورنالاسقان «حالىق بانكىنىڭ» بانكوماتىنا بۇرىلدىم. ونداعى ويىم اقشا ءتۇستى مە، جوق پا – سونى انىقتاۋ ەدى. كولىگىمدى دە سوندىرمەستەن، ەسىگىمدى دە كىلتتەمەستەن تۇراقتان ءۇش-اق قادام قاشىقتىقتاعى سول ءبىر جاشىككە كارتامنىڭ سالىپ، شوتىمدى دەرەۋ تەكسەردىم دە، كەرى بۇرىلعانىم سول ەدى، پوليتسيا كيىمىندەگى ەكى جىگىت مەنىڭ كولىگىمنىڭ جانىندا تۇر. جان-جاعىما قاراپ ولاردىڭ  قىزمەت كولىگىن كورە المادىم.

–اينالايىن، نە بولىپ قالدى، – دەدىم  تۇراقتاعى مۇگەدەكتەر ورنىن جارتىلاي باسىپ تۇرعانىمدى اڭعارماعانداي بوپ. – وتە اسىعىس بولدىم دا، وزدەرىڭ دە كورىپ تۇرسىڭدار ەسىگىمدى دە جاپپاستان بانكوماتتى تەكسەرە سالىپ ەدىم، – دەدىم ىشتەي ءوزىمنىڭ كىنامدى سەزىپ تۇرسام دا. ءتارتىپتىڭ اتى  قاشاندا ءتارتىپ، باعىنۋ كەرەك. مويىنداۋ كەرەك! بىراق بىردەڭە ايتۋ كەرەك قوي،  اناسىنداي ادام ەكەنىمدى، ءتىپتى جۋرناليست ەكەنىمدى ايتىپ دالباسالاپ جاتىرمىن. زەينەتكەر ەكەنىمدى، بۇرىن-سوڭدى ەشقانداي ءتارتىپ بۇزىپ، جول ەرەجەسىن بۇزباعانىمدى دا ەسكەرتتىم.

 اڭگىمە سوزىلىپ بارا جاتتى ما، قايدام، كولىكتىڭ ىشىنەن ءبىر جاس جىگىت (يىعىنداعىسىنا دا قاراماپپىن)  شىقتى دا، ءتۇسىن سۋىتىپ: «ۆاشي دوكۋمەنتى، ا نۋ-كا  پوكاجيتە» دەمەسى بار ما؟!  ال كەرەك بولسا!

–اينالايىن، بىرىنشىدەن، سەن ماعان قازاقشا سويلە، ەكىنشىدەن… – دەي بەرىپ ەدىم، الگى  «ءدال وسى ءسوزىڭىز ءۇشىن ايىپپۇل جازامىن» دەمەسى بار ما؟!  اڭىراپ قالدىم.  بۇل نە سۇمدىق،  قازاق پوليتسياسى مەملەكەتتىك ءتىلدى مەنسىنبەي مە، جوق الدە… قانىم باسىما شاپتى. سوندا دا ءسوزىمدى ءارى قاراي جالعادىم. –  ەكىنشىدەن، داۋسىڭدى باسەڭدەت،  كىم بولساڭ دا الدىڭدا اناڭمەن جاستى ادام تۇر، سالەمىڭ قايدا، ءوزىڭدى تانىستىر، ەشكىم قىلمىس جاساپ قويعان جوق قوي، كوپ بولسا ايىپپۇل تولەرمىز، – دەدىم بويىمدى ىزا كەرنەپ.

كولىك جۇرگىزىپ جۇرگەنىمە بەس جىل بولىپتى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا، بەتى اۋلاق، قۇداي ساقتاسىن، ەشقانداي جول ەرەجەسىن بۇزىپ، نە بولماسا جولاۋشىلارعا قاۋىپ توندىرەتىندەي وقيعا بولعان ەمەس. ۇساق-تۇيەك ماسەلەلەر بولماسا،  جول پوليتسياسى دا توقتاتقان ەمەس ەدى. بىرنەشە رەت جول قاۋىپسىزدىگى اكتسيالارى كەزىندە توقتاتىپ، تەكسەرگەنى بولماسا مۇنداي سۇمدىقپەن بەتپە-بەت كەلىپ كورمەپپىن. جاپ-جاس جىگىتتىڭ نەگە سونشا مادەنيەتسىزدىك كورسەتىپ، بەيادەپ قىلىق تانىتقانىنا ءارى تاڭ قالدىم، ءارى ىزامدى كەلتىردى. ساسقانىمنان  سىرتتاي سىيلاپ، قادىر تۇتىپ جۇرەتىن وسى سالاداعى ءبىر ازاماتقا تەلەفون شالدىم، «مىناۋ نە دەگەن سۇمدىق، قازاق پوليتسياسى مەملەكەتتىك ءتىلىمىز، ءتىپتى انا ءتىلىمىز عوي، قازاق ءتىلىن نەگە مەنسىنبەيدى» دەگەنىمدى، ول ازاماتتىڭ «انا جىگىتتەرگە بەرىڭىزشى، نە بولىپ قالدى» دەگەنىن، ال الگى «دورەكى پوليتسەيدىڭ» ءتىپتى ترۋبكانى الماعانى دا ودان سايىن اشۋىمدى كەلتىردى.

كىناسىن مويىنداپ، ارينە، تولىق مۇگەدەكتەرگە ارنالعان تۇراقتى تولىق باسىپ تۇرماسام دا، ءتارتىپتىڭ اتى – ءتارتىپ، زاڭىمىزدى سىيلاۋ كەرەك دەپ ىشتەي وكىنىپ تۇرسام دا، كەشىرىم ءوتىنىپ، جىلى سويلەگەنىمە وكىنگەنىم، الگىنىڭ الگىندەي «سول ءسوزىڭىز ءۇشىن» دەپ تەپسىنەتىندەي قيسىنى جوق قىڭىر اڭگىمە بولماعانىن دا، ءتىپتى قىزمەت كولىگى دە ەمەس، قاي جاقتان كەلە قالعاندارىن دا تۇسىنبەي دەل-سال كۇيدە ۇيگە كەلدىم.  باس سىنىپ بارادى، قان قىسىمىم 150/90!!!   نە كەرەك سول جاتقاننان، ون كۇن توسەك تارتىپ جاتىپ قالعانىمدى دا نەسىنە جاسىرايىن؟!

بۇل جاڭا جىلدىڭ الدىنداعى اپتادا بولعان وقيعا. كەلەر جىلدان كۇتەر جاقسىلىقتارىم، بالا-نەمەرەلەرىمنىڭ، وتباسىمنىڭ اماندىعىن تىلەپ، زور ءۇمىت كۇتەر جاڭا جىلدى ۇرىس-كەرىسپەن باستامايىنشى دەگەن ويمەن، ءبىراز ۋاقىت وتكىزىپ الدىم. جاقسىلىقتار دەمەكشى، الگى جىگىتتىڭ اتى-ءجونى باۋىرجان جاقسىلىقوۆ ەكەن، ىزالانىپ جۇرسەم دە، سۇراپ الدىم.

كەشە 106 مىڭ 05 تەڭگە ايىپپۇل تولەدىم. ماسەلە اقشادا ەمەس، ارينە، بۇل ءجۇز مىڭ كىسى قۇنى ەمەس شىعار، دەن ساۋ بولسىن دەيىك. بىراق قوعامدىق ءتارتىپ، جول قاۋىپسىزدىگىن باقىلاپ-قاداعالاپ وتىراتىن، ءوزىمىز ءومىرىمىزدى سەنىپ تاپسىرعان جول پوليتسياسىنداعى كەيبىر ازاماتتاردىڭ دورەكى مىنەزدەرى، ءتىپتى مادەنيەتسىزدىك تانىتىپ، كوپشىلىكپەن قالاي سويلەسۋ، قارىم-قاتىناس جاساۋ سىندى قاراپايىم عانا قاسيەتتەردى بىلمەيتىنى، سەزىنبەيتىنىن كورىپ، اباي اتامىز ايتپاقشى، «قاينايدى قانىڭ، اشيدى جانىڭ» بولىپ ءجۇرىپ جاتىرمىز. بالكىم، ءسىزدىڭ دە ويىڭىزدا جۇرگەن وسىنداي ءبىر تۇرپايى وقيعالاردى ەسىڭىزگە تۇسىرەر دەپ جاريالاۋدى ءجون كوردىك. جول پوليتسياسىنان اباي بولىڭىزدار، اسىرەسە، جانى نازىك، جۇرەگى جۇمساق قىز-كەلىنشەكتەر!!!

comments powered by HyperComments