6 قاراشا, 20:38 379 0 ادەبيەت انار لەپەسوۆا

"بەسىنشى جاتاقحانا" – بالعىن داۋرەن بايانى

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىندە وسى ءبىلىم ورداسىنىڭ تۇلەگى، «ايقىن» گازەتىنىڭ الماتىداعى مەنشىكتى ءتىلشىسى، جاس جازۋشى اباي ايماعامبەتتىڭ «بەسىنشى جاتاقحانا» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ستۋدەنتتىك شاقتىڭ شۋاقتى ەستەلىكتەرىن قاۋزاعان تۋىندىنىڭ تانىستىرىلىمىنا اۆتوردىڭ ۇستازدارى، دوستارى، ستۋدەنتتەر مەن باق وكىلدەرى قاتىستى. شاكىرتىنىڭ جەتىستىگىنە مارقايعان فاكۋلتەت ۇستازدارى اباي ايماعامبەتتىڭ ەڭبەگىن جوعارى باعالاپ، شىعارمالىعىنا تابىس تىلەدى. كىتاپ كەيىپكەرلەرى – ابايدىڭ كۋرستاس دوستارى دا جىلى لەبىزدەرىن ءبىلدىرىپ، كوپتىڭ الدىندا تولقىپ وتىرعان قۇرداستارىنا قولداۋ كورسەتتى. جيىن سوڭىندا ءبىز دە اۆتورعا قۇتتىقتاۋىمىزدى جەتكىزىپ، از-كەم سۇحباتتاسقان ەدىك.  

– اباي، تىرناقالدى تۋىندىڭ – «بەسىنشى جاتاقحانانىڭ» تۇساۋكەسەرى قۇتتى بولسىن! قازۇۋ-دىڭ جۋرفاگىندا قاتار وقىعان، ايگىلى بەسىنشى جاتاقحانانى بىرگە پانالاعان دوستارىڭا ارناعان بۇل كىتاپتى شىعارۋ تۋرالى وي قاشان كەلدى؟  

– راقمەت! بۇل كىتاپتى قولعا الۋ تۋرالى وي ەكى-ءۇش جىل بۇرىن كەلگەن. بىراق ول ۋاقىتتا بىردەن شىعارۋعا قارجى قولبايلاۋ بولدى. ءارى ەستەلىك ايتىپ وتىرۋعا ءالى ەرتە سياقتى كورىنىپ، تارتىنىپ تا ءجۇردىم. بيىل وسى ءىستى اياقتاۋعا تىرىسىپ باقتىم. الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالانعان، جاريالانباعان بارلىق ەستەلىك-اڭگىمەلەردىڭ باسىن قوسىپ، توپتاستىرىپ، «مۇقابا» باسپاسىنان شىعاردىم. تارالىمى – 500 دانا بولدى.

– كىتاپ باسپادان شىعىپ، قولىڭا تيگەندە ەڭ اۋەلى كىمنىڭ باعاسىن الۋعا اسىقتىڭ؟

– فاكۋلتەتتە ساباق بەرگەن ۇستازدارىم وسى ەستەلىكتەر ءۇشىن مەنى ءاردايىم كوتەرمەلەپ، باعاسىن بەرىپ جۇرەتىن. كىتاپ ەتىپ شىعار دەپ وي تاستاعان دا سول كىسىلەر. سوندىقتان كىتاپ قولعا تيە سالىسىمەن الدىمەن مۇرات شايماران، كاكەن قامزين، ساعاتبەك مەدەۋبەك، مولداحان ابدراەۆ اعالارىما اپارىپ بەردىم. ولار جىلى پىكىرلەرىن ءبىلدىرىپ، قاناتتاندىردى. ءتىپتى كەي تۇستارىن تالداپ، اشىپ تا بەردى.

– بۇرىن جاتاقحاناداعى كۋرستاستاردىڭ قىزىقتى ساتتەرى تۋرالى باۋىرجان ومارۇلى اعامىزدىڭ ەستەلىكتەرىن تامسانا وقىعان ەدىك. بۇل تاقىرىپتى بۇگىن ءوزىڭ جالعاپ وتىرسىڭ. ۇستازىڭ كاكەن قامزين جىل سايىن فاكۋلتەتتى بىتىرگەن تۇلەكتەر وسىنداي كىتاپ شىعارسا دەگەن ويىن جەتكىزدى. ءىزىڭدى باسقان ءىنى-قارىنداستارىڭنىڭ اراسىندا وسى تاقىرىپتا قالام تەربەپ جۇرگەندەر بار ما؟

– الەۋمەتتىك جەلىدەن ءبىردى-ەكىلى جازبانى كوزىم شالعانى بار. بىراق تۇراقتى تۇردە جازىپ جۇرگەندەردى بايقامادىم. كوبى جازبالارىما پىكىر قالدىرعاندا «شىركىن، ءبىزدىڭ دە بۋىننان وسىلاي جازاتىن ادام شىققاندا» دەپ جاتادى. مۇمكىن ۋاقىت تاپشى، مۇمكىن ءوز قاتارلارىندا ءدال بىزدىكىندەي قىزىق ساتتەر از بولعان شىعار. مەنىڭ كۋرستاستارىم شەتىنەن قىزىق ادامدار بولدى. ءاربىرىنىڭ باسىنان وتكەن جاعداي ءبىر-ءبىر كوركەم اڭگىمەنىڭ جۇگىن ارقالايدى. سول سەبەپتى دە ماعان ولار تۋرالى جازۋ قىزىق ءارى وڭاي بولدى.

– تۇساۋكەسەردە «بەسىنشى جاتاقحانا» كەيىپكەرلەرىنىڭ ءبارىن بولماسا دا، ءبىرازىن كەزدەستىردىك. قولداۋ كورسەتۋگە كەلگەن دوستارىڭنىڭ وزىڭە دەگەن رياسىز كوڭىلىن اڭعاردىق. شىن دوستىقتىڭ سەن تۇيگەن فورمۋلاسى قانداي؟

– دوستىقتىڭ فورمۋلاسى – ادالدىق. شىن نيەت، اق كوڭىل. تۇساۋكەسەرگە كەلگەن ۇل-قىزدار وقۋعا تۇسكەلى بەرى قاناتتاسىپ، مەنى قولداپ، دەمەپ كەلە جاتقاندار. وسى جىلدار ىشىندە ولار وسى نيەتتەرىنەن اينىعان ەمەس. سوندىقتان شىعارماشىلىق كەشكە ەڭ ادال، ەڭ تالعامپاز، ەڭ مىقتى دوستارىم كەلدى دەپ ايتا الامىن.

–  كىتاپ دۇكەندەرىنە بارعاندا بايقايتىنىمىز – جاستاردىڭ بيزنەس تۋرالى، پسيحولوگيا جايلى كىتاپتارعا قىزىعۋشىلىعى ارتقان. باسقا باعىتتاعى كىتاپتارعا، اسىرەسە، ادەبي تۋىندىلارعا سۇرانىس كەمىگەن. مۇنىڭ اقىرى نە بولماق؟

– ەگەر ادەبي تۋىندىلارعا دەگەن سۇرانىس كەمىسە، ارينە ونىڭ سوڭى رۋحانيات ءۇشىن جاقسىلىققا اكەپ سوقپايدى. بىراق قوعامدا از مولشەردە بولسا دا ادەبيەتكە، مادەنيەتكە قىزىعاتىن قاۋىم بار. سولار رۋحانياتتى ولتىرە قويماس. ول ءۇشىن جاقسىلاپ جارنامالاي ءبىلۋىمىز كەرەك. ءوزىمىز شىعارعان كىتاپتى دا، وزگەنىڭ كىتابىن دا ناسيحاتتاي جۇرگەنىمىز ءجون. بۇل جولدا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى، ينتەرنەت مۇمكىندىكتەردى يگەرۋ قاجەت. جالپى، ءوز شىعارماسىن، كىتابىن ءوتىمدى ەتۋ ءۇشىن جازۋشىلارعا بۇرىنعىدان دا كوبىرەك تەر توگۋ كەرەك بولىپ تۇر. وسى كىتابىمدى باسپاعا بەرىپ، شىعارىپ، تاراتقالى بەرى ۇققانىم وسى.

– وقىرماندارىڭ «بەسىنشى جاتاقحانانى» قايدان الىپ وقي الادى؟

– كىتاپ تۇاۋكەسەر كەزىندە جاقسى تارالدى. ازىرگە وزىمدە جانە ساتۋعا جاۋاپتى كىسىلەردە بار. ودان بولەك «سامعا» باسپاسىنىڭ «Kitap All» دۇكەنىنە ساتىلىمعا تۇسكەن. الداعى ۋاقىتتا قالاداعى بىرقاتار كىتاپ دۇكەندەرىنىڭ سورەسىنەن تابىلۋى ءتيىس. قازىر ولارمەن كەلىسىمشارت جاساپ جاتىرمىز.

– ءىسىڭ وڭىنان بولسىن! شىعارماشىلىعىڭا تابىس تىلەيمىز!

 

سۇحباتتاسقان انار لەپەسوۆا

سۋرەتتەردى تۇسىرگەن دوسجان بالابەكۇلى

سوڭعى جاڭالىقتار