20 اقپان, 11:31 353 0 نۇر وتان اسەل انۋاربەك

«كوگىلدىر وتىننىڭ» ماسەلەسى كوپ كەشىكپەي شەشىلەدى

تۇركىستان وبلىسىندا ەلدى مەكەندەردى گازبەن قامتۋ ءما­سەلەسى وزەكتى بولىپ تۇر. كەيبىر اۋداندارعا گاز قۇبىرى جە­تىپ تۇرسا دا، تۇرعىندار ونىڭ يگى­لىگىن كورە ال­ماي ءجۇر. ال كەي ەلدى مەكەندەردە قۇبىر دا تار­تىل­ما­عان. ەلدى الاڭداتقان بۇل ءتۇيت­كىل Nur Otan پارتياسى ءتۇر­كى­­ستان وبلىستىق فيليالى جا­نىنداعى پارتيالىق با­قىلاۋ كو­ميسسياسىندا تالقىلاندى.

جيىندا وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋ­نالدىق شارۋاشىلىق باسقار­ما­سىنىڭ باسشىسى يگور الەكسەەۆ ءوڭىر­دى گازبەن قامتۋ باعىتىنداعى جۇ­مىستاردى باياندادى. ونىڭ ايتۋىنشا، بيىل وبلىس اكىمىنىڭ تاپ­سىر­ماسىنا سايكەس، شالعاي اۋىل­دارعا «كوگىلدىر وتىن» جەتكىزۋ باستاماسى باسىمدىققا يە. 2019 جىلى ەلدى مەكەندەرگە گاز جەتكىزۋ ءۇشىن ءتۇرلى بيۋدجەت كوزدەرىنەن 17,6 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ، 58 نىساننىڭ قۇرى­لى­سى جۇرگىزىلگەن. ناتيجەسىندە، 2020 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا دەيىن ءتۇر­كىستان وبلىسىندا 412 ەلدى مەكەن (48,9%) گازبەن قامتىلعان. بيىل وب­لىستا 23 نىساننىڭ قۇرىلىسى اياق­تالىپ، تاعى 31,4 مىڭ تۇرعىن گاز­بەن قامتىلىپ، بۇل يگىلىككە قول جەت­كىزگەن ەلدى مەكەندەر سانى 424-كە ارتپاق.

دەگەنمەن كوميسسيا مۇشەلەرى بۇل سالادا پروبلەما وتە كوپ ەكەنىن ايتىپ، جاۋاپتى باس­قار­ما مەن «قازترانسگاز» اق باس­شى­لى­عى­نا وتكىر سۇراقتار قويدى. وبلىس­تىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى جانە بايدىبەك، جەتىساي اۋدانى اكىم­دىك­تەرىنىڭ وكىلدەرى تۇرعىندار تاراپىنان گازدىڭ قوسىلماي جاتقانىنا شا­عىم كوپ ەكەنىن جەتكىزدى. اسىرەسە، تەح­نيكالىق شارتتى جاساۋ كوپ سوز­بالاڭعا سالىنادى. تەحنيكالىق شارت جاساۋ جانە گاز قىسىمىن ءول­شەۋ جۇمىستارىندا كەمشىلىكتەر بار.

كوميسسيا وتىرىسىنا قا­تى­سۋ­شىلار وسى قۇجاتتاردى رەت­تەۋ جىلدامدىعىن جەدەلدەتۋ جونىندە تالاپ قويدى. «قازترانس­گاز­ايماق» اق ءتووف ديرەكتورى شال­قار وماربەكوۆ جۇمىستى وڭ­تاي­لاندىرىپ، ناۋرىزدان باستاپ تەح­نيكالىق شارتتار تۇرعىندارعا 5-10 كۇندە بەرىلە باستايدى دەپ ۋادە ەتتى.

سالاعا جاۋاپتى مەكەمەلەر گاز قۇبىرىن كوشەلەرگە دەيىن جۇرگىزەدى.  ال  ۇيگە نەمەسە جەكە مەن­شىك نىسانعا گاز تارتۋ مەنشىك يەسى­نىڭ مىندەتى. وكىنىشكە قاراي، ءۇيىنىڭ ىرگەسىنە كەلىپ تۇرعان گازدى شاڭى­را­عىنا كىرگىزۋگە كەي تۇرعىنداردىڭ قاراجاتى جەتكىلىكسىز. بۇگىندە وب­لىس­تا گازدى ۇيگە كىرگىزۋ قۇنى ورتا ەسەپ­پەن 85 مىڭ تەڭگە بولىپ بەكى­تىل­گەن. ماماندار تۇرعىندارعا مەر­دىگەردى ءجىتى زەرتتەپ، جۇمىس اقىسىن ناق­تى كەلىسىپ بارىپ، تەحنيكالىق شارت جاساۋ كەرەگىن ەسكەرتەدى. سونىمەن بىرگە ءبىر كوشە نەمەسە بۇكىل اۋىل تۇرعىندارى جەدەل قۇجاتتا­رىن رەتتەپ، قارجىسىن دايارلاسا، گاز دا تەز كىرگىزىلمەك. جالپى، اۋدان ءجا­نە قالا اكىمدىكتەرىندە گازداندىرۋ بويىنشا تۇرعىندار اراسىندا ءتۇ­سىندىرۋ جۇمىستارى جاندانۋى ءتيىس.

2013-2014 جىلدارى وبلىستا گاز قۇ­بىرلارى، اگرس-تەر سالىنعان. ءبى­راق «قازترانسگاز»  جانە باسقا دا مە­كەمەلەردىڭ كەلىسپەۋشىلىكتەرى سال­دارىنان 78 ەلدى مەكەندە قۇ­بىر­لار تارتىلسا دا،  گاز جەتكىزىلمەگەن. بۇل ماسەلە بويىنشا وبلىس اكىمى ءومى­ر­زاق شوكەەۆ جۇمىستى كۇشەي­تۋدى تاپسىرعان بولاتىن. اۋدانداردا تۇرعىندار تاراپىنان ليتسەنزيا­سى بار مەكەمەلەرمەن قۇجاتتارىن ءرا­سىمدەپ، جەكە ۇيلەرگە گاز كىرگىزۋ جۇ­مىسى كەشەۋىلدەۋدە. سەبەبى ەلدى مەكەندەردىڭ كوشەلەرىن جانە اۋماق­تارىن تابيعي گازبەن قانىمداۋعا ماماندار جەتپەي جاتىر. بۇل رەتتە گاز تاسىمالداۋشى مەكەمەلەر «قاز­ترانسگازايماق» اق مەن «ينتەرگاز­ور­تالىقازيا» اق-نا جۇمىستى كۇ­شەيتكەن ءجون.

جيىندى جۇرگىزگەن Nur Otan پار­تياسى تۇركىستان وب­لىس­تىق فيليالى جانىنداعى پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسيا­سى­نىڭ توراعاسى قاينار اباسوۆ تۇر­عىنداردى ساندالتپاي، جۇمىس ساپاسىن كوتەرۋ كەرەگىن ايتتى.

Nur Otan پارتياسى تۇركىستان وب­لىستىق فيليالى توراعا­سى­نىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بەيسەنباي تاجىباەۆ پارتيا فيليالى جا­نىنداعى وسى كوميسسيا ارقىلى اۋ­دانداردى ارالاپ، تۇرعىندارمەن كەز­دەسۋدى ۇسىندى. سول كوشپەلى كەز­دەسۋلەردە گاز سالاسىنداعى ءتۇيت­كىلدەر تارقاتىلىپ، شەشۋ جولدارى قاراستىرىلادى. سونىمەن بىرگە «كو­گىلدىر وتىن» ماسەلەسىندەگى بيۋروك­راتيالىق كەدەرگىلەردى ازايتىپ، ءوزارا تۇسىنىستىكپەن جۇمىس ءىس­تەۋگە شاقىردى. بۇل ۇسىنىستى «قاز­ترانسگازايماق» اق ءتووف دي­رەك­تورى شالقار وماربەكوۆ پەن دەپۋ­تاتتار جانە كوميسسيا مۇشە­لەرى قولدادى. ناۋرىزدا ارنايى كوميسسيا بىرنەشە اۋداندا بولىپ، گاز­داندىرۋ بارىسىن تىكەلەي قادا­عالاماق.

Nur Otan پارتياسى تۇركىستان وبلىستىق فيليالى جانىن­داعى پارتيالىق باقىلاۋ كوميسسيا­سى وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بىرقاتار ماڭىزدى شەشىم قابىلداندى. بايدىبەك، سارىاعاش، قازىعۇرت، شاردارا، وتىرار جانە ساي­رام اۋدانىنداعى «كوگىلدىر وتىن» پروبلەماسىن زەردەلەپ، ونى جە­دەل شەشۋ جونىندە ۇسىنىس بەرىلدى. تۇركىستان قالاسىن گازبەن قامتۋ­دى جەدەلدەتۋ كەرەكتىگى دە ءسوز بولدى.

تۇرعىندار مۇددەسىن قورعاۋ ءۇشىن قوعامدىق باقىلاۋ ءجا­نە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى كۇشەيەدى.

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار