4 قازان, 13:17 320 0 رۋحانيات ءTúrkىstan International Political Weekly

كىتاپحانا الەمى – جاستار الەۋەتى مەن جۇزەگە اسىرىلاتىن مۇمكىندىكتەر مەكەنى

ەلىمىزدە ەلباسىنىڭ 2018 جىلعى 13 قاراشاداعى № 784 جارلىعىمەن 2019 جىل جاستار جىلى بولىپ جاريالانعانى بەلگىلى. جاستار جىلى تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا العاش رەت اتالىپ وتىلۋدە. جاستاردىڭ الەۋەتىن كوتەرۋگە باعىتتالعان وسىناۋ باستاما اياسىندا رەسپۋبليكا دەڭگەيىندە العاش رەت 2019 جىلدىڭ 26-27 قىركۇيەگىندە «كىتاپحانا الەمى – جاستار الەۋەتى مەن جۇزەگە اسىرىلاتىن مۇمكىندىكتەر مەكەنى» اتتى قر ارنايى كىتاپحانالارى جاس كىتاپحاناشىلارىنىڭ I سلەتى ءوتتى. بۇل شارانى «زاعيپ جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق كىتاپحانا» رمم ء(ارى قاراي، زنكاارك) ۇيىمداستىردى.

جاستار جىلىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان سلەتتىڭ نەگىزگى ماقساتى – جاس ماماندارىمىزدىڭ شىعارماشىلىق جەتىستىكتەرىن ايقىنداۋ جانە وسى سالادا تىڭ ادىستەردى ەنگىزۋ، ۇجىمدا ءپوزيتيۆتى جۇمىس ءتارتىبىن قالىپتاستىرۋ. سونىمەن قاتار، كىتاپحانا سالاسىنىڭ ماماندارىنىڭ ءوزارا تاجىريبە الماسىپ، بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدى قاراستىردى.

ەكى كۇنگە جوسپارلانعان جاس كىتاپحاناشىلار سلەتىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى قر ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا وتكىزىلىپ، ەكىنشى كۇنگى نەگىزگى شارالار «زنكاارك» رمم-سىندە ءوتتى.

سلەتكە قازاقستان رەسپۋبليكاسى بويىنشا زنكاارك قاراستى وبلىستىق، قالالىق ارنايى كىتاپحانالارى مەن ارنايى بولىمدەرىنىڭ باسشىلارى مەن جاس كىتاپحاناشىلارى قاتىستى.

شارا بارىسىندا اتالعان مەكەمەنىڭ ديرەكتورى اسحات بايۇزاقوۆ العىسوز سويلەپ، بيىلعى جاستار جىلىندا جاس ماماندارعا ەرەكشە نازار اۋدارىپ، ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرىلىپ جاتقانىن ايتا كەلە، شاقىرىلعان قوناقتارمەن تانىستىردى.

سلەت بارىسىندا مىناداي شارالار ءوتتى:

سلەتتىڭ پلەنارلىق وتىرىسىندا ل.ن. گۋميلەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى عىلىمي كىتاپحاناسىنىڭ قىزمەتكەرى گۇلحايا جyaشبaeۆa, قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريح، ارحەولوگيا جانە ەتنولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى,كىتاپحانا ءىسىنىڭ ماگيسترى نازگۇل دەنگەلباەۆا، قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ونەر جانە مادەنيەت فاكۋلتەتىنىڭ اعا وقىتۋشىسى، دوكتورانتى – شىنار ۋسەنباەۆا، قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريح، ارحەولوگيا جانە ەتنولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ كىتاپحانا ءىسى ماماندىعىنىڭ ستۋدەنتتەرى ەرنار ەرگەش پەن رىسگۇل داۋتانوۆالار جانە زنكاارك قاراستى رەسپۋبليكا بويىنشا ارنايى كىتاپحانالاردان كەلگەن جاس كىتاپحاناشىلارى مەن «رۋحاني قازىنا – 2019» فەستيۆالىنە قاتىسىپ، جۇلدەگەر اتانعان ارنايى كىتاپحانالار ماماندارى كىتاپحانا ىسىنە بايلانىستى ءتۇرلى تاقىرىپتارداعى وزەكتى ماسەلەلەردى قوزعايتىن جاس ماماندار باياندامالار جاسادى.

زاعيپ جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق كىتاپحانامەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان «قازاقستاندىق كىتاپحانالىق وداق" زتب مامانى، ۇلتتىق كىتاپحانا ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اجار يۋسۋپوۆا ارنايى كىتاپحانا باسشىلارىنا "قوعام ترانسفورماتسياسى – كىتاپحانالار ترانسفورماتسياسى" تاقىرىبىندا سەمينار-

ترەنينگ، ال، رەسپۋبليكا بويىنشا جينالعان جاس كىتاپحاناشىلارعا قر ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ ۇلتتىق بيبليوگرافيا قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى ءاليا سايدەمباەۆا "قازىرگى قوعامداعى كىتاپحانالاردىڭ يننوۆاتسيالىق قىزمەتى" اتتى شەبەرلىك سىنىبىن وتكىزدى.

اۆتوماتتاندىرىلعان اقپارات جۇيەسى – قر-نىڭ ارناۋلى كىتاپحاناسى («ااج – قر اك») باعدارلاماسىنىڭ اۆتورى، دينا ءىزباساروۆا جانە كىتاپ قورىن تولىقتىرۋ، وڭدەۋ جانە كاتالوگتاردى ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، تاتيانا روگاتكينا سلەتكە قاتىسۋشىلارعا «امبەباپ وندىق جىكتەۋگە ء(اوج) كوشۋ جانە «ااج – قر اك» باعدارلاماسىنىڭ ءاوج-گە ءوتۋىن باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋگە بەيىمدەۋ» ارنايى باعدارلاماسى بويىنشا 3 ساعاتتىق تاجىريبەلىك سەمينار وتكىزدى.

قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇستازى، PhD دوكتورانت، ايان جولداسوۆ جاس ماماندارعا «الەۋمەتتىك جەلىلەردە ارنايى كىتاپحالاردى جانە كىتاپحانا قىزمەتىن ناسيحاتتاۋ» تاقىرىبىندا زاعيپ جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق كىتاپحانا مەن قر ۇلتتىق كىتاپحاناسىنىڭ facebook, instagram, vkontakte پاراقشالارىن سالىستىرىپ شولۋ جاسادى. جاس مامان ءوزىنىڭ شەبەرلىك سىنىبىندا الەۋمەتتىك جەلىدە قوعامداعى رۋحاني ماڭىزدى ورىنداردىڭ ءبىرى بولىپ سانالاتىن ارنايى جانە ۇلتتىق ساناتتاعى كىتاپحانالاردىڭ قازىرگى زامانداعى دامۋ تەندەنتسيالارىن اتاپ ءوتىپ، مەيلىنشە ەل اراسىندا كەڭىنەن ناسيحاتتاۋدىڭ جولدارىن اتاپ ءوتتى.

سلەتكە ارنايى نۇر-سۇلتان قالاسىنان كەلگەن، «Global Inclusive innovation مۇگەدەكتەر قوعامى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى – عالىمجان گابدرەشوۆ زاعيپ جانداردىڭ كەڭىستىكتەگى باعدارىن انىقتايتىن «Sezual» تيفلوقۇرىلعىسىنىڭ اۆتورى، ءارى وسى بىرلەستىكتىڭ توراعاسى. عالىمجان گابدرەشوۆ «Sezual» تيفلوقۇرىلعىسىنىڭ كومەگىمەن زاعيپ جاندار الدىنداعى كەدەرگىنى، ونىڭ قاشىقتىعى مەن بيىكتىگىن، نە زات ەكەنىن 0.12 سەك ىشىندە انىقتاي الاتىنىن، قوزعالاتىن زاتتاردى (اۆتوموبيلدەر، جاياۋ جۇرگىنشىلەر جانە ت.ب.) باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن تاجىريبە جۇزىندە كورسەتتى. بۇل تەحنولوگيا العاشقى تاجىريبەلىك ساتىدا حالىقارالىق عالىمدار كەڭەسىندە سىنالىپ، زاعيپ ادامداردى كەڭىستىكتە باعىتتاۋ ءۇشىن تيفلوقۇرالدار سالاسىنداعى ماڭىزدى جاڭالىق رەتىندە تانىلعانىن سلايد جۇزىندە كورسەتتى.

قر ارنايى كىتاپحانالارىنىڭ ينتەگراتسياسى، زاماناۋي فورماتتا دامىتۋ تاقىرىبىنداعى وزەكتى ماسەلە – قازاق لاتىن ءالىپبيىنىڭ برايل قارپىنە كوشىرۋ. كىتاپحانا ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى، ماقسۇت دجۋمابەكوۆ نۇر-سۇلتان قالاسى، قر مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى، ش. شاياحمەتوۆ اتىنداعى «ءتىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعىنا ساراپتاما جاساۋعا جولدانعان، قازاق لاتىن ءالىپبيىنىڭ برايل قارپىنە بەيىمدەلگەن جوباسىنىڭ تانىستىرىلىمىمەن سلەتكە قاتىسۋعا كەلگەن ارنايى كىتاپحانا وكىلدەرى مەن قاتىسۋشىلارعا تانىستىردى.

«ارنايى كىتاپحانالاردا تيفلوتەحنيكالىق قۇرالداردى قولدانۋ» تاقىرىبىندا جشس «ساتر ورتالىعى» مەنەدجەرى، سەرگەي دياديۋليا پەن تيفلوتەحنيكالىق قۇرالداردى قولدانۋ بويىنشا نۇسقاۋشى اناتولي ميگاي ءسوز الىپ، ورتالىقتىڭ زاعيپ جاندارعا ارنالعان تيفلوتەحنيكالىق قۇرالدارى مەن مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان وقۋلىقتارى جايىندا مالىمەتتەر بەردى.

وسى ورايدا ايتا كەتۋ كەرەك، جوعارى وقۋ ورىن (جوو) ستۋدەنتتەرى مەن وقۋدى جاڭا بىتىرگەن جاس ماماندار جوو-دا زاعيپ جاندارعا ارنايى نۇكتەلى-بەدەرلى قارىپتەگى جانە دىبىستاندىرىلعان كىتاپتاردىڭ تاپشىلىعى جايىندا ماسەلە كوتەردى.

م. اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتى، قولجازبا ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى – توقتار الىبەك، ش. ءۋاليحانوۆ اتىنداعى تاريح جانە ەتنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ جاڭا داۋىردەگى قازاقستان تاريحى ءبولىمىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى راشيد ورازوۆ، ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى تالدىبەك نۇرپەيىس جانە جەتىسۋ جىرشىسى، بەلگىلى كومپوزيتور جىلبەك توقتاسىنوۆتاردىڭ قاتىسۋىمەن «رۋحاني جاڭعىرۋ جانە ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى: تاريحي ساباقتاستىق» تاقىرىبىندا دوڭگەلەك ۇستەل ءوتتى. عالىمدار ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى ۇلتتىڭ يدەولوگيالىق ۇستانىمىنا اينالىپ بارا جاتقانىن ءسوز ەتە كەلىپ، «ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى ماقالاسى رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ تۇعىرنامالىق جالعاسى ەكەندىگى تۋرالى وي قوزعادى.

248 410 قورى بار زاعيپ جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق كىتاپحانادا «كىتاپحانا – رۋحانيات مەكەنى» اتتى اۋقىمدى كىتاپ كورمەسى جاساقتالدى. كىتاپحانا – نۇكتەلى-بەدەرلى جانە ۇلكەيتىلگەن قارىپتەگى ادەبيەتتەردىڭ، جايپاق باسپاداعى ادەبيەتتەردىڭ، تاكتيلدى، دىبىستاندىرىلعان كىتاپتاردىڭ، فونوگرافتاردىڭ، فيلمدەردىڭ باعا جەتپەس قورى بولىپ تابىلادى. قازىرگى ۋاقىتتا ءتۇرلى كلاسسيكالىق تۋىندىلار، ورفوگرافيالىق، عىلىمي فانتاستيكا، كوركەم ادەبيەتتەر، سونىمەن قاتار، كوپتەگەن باسقا تىلدەردە جازىلعان ادەبيەتتەر قوردان ورىن العان. كىتاپحانا جىل سايىن 3000-نان استام وقىرمانعا قىزمەت كورسەتەدى.

بارشاعا بەلگىلى، كىتاپحانا ءىسى قيىندىعى مەن قىزىعى قاتار جۇرەتىن ماماندىق. جالاقىسى ازدىعىنا قاراي، بۇگىنگى تاڭدا كىتاپحانا ماماندارى باسقا سالالارعا كەتىپ جاتقانى جاسىرىن ەمەس. ايتسە دە، جاستارىمىزدىڭ وسى ىسكە قايتا بەت بۇرىپ، قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانى قۋانتارلىق جاي. قر بويىنشا زاعيپ جاندارعا 1 رەسپۋبليكالىق، 9 وبلىستىق 5 قالالىق كىتاپحانالار مەن 2 كىتاپحانالىق ءبولىم قىزمەت كورسەتەدى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى زاعيپ جاندارمەن جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ەرەكشە شىدامدىلىق پەن كوركەم مىنەز قاجەت.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2019 جىلدىڭ 2 قىركۇيەكتەگى «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا 2020 جىلدىڭ باسىنان كىتاپحاناشىلاردىڭ جالاقىسىن كوتەرۋ تۋرالى ايتىلعان. بۇل، جالاقىسى تومەن، ەلىمىزدەگى مادەني سالادا تەگىن قىزمەت كورسەتەتىن جالعىز مەكەمە «كىتاپحانا» قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن كوڭىل قۋانتارلىق ۇلكەن جاڭالىق.

مىنە، ەكى كۇندىك «كىتاپحانا الەمى – جاستار الەۋەتى مەن جۇزەگە اسىرىلاتىن مۇمكىندىكتەر مەكەنى» اتتى قر ارنايى كىتاپحانالارى جاس كىتاپحاناشىلارىنىڭ I سلەتى ءوز مارەسىنە جەتتى. سلەت اياسىندا قاتىسۋشىلار زاعيپ جانداردىڭ سۇرانىستارىنا وراي پايدالى دەرەكتەردى جيناقتاپ، بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا مەيلىنشە قولداۋ ءبىلدىردى. كىتاپحاناشىلار جيىنى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى.

رۋحاني-مادەني سالانىڭ دامىتۋدا ايرىقشا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن ارىپتەستەرىمىزدىڭ ەڭبەكتەرىنە مول تابىس، بەرەكە-بىرلىك جانە ساتتىلىك تىلەي وتىرىپ، ۇلكەن ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز!

زاحرا ماحانوۆا،

زاعيپ جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا

ارنالعان رەسپۋبليكالىق كىتاپحانا

ديرەكتورىنىڭ كەڭەسشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار