6 تامىز, 13:57 545 0 ساياسات ارايلىم بيمەنديەۆا

جاستار ساياساتى – جالاڭ ۇران ەمەس

كەز كەلگەن ەل ءوز كەلەشەگىن بولاشاق ۇرپاعىمەن بايلانىستىرادى. جاستاردىڭ دامۋى مەن جان-جاقتى جەتىلۋىنە باسىمدىق بەرگەن ەلدىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان تابىسقا جەتەرى انىق. جاستاردىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق، شىعارماشىلىق، رۋحاني الەۋەتىن دامىتۋعا ينۆەستيتسيا قۇيعان مەملەكەت ستراتەگيالىق ارتىقشىلىققا يە بولادى. قازاقستاننىڭ باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى – جاستار ساياساتىن قالىپتاستىرۋعا مەملەكەتىمىزدىڭ ءجىتى كوڭىل ءبولىپ وتىرعانى دا سوندىقتان.

جاستار ماسەلەسى تاۋەلسىزدىك العان كەز­دەن باستاپ مەملەكەت نازارىندا بولىپ كە­­لەدى، وسى ۋاقىتقا دەيىن بۇل باعىتتا ءبىر­­شاما جۇمىستار اتقارىلدى. ماسەلەن، بىل­تىر ەلىمىزدە «جاستار جىلى» اتالىپ ءوت­­كەنى بەلگىلى. بۇل  جاس ۇرپاقتىڭ وزەكتى ءما­­­سەلەلەرىن شەشۋگە جاڭا سەرپىن بەرىپ، ولار­دىڭ ءوزىن-ءوزى تانىتۋىنا دا مۇمكىندىك تۋعىز­دى.

جالپى، وتكەن جىلى ەلىمىزدە جاستار سايا­ساتى شارالارىنا 2 ميلليوننان استام ادام قاتىسىپتى. قازاقستان بويىنشا 14 پەن 29 جاس ارالىعىندا 3,8 ملن جاس ازا­مات بار ەكەنىن ەسكەرسەك، 2 ميلليون ادام­نىڭ جاستار ساياساتى شارالارىنا قاتىسۋى جوعارى كورسەتكىش دەپ باعالاۋعا بولادى.

ەلىمىزدى باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋدىڭ نە­گىز­گى تەتىگىنىڭ ءبىرى – ءبىلىمدى، باسەكەگە قا­بى­لەت­تى جاستار ەكەنى. وسى ماقساتتا مەم­لە­كەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باس­تاماسىمەن قۇرىلعان پرەزيدەنتتىك كادرلار رەزەرۆىنە ەلىمىزدىڭ دامۋىنا ءتيىم­دى جۇمىس ىستەي الاتىن ءارتۇرلى سالاداعى 300 جوعارى دارەجەلى جاس مامان قوسىلدى.

«سىزدەر ەڭ ۇلكەن ارماندارىڭىزدى ءىس­كە اسىرۋلارىڭىز قاجەت. بۇل – مەنىڭ باس­تى مىندەتىم. جاس ءارى دارىندى باس­شى­لارد­ى مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ بارلىق دەڭ­گەيىندە جوعارىلاتۋ ماقساتىندا پرە­زيدەنتتىك كادرلىق رەزەرۆ جاساقتالادى. ءبىز­دىڭ جاستارىمىز ەڭبەكقور، كرەاتيۆتى، ءوز ماقساتىنا جەتۋدى بىلەدى. سوندىقتان قا­زاقستاننىڭ بولاشاعى سەنىمدى قولدا»، – دەدى پرەزيدەنت.

وسىلايشا جاستارعا بەرىلگەن ناقتى قول­داۋ ناتيجەسىندە 300 مامان ەلىمىزدىڭ قو­عامدىق جانە ساياسي ومىرىنە بەلسەنە قا­تىسا وتىرىپ، مەملەكەتتىك باسقارۋ سا­لا­سىندا ادام كاپيتالىن ەلدىڭ مۇددەسىنە جۇ­مىلدىرۋ جولىندا ەڭبەك جولىن باستاپ كەتتى.

جاستاردى قولداۋدىڭ كورسەتكىشتەرى

ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «Nur Otan» پارتياسىنىڭ XVIII سەزىندە بەرگەن تاپ­سىرمالارىنا سايكەس، 2017-2021 جىل­دارعا ارنالعان ءونىمدى جۇمىسپەن قام­تۋ­دىڭ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ­دىڭ «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلگەنىن بىلەمىز. باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋدا جاس­تاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ، وقىتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە كاسىپكەرلىكتى دا­مىتۋ سىندى بىرقاتار شارالار كوزدەلدى. 2019 جىلعى 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىن­شا باعدارلاماعا قاتىسقان جاس­تاردىڭ ۇلەسى – 34,3 پايىز. باعدارلاماعا ق­ا­تىسۋشىلاردىڭ قاتارىنا 213,5 مىڭنان استام جاس ازامات قوسىلعان، ولاردىڭ 189,6 مىڭى نەمەسە 88,8 پايىزى جۇمىسقا ور­نا­لاسقان.

سونىمەن قاتار ءۇش جىل ىشىندە 1 ملن جاس­تى قامتۋدى كوزدەيتىن «جاستار – ەل تىرەگى» ۇلتتىق جوباسى «جاس مامان» جانە «جاس كاسىپكەر» دەگەن ەكى باعىت بويىنشا ءجۇ­زەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل باعىتتا 180 كوللەدج بەن 20 جوو-نىڭ بازاسىندا ين­دۋستريالىق جانە سەرۆيستىك 100 مامان­دىق بويىنشا سۇرانىسقا يە ماماندار دايار­لانىپ، ءۇش جىل ىشىندە بىلىكتى مامانداردى دايارلاۋدا حالىقارالىق تاجىريبەنى ەنگىزۋ ارقىلى 200 مىڭنان استام جاستى وقىتۋ كوزدەلىپ وتىر.

ال «جاس كاسىپكەر» باعدارلاماسى 29 جاس­قا دەيىنگى 100 مىڭ ستۋدەنت پەن جاس­تارعا كاسىپكەرلىكتى وقۋ، مەملەكەتتىك گرانت نەمەسە ءتيىمدى نەسيە الىپ، جەكە كاسىپ اشۋ­دىڭ مۇمكىندىگىن سىيلادى. نۇر-سۇلتان، الماتى جانە شىمكەنت قالالارىنان باستاۋ العان باعدارلامادا بيزنەس جوس­پارى ءساتتى شىققان ۇمىتكەرگە 505 000 تەڭگە كولەمىندە قايتارىمسىز نەسيە بەرىل­دى. ول ءۇشىن ارنايى 10 مىڭ گرانت ءبولىن­گەن. سونىمەن قاتار 6 پايىز جەڭىل­دىكپەن 6,5 جىلعا 8 000 اەك كولەمىندە نەسيە بەرىلدى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جاس كاسىپكەرلەرگە 600 گرانت بەرىلمەك. بۇل كاسىپپەن اينالىسقىسى كەلەتىن جاستار ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىك. بۇگىندە تەوريالىق ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ، ونى تاجىريبە جۇزىندە ىسكە اسىرىپ، گرانت ۇتىپ العان جاستار ەلى­مىزدىڭ جاس كاسىپكەرلەر  بۋىنىن قالىپ­تاستىرۋعا ۇلەس قوسىپ وتىر.

جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردەگى جاس­تار­عا جوعارى، تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋگە جانە ولاردى ەڭبەككە قابىلەت­تى ادامدار جەتىسپەيتىن ايماقتارعا جۇ­مىس­قا ورنالاستىرۋعا باعىتتالعان «سەر­پىن» جوباسىنىڭ ناتيجەسى اۋقىمدى. باع­دار­لاما اياسىندا ەڭبەككە جارامدى ادام­دار جەتىسپەيتىن وڭىرلەر مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردى بىلىكتى ماماندارمەن قامتاما­سىز ەتۋگە، قونىس اۋدارۋشىلارعا جاڭا جەر­گە ورنىعۋعا جاردەمدەسۋگە، ونىڭ ءىشىن­دە وقىتۋ، جۇمىسپەن قامتۋ، باسپانامەن جانە بالاباقشالار مەن مەكتەپتەردە ورىن­دارمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بىلتىر جىل سوڭىنا دەيىن اتالعان باعدارلاما اياسىندا 64 مىڭنان استام ادام الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى، جاستار پراك­تيكاسى جانە قوعامدىق جۇمىستارعا تار­تىلعان.

ەرىكتىلەر جىلى

جاستاردى قولداۋعا باعىتتالعان شارا­لار رەتى بيىل دا ءوز جالعاسىن تاپتى. مەم­لەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2020 جىلدى «ۆولونتەر جىلى» دەپ جاريا­لادى.

«ول حالقىمىزدىڭ ءومىر سالتىنا اي­نالۋى كەرەك. ونى تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ بۇگىنگى جانە بولاشاق سيپاتى رەتىندە ءدا­رىپتەۋىمىز قاجەت. ەرىكتىلەردىڭ بويىنداعى قايرات، جىگەر ءار ازاماتتى ىنتالاندىرۋى ءتيىس. ەلىمىزدەگى ءار اۋىل-ايماق وسى ماڭىز­دى جۇمىستان تىس قالمايتىنىنا سەنەمىن. بۇل – ەڭ الدىمەن وركەنيەتتى ەلدىڭ جانە زور جاۋاپكەرشىلىكتىڭ بەلگىسى»، – دەدى پرە­زيدەنت.

قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆولونتەر جىلى اياسىندا Birgemiz رەسپۋبليكالىق ۆولونتەردىڭ فرونت-وفي­سىن رەسمي تۇردە ىسكە قوستى. فرونت-وفيس ۆولونتەرلەرگە كەڭەس بەرۋ، ادىستەمەلىك، وقىتۋ، اقپارات بەرۋ قىزمەتىن اتقارادى.

بيىل راسىندا دا ەرىكتىلەردىڭ جىلى بولدى دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. «Nur Otan» پارتياسى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن تۇركىستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال اۋدانىنا 40 توننا ازىق-تۇلىك جونەلتكەنى ەسىمىزدە. سۋ باسقان اۋىل تۇرعىندارىنا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن پارتيانىڭ بارلىق ەرىكتىلەرى جۇمىلدىرىلدى. جۇزدەن استام ادامنان ەرىكتىلەر شتابى قۇرىلدى. سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە كومەك كورسەتۋ جولىندا جاستار اۋىزبىرشىلىك تانىتىپ، حالىقتىڭ قايعىسىنا بەيعام قارا­ماي، جۇرەك جىلۋى مەن مەيىرىم الاقا­نىن توستى.

سونىمەن قاتار ەلىمىزدە جاريالانعان توتەنشە جاعداي كەزىندە دە ەرىكتىلەر ءوز باستارىن قاۋىپكە تىگە وتىرىپ، مۇقتاج وت­باسىلارعا قاجەتتى تاۋارلارمەن بىرگە ازىق-تۇلىك سەبەتىن تاراتتى.

جاستاردى قولدايتىن جاڭا زاڭ

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ساي­لاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى­نىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭعا قول قويدى. حالىقارالىق تاجىريبە اياسىندا ۇسىنىلعان جاڭا نورمالار ايەلدەر مەن جاستاردى ەلدىڭ قوعامدىق-ساياسي پروتسەس­تەرىنە بەلسەندى تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. پارتيالىق ءتىزىمنىڭ 30 پايىزىن ايەلدەر مەن جاستار قۇرايتىن جاڭا زاڭ ەندىگى جەر­دە پارلامەنت پەن جەرگىلىكتى  ءوزىن-ءوزى باس­قارۋ ورگاندارىنا ايەلدەر مەن جاستار­دىڭ كوپتەپ تارتىلۋىنا جاعداي جاسايدى.

جاڭا باعىتتى ۇستانعان «Nur Otan» پار­تيا­سىنىڭ ساياسي قادامىنىڭ ءبىرى – پار­تيا ىشىندە پرايمەريز وتكىزۋ ارقىلى  شى­عارماشىل، بەلسەندى، ىسكەر، وزىق ويلى جاس­تاردى انىقتاۋ جانە ولارعا ءوز ءمۇم­كىندىكتەرىن قولدانا وتىرىپ ەلىنە، حال­قىنا قىزمەت ەتۋگە مۇمكىندىك بەرۋ. پار­تيا­نىڭ بۇل قادامى ءبىلىمدى، تالاپتى، ءبا­سەكەگە قابىلەتتى جاستاردىڭ ەلىمىزدىڭ سايا­سي ومىرىنە ارالاسىپ، وزدەرىنىڭ ازا­ماتتىق كوزقاراستارىن اشىق بىلدىرۋگە ىق­پال ەتەرى انىق.

سوڭعى جاڭالىقتار