3 جەلتوقسان, 15:31 433 0 الەۋمەت اسىل تۇمار

اۋىل بالاسىنىڭ قالا وقۋشىسىنان قاي جەرى كەم؟!

PISA حالىقارالىق باعدارلاماسىنىڭ 2015 جىلعى زەرتتەۋىنە سايكەس، ەلىمىزدىڭ اۋىلدى ەلدىمەكەندەرىندەگى وقىتۋ دەڭگەيى قالاداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنان 12 بالعا تومەن، بىلايشا ايتقاندا، اۋىل بالالارى ءبىر جىلعا (كەي ايماقتاردا ودان كوپ) ارتتا. بۇل تەڭسىزدىكتىڭ سەبەبى نەدە؟

ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوتسەنتى جاسۇلان نۇرباەۆ اۋىل مەكتەپتەرىندەگى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنا قاتىستى زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەسىمەن ءبولىستى. ساراپشى الدىمەن اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىنا تەكسەرۋ جۇرگىزگەن. زەرتتەۋ مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك، ەلدىمەكەندەگى مەكتەپتەردىڭ 20 پايىزى بەيىمدەلگەن عيماراتتاردا (بۇرىڭعى كلۋبتار، بالاباقشالار جانە تاعى باسقا) وتىر. اۋىلداعى مەكتەپتەردىڭ 47 پايىزىنىڭ اجەتحاناسى دالادا. اپاتتى جاعدايداعى مەكتەپتەردىڭ 90 پايىزىنان كوبى اۋىلدى جەرلەردە ورنالاسقان.

بۇدان وزگە، زەرتتەۋ بارىسىندا اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق بازامەن قامتاماسىز ەتىلۋىنە ماڭىز بەرىلگەن. قازاقستان اۋماعىنداعى مەكتەپتەردىڭ 63 پايىزىنا عانا كەڭجولاقتى ينتەرنەت قولجەتىمدى. اۋىلداعى جاعداي تىپتەن قيىن، شاعىن كەشەندى مەكتەپتەردىڭ تەك 13 پايىزىندا قەڭجولاقتى ينتەرنەت بار. كومپيۋتەرمەن جابدىقتاۋ ءىسى دە ءماز ەمەس. اۋىلدا ءبىر كومپيۋتەرگە بەس بالادان، قالالىق جەرلەردە ون بالادان كەلەدى. ونىڭ ۇستىنە بۇل قۇرىلعىلاردىڭ 80 پايىزدان استامى ەسكىرگەن، الماستىرۋدى قاجەت ەتەدى.

زەرتتەۋشى، سونىمەن قاتار، اۋىل مۇعالىمدەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسى دە دەندەپ تۇرعانىن العا تارتادى. اۋىلداعى ۇستازداردىڭ 24 پايىزىندا مۇلدەم كاتەگوريا جوق، جوعارى كاتەگورياسى بار مۇعالىمدەردىڭ ۇلەسى قالامەن سالىستىرعاندا ەكى ەسە تومەن.

وسىلايشا ساراپشى اۋىل مەن قالا مەكتەپتەرىندەگى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ اراسى جەر مەن كوكتەي ەكەنىن ناقتى دەرەكتەرمەن دالەلدەپ وتىر جانە «ىشكى ەميگراتسيانىڭ كۇشەيۋىنە بىردەن-ءبىر سەبەپ – اۋىلدى جەردەگى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىنىڭ تومەن بولۋى. ءبىز ءبىلىم جۇيەسىن جەتىلدىرۋدە دامىعان مەملەكەتتەردىڭ تاجىريبەسىنەن قۇندىلىق ىزدەپ جاتامىز، بىراق ەڭ باستى قۇندىلىق – تەڭدىك ەكەنىن، مۇمكىندىكتەر تەڭدىگى ەكەنىن ۇمىت قالدىرعاندايمىز» دەيدى جاسۇلان نۇرباەۆ.

سۋرەتتە – اۋىل بالالارى، اۆتورى – ايگەرىم بەگىمبەت.

سوڭعى جاڭالىقتار