12 جەلتوقسان, 11:06 524 0 قوعام Túrkistan Gazeti

الدان سمايىل: تاۋەلسىزدىگىمىزدى  باياندى ەتە بىلگەنىمىز – ۇلكەن ەرلىك

– جەلتوقسان – قازاقتىڭ قاسيەت ايى. ال حالقىمىزدىڭ تا­نىم-تۇسىنىگىندە «قاسيەت»، «كيە» سىندى ۇعىمدار ەرەكشە قاستەرلى ەكەنى بەلگىلى.  وسى اي­دا ەلىمىز تاۋەلسىزدىگىن ال­دى. وسى جولدا قازاقتىڭ تارت­پاعان ازابى جوق. قالاي وي­لايسىز، بۇگىنگى ۇرپاق ۇلتى­مىزدىڭ باسىنا قونعان وسى­ناۋ تەڭدەسسىز باقتىڭ قا­دىرىنە جەتىپ، قاسيەتىن سەزىنە الىپ ءجۇر مە؟

– ەڭ باستىسى، ءبىز سان جىلدار بويى زارىقتىرىپ، ساعىن­تىپ، اڭساتىپ جەتكەن تاۋەلسىز­دىك­تى قولدان شىعارىپ الماي، ساقتاپ قالدىق. قادىرىنە جەتىپ، قاسيەتىن سەزىنبەسەك، با­سىمىزعا قونعان باقتى قو­لىمىزدان سۋسىتىپ شى­عارىپ الۋىمىز دا عاجاپ ەمەس ەدى عوي. تاۋەلسىزدىككە قول جەت­كىزۋدەن بولەك، ونى باياندى ەتۋ دە وڭاي ەمەس. ەگەمەندىكتىڭ ال­عاشقى جىلدارىندا بۇعان كۇ­مان كەلتىرگەندەر دە بولدى. ءويت­كەنى قازاقستاندى كوپتەگەن ۇلتتىڭ وكىلى مەكەن ەتەدى، سول كە­­زەڭدەگى ونسىز دا ەكو­نومي­كا­لىق، الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ شاتقاياقتاپ تۇرعان تۇسىندا «ۇلتارالىق كەلىسپەۋشىلىكتەر ورىن الۋى مۇمكىن، سودان تاۋەل­سىزدىكتىڭ باياندى بولۋى نە­عايبىل» دەگەن ويلار دا اي­تىلعانى راس. الايدا قازاقستان بۇل الما-عايىپ كەزەڭنەن ءوتتى، ۇلكەن سىناقتان ءسۇرىنىپ كەتپەي، ەل بولىپ ەڭسەردى. وڭاي بولعان جوق، ارينە. قيىندىعى كوپ، تاۋەكەلى مول كەزەڭنەن شىعۋى­مىزعا ەلباسى كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. وسىنىڭ ارقاسىندا مەملەكەتتىڭ تۇتاستىعى مەن دەربەستىگىن، حا­لىقتىڭ ىنتىماق-بىرلىگىن ساق­تاي الدىق. تاۋەلسىزدىك جىلدا­رىن­داعى ەرلىككە پارا-پار ەڭ باستى جەتىستىگىمىز وسى دەۋگە بولادى.

– ءوزىڭىز دە ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىندا قازىرگى اس­تانامىزدا ەلدىڭ رۋحىن وياتۋعا بەلسەنە اتسالىسىپ، قو­عام قۇرىپ، گازەت اش­تىڭىز، وندا ۇلتتىق ماسەلە­لەر­دى تۋ ەتىپ كوتەرگەنىڭىزدى بىلەمىز. سول ءبىر وتپەلى، ءولارا ۋا­قىتتاعى قىزمەتىڭىز جايلى ايتىپ وتسەڭىز.

– ءيا، ول ءبىر ەستەن كەتپەس، قيىندىعى مەن قاربالاسى مول كە­زەڭ ەدى. توقسانىنشى جىل­دار­دىڭ باسىندا ەلىمىزدە العاش رەت «ءتىل جانە مادەنيەت» قوعامىن قۇردىق. ءبىر كەزدەرى داۋىرلەپ تۇرعان كەڭەس ۇكىمەتىنىڭ قاۋقارى كەمىپ، قايراتى قايتقان شاق. ەل بولىپ، ەڭسە تىكتەسەك، تۋعان ءتىلىمىزدىڭ مارتەبەسىن بيىكتەتسەك، ءتول اتاۋلارىمىزدى، سالت-سانامىزدى جاڭعىرتساق دەگەن ماقسات تۇردى كوكەيىمىزدە. وسى جولدا مۇمكىندىگىمىز جەتكەنشە ەڭبەك ەتۋگە تىرىستىق، قولدان كەلگەنشە ۇلتتىق مۇددەمىزدى قورعاۋعا ىقپال ەتتىك. كوپتەگەن يدەيا، باس­تامالارىمىز جۇزەگە استى. ءما­سەلەن، بۇرىن بۋدەننىي اتال­عان قاجىمۇقاننىڭ تۋعان جەرىنە  داڭقتى پالۋانىمىزدىڭ اتىن قايتاردىق. تسەلينوگرادتى اق­مولا اتاۋىنا اۋىستىرۋعا ىقپال ەتتىك. «قاراوتكەل» دەگەن گازەت شىعاردىق، وندا ۇلتتىق مۇددە، تىلگە قاتىستى كوپتەگەن ماقالا باسىلدى. «لاد» سياقتى سلاۆيان قوعامدارىنىڭ جينالىستارىنا قاتىسىپ، ءوزىمىزدىڭ ويىمىزدى اشىق ايتتىق، ماقساتىمىزدى تۇسىندىردىك، مۇددەمىزدى قورعاي بىلدىك. ەرىنبەي، جالىقپاي ءجۇرىپ، قازاق مەكتەپتەرىن كوپتەپ اشۋعا، وسىلايشا ءتىلىمىزدى، ءدىلىمىزدى ساق­تاپ قالۋعا ەل-جۇرتتى ۇگىتتەدىك. وسى­ناۋ تاعدىرلى كەزەڭدە ەلدىك ماسەلەلەردى كوتەرىپ، ەگە­مەن­دىگى­مىز­دىڭ باياندى بولۋى جولىندا ازدى-كوپتى ۇلەس قوسقانىما قۋا­نامىن، شۇكىرشىلىك ەتەم.

– بيىل ەلوردانىڭ الاتاۋ­دان اراق توسىنە قونىس تەپ­كە­نىنە جيىرما جىلدان اس­تى. ءبىر كەز­دەرى ءوزىڭىز تسەلي­نوگ­راد اتاۋىن اقمولا دەپ ءوز­گەرتۋگە ءبىر كىسى­دەي ۇلەس قوس­قان بولساڭىز، بەر­تىندە نۇر-سۇلتان اتاندى. اتاۋى عا­نا ەمەس، اجارى دا ادام تا­نىماستاي  وزگەردى. بۇل دا تاۋە­ل­سىزدىگىمىزدىڭ جەمىسى عوي. 

– ارينە، ءسوز جوق، استانا – تاۋەل­سىزدىگىمىزدىڭ جەڭىسى. ەندى وسىناۋ ازات ەلدىڭ استاناسىندا ۇلتتىق مۇددەمىزدىڭ ءباسى بيىك بولۋى كەرەك ەكەنى ەشكىمنىڭ تالاسىن تۋدىرماسا كەرەك. ەل  تى­نىش، حالقىمىز ءوزارا تاتۋ. وسى تىنىشتىق بۇزىلماسىن، ىن­تىماقتان ايىرماسىن، ەل ءىشى ءبۇ­لىنبەسىن. ەندى جاتقا جاۋتاڭ­داپ، ەسەمىز كەتپەسىن دەپ تىلەيمىن. تاۋەلسىزدىك كۇنى – ءبىر-ءبىرى­مىزگە قۇتتىقتاۋ ايتىپ، توي توي­لاپ قانا قوياتىن ەمەس، وسىنداي ماسەلەلەردى ويلاپ، الدى-ارتىمىزعا قارايلاپ، بار-جوقتى سارالاپ، جۇرگەن جولىمىزعا، جەت­كەن جەتىستىك، كەتكەن كەمشى­لىگىمىزگە ەسەپ جاسايتىن، ال­دا­عىعا جوسپار قۇراتىن كەز بولۋى ءتيىس دەپ ويلايمىن.

– اڭگىمەڭىزگە راقمەت!

 

سۇحباتتاسقان شىنار تۇرلىبەكقىزى

سوڭعى جاڭالىقتار