23 قاڭتار, 13:26 791 0 قوعام Túrkistan Gazeti

ەلۆيرا ەسمۇحانوۆا: ۆولونتەرلىك نەگىزى – شىن نيەت، شىنايى امالدار

– «استانا جاستارى» جاستار رەسۋرستىق ورتالىعى قالاي قۇرىلدى؟

– «استانا جاستارى» ورتالىعى 2014 جىلى نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمشىلىگىنىڭ باستاماسىمەن قالا جاستارىن قولداۋ جانە دامىتۋ ماقساتىندا قۇرىلدى. ءوزىم وسى ورتالىق قۇرىلعان كۇننەن باستاپ جۇمىس ىستەيمىن. اقپان ايىندا ورتالىعىمىزدىڭ قۇرىلعانىنا 6 جىل تولادى. ورتالىق قۇرىلعان كۇننەن باستاپ ەلورداداعى اۋقىمدى ءىس-شارالارعا اتسالىسىپ كەلەمىز. رەسۋرستىق ورتالىعىمىز جاستار اراسىندا ەرىكتىلىك قوزعالىستى دامىتۋ، اۋلا كلۋبتارىن دامىتۋ، جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ جانە كاسىپتىك باعدار بەرۋ، قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ باعىتتارىن قامتيدى.

ءوزىم كوكشەتاۋ قالاسىندا تۋىپ-ءوسىپ، ءبىلىم الدىم. وقۋ بىتىرگەن سوڭ بولاشاعىمدى باس قالامەن بايلانىستىرعىم كەلدى. كوزىمدى جۇمىپ ەلورداعا جۇمىس ىزدەپ كەلدىم. باعىما وراي نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمشىلىگى قۇرعالى جاتقان جاستار ورتالىعىنا جۇمىسقا ورنالاستىم. العاش قۇرىلعان كەزدە ورتالىقتا مەنەن وزگە قىزمەتكەر بولمادى. مەنىڭ الدىمدا قالا جاستارىن بىرىكتىرۋ ماقساتى تۇردى. ويتكەنى بۇل قالادا ەشكىمدى تانىمايتىن ەدىم. بىراق العا قويعان ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بىلەك سىبانىپ جۇمىسقا كىرىسىپ كەتتىم. سول تۇستا ءبىر مۇناي كومپانياسى ۇلكەن جوبا باستادى. مەن وسى جوبانى جاساي الامىن دەپ وزىمە سەنىپ، باسىنان-اياعىنا دەيىن تەگىن ۇيىمداستىرۋ جۇمىستارىن ءوز موينىما الدىم. 3 اي بويى قالامىزدىڭ ەڭ ءبىلىمدى، بەلسەندى جاستارىمەن جۇمىس ىستەدىم. وسىلايشا مەنىڭ كومانداما ەرىكتى بولىپ 20-عا جۋىق جاس جينالدى. العاشقى جىلدارى ءىرى ساۋدا ورتالىقتارىندا فلەشموبتار مەن كونتسەرتتەر ۇيىمداستىردىق. ورتالىق تۋرالى ەستىگەن مەكتەپ وقۋشىلارى، كوللەدج جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى وزدەرى ءبىزدىڭ ورتالىعىمىزعا جينالا باستادى. ەندىگى ماقساتىمىز قوعامعا پايدالى ىسپەن اينالىسۋ ەدى. ول ۋاقىتتا ۆولونتەرلىك قىزمەتتىڭ قالاي جۇزەگە اساتىنىن ەشكىم بىلمەيتىن، ادامداردىڭ تەگىن كومەكتەسەتىنى جايىندا عانا ەستيتىنبىز.

– ۆولونتەرلىك ۇيىم رەتىندە قوعامنىڭ قاي سالاسىنا كومەك قولىن سوزىپ جاتىرسىزدار؟

– نەگىزىنەن كوپتەگەن ەرىكتىلەر ۇيىمى ونداعان جىلدار بويى ءبىر-ەكى باعىتتا عانا داميدى. «استانا جاستارى» ورتالىعى قوعامنىڭ دامۋى مەن سۇرانىسىنا ساي بەيىمدەلىپ وتىر. ورتالىقتىڭ ءار جىل سايىن باعىتى وزگەرىپ وتىرادى. ويتكەنى ءححى عاسىر ءموبيلدى، جىلدام بولۋدى تالاپ ەتەدى. ءبىزدىڭ ۇيىمنىڭ نەگىزگى بولىگىن جاستار قۇرايتىندىقتان ولارعا تۋرا جول كورسەتۋ، دۇرىس باعىتتا دامىتۋ، شيراتۋ ماڭىزدى. العاشىندا تەگىن كونتسەرت قويۋدان باستاعان ءبىز كەيىن بالالار ۇيىنە كومەك كورسەتۋدى، ەلوردامىزدىڭ تازا قالاعا اينالۋىنا ۇلەس قوسىپ، ەكولوگيالىق باعىتقا ءمان بەرە باستادىق. بيىلدان باستاپ الەۋمەتتىك باعىت پەن توتەنشە جاعدايلاردا كومەك قولىن سوزۋدى ماقسات ەتىپ وتىرمىز. قالامىزدىڭ توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىمەن مەموراندۋمعا قول قويىپ، جاردەم بەرۋدى باستاپ كەتتىك.

توتەنشە جاعداي بويىنشا جۇمىسىمىز ەكى باعىتتا جۇزەگە اسادى. ءبىرىنشىسى – ءورت قاۋىپسىزدىگى، ەكىنشىسى – سۋعا ءتۇسۋ كەزىندەگى قاۋىپسىزدىك. قالامىز بويىنشا جەر ۇيدە تۇراتىن سوعىس ارداگەرلەرى مەن جالعىزباستى زەينەتكەرلەرىمىزگە ءورت قاۋىپسىزدىگى شارالارى تۋرالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەمىز. وكىنىشكە قاراي، ءبىز الدىمەن ءۇي تۇرعىزۋدى ويلايمىز، ال ءورت قاۋىپسىزدىگىن كەيىنگە قالدىرامىز. ءتىپتى توتەنشە جاعداي قىزمەتكەرلەرىنە ەسىك اشقىسى كەلمەيتىن تۇرعىندار دا بار ەكەن. بىراق سول تۇرعىندار ۆولونتەرلەرگە سەنىممەن قارايدى.

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى – بىزدە ادامدار شومىلۋعا بولمايتىن جەرلەرگە سۋعا تۇسەدى، قاۋىپسىزدىكتى ەسكەرمەيدى. سونىمەن قاتار قالادا اشىق قالعان كارىز قۇبىرلارىنىڭ قۇدىقتارى قاقپاقسىز جەرلەردە تۇرعىنداردىڭ اباي بولۋىن ەسكەرتۋدى دە مىندەتىمىز دەپ بىلەمىز. «استانا تازالىق» كومپانياسىمەن بىرلەسىپ قالادا قار تازالاۋ جۇمىستارىنا دا اتسالىسىپ جاتقان جايىمىز بار. توتەنشە جاعداي بويىنشا كومەك قولىن سوزعان ەرىكتىلەرگە اپتاسىنا ەكى رەت باسسەينگە بارۋ مۇمكىندىگى بەرىلىپ وتىر. بۇل – ەرىكتىلەردىڭ ەڭبەگىن باعالاۋ، جاعداي جاساۋ، قوعامدا وڭ كوزقاراستىڭ قالىپتاسۋى دەپ تۇسىنەمىز.

– حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە دە اتسالىسىپ جۇرسىزدەر عوي؟

– ءبىزدىڭ قالامىزدا وتە قىزىقتى ءىس-شارالار ءجيى ۇيىمداستىرىلادى. قالا اركەز ەرىكتىلەرگە مۇقتاج بولعان جانە بولا دا بەرمەك. ەگەر بۇرىن قالالىق ءىس-شارالاردا بوي كورسەتسەك، قازىر رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جانە نۇر-سۇلتان جانە ششۋچينسك قالاسىندا وتەتىن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءىس-شارالارعا قاتىسامىز. ماسەلەن، 2015 جىلى ۇيىمداستىرىلعان مۋزتۆ پرەمياسىنا تمد ەلدەرىنەن قوناقتار كەلدى. بۇل قازاقستانداعى جوعارى دەڭگەيدە وتكەن ەڭ ۇلكەن كونتسەرت بولاتىن. ال 2017 جىلى EXPO كورمەسىنە اتسالىستىق. 2018 جىلى حالىقارالىق G-Global شاراسىندا روبوت سوفيانى ءبىزدىڭ 15 جاستاعى ۆولونتەرىمىز الىپ ءجۇردى. ترياتلون، كۇرەستەن الەم چەمپيوناتى، پاۋەرليفتينگ، بوكس، حوككەي، فۋتبول سىندى سپورتتىق شارالاردىڭ وتۋىنە اتسالىستىق. فورۋمدار مەن مادەني ءىس-شارالاردان دا قالىس قالمايمىز. ءبىز جىلىنا 30-40 حالىقارالىق شارانى وتكىزۋگە قاتىسامىز، ال جالپى جىل بويىنا 150-دەن استام ءىس-شاراعا اتسالىسامىز.

ەرىكتىلەر قاتارىندا بىرنەشە ءتىل مەڭگەرگەن جاستار بارشىلىق. حالىقارالىق دەڭگەيدە وتەتىن ءىس-شارالارعا ەكى كۇننىڭ ىشىندە 200-400 ەرىكتى جيناي الامىز. ۆولونتەرلەرىمىزدىڭ الدى شاقىرتۋمەن قىتايعا ەكى رەت، بەلارۋس، قىرعىز رەسپۋبليكاسى مەن وزگە دە ەلدەرگە بارىپ كەلدى.

– بۇگىنگى قوعامنىڭ ۆولونتەرلەرگە دەگەن كوزقاراسى قانداي؟

– وسىدان ون شاقتى جىل بۇرىن حالىقتىڭ ۆولونتەرلەرگە دەگەن كوزقاراسى قالىپتاسپاعان بولاتىن. كەڭەستىك كەزەڭ كۇيرەگەننەن كەيىن كوپ ادام جۇمىسسىز قالدى. ولاردىڭ ميىندا تەك اقشا تابۋ كەرەك دەگەن وي قالىپ قويدى. قوعامعا تەگىن كومەك قولىن سوزعىسى كەلگەن بالاعا اتا-اناسى «وسىنىڭ ساعان نە قاجەتى بار؟ ونىڭ ورنىنا جۇمىس ىستەپ، اقشا تاپ» دەپ ايتادى. ءتىپتى «ۆولونتەر دەگەن قولدارىنا تۋ ۇستاپ كونتسەرتتە ءماز بولىپ تۇراتىن جاستار ما؟» دەپ سۇرايتىن.

بىراق 2017 جىلى الماتى قالاسىندا وتكەن ۋنيۆەرسيادا مەن نۇر-سۇلتان قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان EXPO-دان سوڭ ادامدار ۆولونتەرلىك قىزمەتتىڭ كەرەك ەكەنىنە كوز جەتكىزدى. ويتكەنى حالىقارالىق ءىس-شارالار ۆولونتەرلەردىڭ كومەگىنسىز جۇزەگە اسۋى قيىن ەكەنىن ۋاقىتتىڭ ءوزى دالەلدەدى. جالپى، حالىقتىڭ ەرىكتىلەرگە دەگەن وڭ كوزقاراسى قالىپتاسىپ كەلە جاتىر. پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2020 جىلدى ەرىكتىلەر جىلى دەپ اتاۋى جۇمىسىمىزعا جاڭا سەرپىن، تىڭ لەپ اكەلدى. قازىر حالىق ءبىر-بىرىنە كومەك قولىن سوزىپ، جۇمىلا كوتەرگەن جۇكتىڭ جەڭىل كەلەتىنىن كورىپ ءجۇر. قانشاما وتانداسىمىز ءوزارا قايتارىمسىز كومەكتىڭ ارقاسىندا شەتەلدە وپەراتسيا جاساتىپ، دەرتىنە ەم تاۋىپ جاتىر. كەيبىر كوپبالالى وتباسىلار حالىقتىڭ اۋىزبىرشىلىگى مەن قولداۋىنىڭ ارقاسىندا ءۇيلى بولدى. سونىمەن قاتار بالالار ۇيىنە باراتىن حالىقتىڭ دا قاراسى كوبەيگەن. وسىنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ قوعامنىڭ ىزگىلىككە، قايىرىمدىلىققا بەت بۇرعانىن كورسەتەدى.

– ادامدار ۆولونتەرلىكپەن اينالىسۋعا قاي كەزدەن باستاپ كىرىسكەنى دۇرىس دەپ ويلايسىز؟

– ۆولونتەرلىك تاربيە وتباسىنان، مەكتەپ جاسىنان بەرىلگەنى دۇرىس دەپ سانايمىن. مەكتەپ جاسىنداعى ءجاسوسپىرىم بىرەۋگە كومەك قولىن سوزعىسى كەلىپ تۇرادى، ويتكەن بۇل جاستا ولار مەيىرىمدى ءارى زەردەلى. «مەنىڭ اقشا تابۋىم كەرەك» دەگەن وي جوق. ۆولونتەرلىكتىڭ نە ەكەنىن كورگەن جاس بولاشاقتا قايىرىمدىلىق جاساۋدى ءومىر سالتىنا اينالدىرادى. ءوزىڭىز كورىپ تۇرعان مىنا قوراپتاعى اياق كيىمدەر جاڭا عانا كەلدى. مەنىڭ جانىمدا 6 جىل بويى ۆولونتەر بولعان جىگىت بۇگىن مۇقتاج جاندارعا دەپ وسى اياق كيىمدەردى سىيعا تارتىپ جىبەردى. ايتا بەرسەك، مۇنداي مىسالدار كوپ. ۆولونتەر بولعان ادام ارتىلعان ءبىر زاتتى كورسە، «مۇنى بىرەۋگە بەرىپ، كومەكتەسۋ كەرەك» دەپ ويلاپ تۇرادى. ويتكەنى ەرىكتى بولۋ – وزگەنىڭ ءومىرىن جاقسارتۋعا ۇلەس قوسۋ، قايتارىمسىز كومەك بەرۋ.

– جەكە تاجىريبەڭىزگە سۇيەنە وتىرىپ، ۆولونتەرلىك قىزمەتتىڭ جاستارعا قالاي اسەر ەتەتىنىن ايتىپ بەرىڭىزشى؟

– ۆولونتەرلىك ءار ادامعا ارقالاي اسەر ەتەدى. وتە قاتتى وزگەرەتىندەر، جايلاپ وزگەرەتىندەر جانە  قانشا جىل ۆولونتەر بولسا دا، ىزگىلىكتى جۇمىس اتقارسا دا وزگەرمەيتىندەر بار. بۇل ەندى مىنەزگە بايلانىستى دۇنيە. وزگەرە الاتىن جانە وزگەرۋدى قالامايتىن ادامدار بولادى. ومىردە قانشا قيىندىق كورسە دە، ءوزىن جوعالتپاي ساقتاپ قالعان كەرەمەت جاندار بار. ال جاماندىقتى كوپ كورگەننەن كەيىن جاقسىلىقتىڭ بارىنا سەنبەيتىندەر دە بار. ولار ءومىر بويى «مەندە ءبارى جامان بولعان جانە الداعى ۋاقىتتا دا ءبارى جامان بولادى» دەپ ويلايدى. ءوزى وزگەرۋدى قالاماعان ادامعا قول ۇشىن بەرۋ قيىن.

كەيدە ەرىكتى جاستار وزدەرىنىڭ جاقسى جاققا قاراي وزگەرگەنىن وزدەرى بىلمەي قالادى. وزگەلەرگە كومەكتەسە ءجۇرىپ وزىنە جاقسىلىق جاساپ جۇرگەنىن بايقامايدى. ۆولونتەرلىك قىزمەتتە جۇرگەن جاستار ۋاقىتتى ءتيىمدى وتكىزەدى، اينالاسىنداعىلارمەن جانە قوعاممەن دۇرىس قارىم-قاتىناس قۇرادى، وزىنە جانە وزگەگە كوتەرىڭكى كوڭىل كۇي سىيلايدى. مەن ءبىزدىڭ ورتالىققا كەلگەن ءاربىر جاسقا «ءوز-وزىڭمەن بول! قانداي ادام بولعىڭ كەلەدى، وسى جەردە سونداي ادام بول. بۇل جەردە ءومىرىڭنىڭ جاڭا پاراقتارىن باستاي الاسىڭ» دەپ ايتامىن.

«استانا جاستارى» بازاسىندا  2 800 ەرىكتى تىركەلگەن. ءبىز ەشقاشان ءبىزدىڭ سانىمىز كوپ دەپ ايتپايمىز. ويتكەنى ءبىزدىڭ ورتالىق ءۇشىن الدىمەن ۆولونتەردىڭ ءوزى ماڭىزدى، سودان كەيىن بارىپ ءىس-شارالارعا قاتىسامىز. ۆولونتەرلىك جاستارعا ومىردە تاڭداۋ جاساۋدا اداسپاۋ جانە ءوزىن جوعالتپاۋ ءۇشىن كەرەك.

ەرىكتىلەر – جاقسىلىقتىڭ جارشىسى، مەيىرىم ءدانىن سەبۋشى. ادام ءوزىنىڭ ادام ەكەنىن ءتۇسىنۋ ءۇشىن دە قوعامعا كومەكتەسۋى ءتيىس. ويتكەنى ىزگى قوعام ءوزارا كومەكتىڭ ارقاسىندا قالىپتاسادى. قايىرىمدى ادام اتا-اناسىنا دا، قوعامعا دا، قورشاعان ورتاعا دا، ءتىپتى جانۋارلارعا دا قايىرىمدى.

 

سۇحباتتاسقان

ارايلىم جولداسبەكقىزى

سوڭعى جاڭالىقتار