28 مامىر, 12:16 903 0 دەنساۋلىق ارايلىم بيمەنديەۆا

اۋرۋ اسقىنىپ تۇر. جۇرت نەگە جايباراقات؟

ەل اۋماعىندا توتەنشە جاعداي رەجيمى اياقتالعانمەن، كارانتين شارالارى جالعاسۋدا. بۇرىنعىداي قالىپتى ومىرگە بىردەن ورالۋعا ءالى ەرتە. ۆيرۋستان ساقتانۋ شارالارىن ەستەن شىعارۋعا استە بولمايدى.

 وكىنىشتىسى، كوروناۆيرۋستىڭ بار ەكەنىنە سەنىمسىزدىك تانىتىپ، ساقتىق شارالارىن ۇستانباي، جاۋاپسىزدىق تانىتىپ جۇرگەندەر جەتەرلىك. ءتىپتى، «ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بۇل اۋرۋمەن اۋىرعاندار جوق، بار بولسا قانە؟» دەيتىندەر دە تابىلىپ جاتىر. ۆيرۋستىڭ الەمدى شارپىپ جاتقانىنا نازار اۋدارعىسى كەلمەيتىندەر دە بار. الايدا قازاقستاندا جاز-كۇز ايلارىندا دا قاۋىپتى ۆيرۋس تارالۋى مۇمكىن دەگەن بولجام بار. بۇل تۋرالى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى  ە.ءبىرتانوۆ: «قازىرگى بولجام بويىنشا، جاز ايىندا، مۇمكىن كۇزدە دە كوروناۆيرۋس ىندەتى جالعاسۋى مۇمكىن. ءبىز بىلەمىز، سەزەمىز. وسىعان بايلانىستى قاجەتتى شارالار قولعا الىندى. كوروناۆيرۋس كۇزدە قايتالانسا، ءبىز دايىن بولۋىمىز كەرەك»، – دەگەن بولاتىن.

وتكەن اپتادا مەملەكەتتىك باس سانيتار دارىگەر ايجان ەسماعامبەتوۆا سانيتارلىق تالاپتاردىڭ ساقتالماۋى قاتاڭ كارانتين رەجيمىنە قايتا الىپ كەلۋى مۇمكىن ەكەنىن ەسكەرتكەن بولاتىن.

«توتەنشە جاعداي رەجيمىنىڭ الىنىپ تاستالۋى كارانتين شارالارىنىڭ دا الىنعانىن بىلدىرمەيدى. ۆيرۋس ەشقايدا كەتپەگەنىن جانە ارامىزدا تارالىپ جۇرگەنىن ءتۇسىنۋىمىز قاجەت. بارلىعىمىزدىڭ ماقساتىمىز – ونىڭ ودان ارى تارالۋىنا ءارى سىرقاتتانۋشىلاردىڭ ارتۋىنا جول بەرمەۋ. بۇعان قوسا، ارقايسىمىزدىڭ، جاقىندارىمىزدىڭ دەنساۋلىعىنا جانە ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىنا نۇقسان كەلتىرمەي – كارانتين شارالارىن بىرتىندەپ جەڭىلدەتۋ»، – دەدى ايجان ەسماعامبەتوۆا.

ءبىز وسى ورايدا COVID-19 ىندەتىن جەڭىپ شىققان، دەرتتەن ايىعىپ، وتباسىمەن امان-ەسەن قاۋىشقان كەيىپكەرلەرگە حابارلاسىپ، جاعدايلارىن بىلگەن ەدىك.

 

ايكوركەم كۋسەسوۆا،  سايمون فرەيزەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتى:

وزگەلەردى ساقتاندىرعىم كەلىپ ەدى،  ءوزىم سودان وپىق جەدىم

– ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا امستەردام ارقىلى تۋعان قالام اتىراۋعا ۇشىپ كەلدىم. كەلگەن كۇنى بارلىق جولاۋشىلار اناليز تاپسىردى. ساراپتاما ناتيجەسى ۇشىپ كەلگەن جولاۋشىلار اراسىندا ءبىر ادامدا ۆيرۋس بار ەكەنىن كورسەتتى. ءبىز سول اداممەن بايلانىستا بولعاندىقتان 14 كۇن كارانتينگە جاتقىزدى. كارانتيننىڭ 13-كۇنىندە ارقايسىمىزدان قايتادان اناليز الدى. 14-كۇنى تاڭەرتەڭ بەلگىلى بولعانىنداي، مەنىڭ ساراپتاما ناتيجەم وڭ شىقتى. كارانتيننەن كەيىن ۇيگە شىعامىن دەپ قۋانىپ جۇرگەن بولاتىنمىن. مەنەن ۆيرۋس تابىلادى، اۋىرامىن دەگەن وي ءۇش ۇيىقتاسام تۇسىمە كىرمەگەن بولاتىن.

مەنەن ۆيرۋس انىقتالعان سوڭ اتىراۋ وبلىستىق №4 اۋرۋحاناسىنا جەتكىزدى. ءبىر قىزىعى، ءوزىمدى ناشار سەزىنبەدىم، ەشقانداي اۋرۋ بەلگىلەرى بايقالمادى. سوندىقتان بولار بۇل جاعداي مەنىڭ باسىمنان ءوتىپ جاتقانىنا سەنە الماي ءجۇردىم. كونبەسكە امال بار ما، ءبىرىنشى كۇنىم ۋايىممەن ءوتتى، وتباسىما حابارلاسىپ، جاعدايدى ءتۇسىندىردىم. كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسىپ جاتقان الەم مەديتسيناسى قولدانعان دارىلەردى تاڭەرتەڭ جانە كەشكى ۋاقىتتا ىشە باستادىق. ءدارىنىڭ جاناما اسەرى بايقالىپ، اۋزىما اششى ءدام كەلىپ، تاماققا تابەتىم جويىلدى. مەنىڭ عانا ەمەس، پالاتاداعى كورشىلەرىمە دە ءدارى جاعىمسىز اسەر ەتتى. 9-كۇنى تاڭەرتەڭ ۇيقىمنان تۇرسام دەنەمدە قىزارعان بورتپەلەر پايدا بولىپتى. اعزام دارىگە قارسى اللەرگيا بەرە باستادى. سونىمەن دارىگەرلەر ءدارى بەرۋدى توقتاتىپ، اعزامدى تازالاۋعا كوشتى. دارىگەرلەر مۇنداي جاعدايدىڭ قالىپتى ەكەنىن ايتتى.

ەمنىڭ 15-16-ى كۇنى اۋرۋحانادان شىعار الدىندا اناليز تاپسىردىق، ەكى رەتتە دە تەرىس ناتيجە كورسەتتى. كەيىن ۇيدە 21 كۇن كارانتيندە بولدىم. ءۇيدىڭ وزىندە دە كارانتين رەجيمىن قاتاڭ ساقتادىم. ۇيدە ماسكامەن جۇرەمىن، اسا قاتتى قاجەتتىلىك بولماسا، بولمەدەن شىعۋعا دا تيىم سالدى. 21 كۇندىك ۇيدەگى كارانتيننەن سوڭ ەكى اناليز تاپسىرۋىم كەرەك بولعان. ونىڭ ناتيجەسى تەرىس بولىپ شىعىپ، قۋانىپ جۇرگەن جايىم بار.

ءوزىم امان-ەسەن وتباسىممەن قاۋىشىپ، قيىن كۇندەردى ارتتا قالدىرعانىممەن، ءبىزدى ەمدەپ جازعان دارىگەرلەردىڭ ءالى اۋرۋحانادا ەكەنىن ويلاسام جۇرەگىم اۋىرادى. كارانتين جاعدايى جەڭىلدەتىلگەن سوڭ كەيبىر ادامداردىڭ نەمقۇرايلىلىق تانىتىپ، ساقتىق شارالارىن ساقتاماي جۇرگەنى قىنجىلتادى. مۇنىڭ الدىندا بەرگەن سۇحباتىما ادامدار نەشە ءتۇرلى سوزدەر جازىپ، نەگاتيۆ ويلارىن ايتتى. مەنىڭ ويىم – ءوزىمنىڭ جاعدايىمدى حالىقپەن ءبولىسىپ، بارىنشا ساقتىق شارالارىن ساقتاۋعا شاقىرۋ بولاتىن. مەنەن بۇرىن اۋىرعان ادامدار نە دەدى ەكەن دەپ ىزدەندىم، بىراق اقپارات تابا الماعان سوڭ، حالىقتىڭ بىلۋگە قۇقىعى بار، قۇلاعدار بولسىن دەپ سۇحباتقا كەلىسكەن بولاتىنمىن. ءوزىم اۋرۋحانادان السىرەپ شىققان كەزىم، كەيىن ءتىپتى سول سۇحباتتى بەكەر بەردىم بە دەگەن وي دا كەلدى. مەن ءۇشىن سۇحبات بەرۋ اۋىر بولدى، سەبەبى مەن ايتسام دا سەنبەيتىندەر بار ەكەنىنە كوزىم جەتتى.

اۋرۋحانادا ايلاپ وتباسىن كورمەگەن، بالالارىن قۇشاعىنا الىپ يىسكەمەگەن دارىگەرلەر ءجۇر. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە  قورعانىش كيىمدەرىمەن ءجۇرىپ-تۇرۋ دا وڭاي ەمەس، اۋا جەتپەيدى، كوزىلدىرىكتەرى بۋلانىپ جۇرەدى، اسىرەسە ناۋقاستارعا سيستەما سالاتىن كەزدە قاتتى قينالادى. ناۋقاستاردىڭ قۇلان-تازا جازىلىپ شىعۋىنا بارىن سالىپ جۇرگەن دارىگەرلەردىڭ ەڭبەگى ەرەن.

مەن الەمنىڭ ءارتۇرلى ەلىندە بولدىم. ادامدار بۇعان سەنگىسى كەلمەسە دە ەلىمىزدىڭ مەديتسيناسى جاقسى ەكەنىن بىلەمىن. ءوزىم كانادانىڭ ۆانكۋۆەر قالاسىندا وقيمىن، سوندا تۇرىپ جاتقانىما 4 جىل بولدى. بىراق ءالى كۇنگە دەيىن ەلگە كەلگەندە دارىگەرگە قارالىپ، ەمدەلەمىن. «كانادادان قازاقستانعا كەلىپ ەمدەلگەن سەنى كوردىم» دەپ ماعان تاڭعالىپ جاتادى. ول جاقتا مەديتسينا قولجەتىمسىز، وتە قىمبات جانە اۋرۋ بەلگىسى بىلىنبەسە جەدەل كومەك جاسالمايدى، اۋرۋحاناعا اپارمايدى. ال ءبىزدىڭ ەلدە اۋىرا قالساڭ، بىردەن مەديتسينالىق كومەك كورسەتىلەدى. ءبىزدىڭ ەلدىڭ تۇرعىندارى وسى مۇمكىندىكتى باعالاۋى قاجەت.

 

ادىلبەك نۇرىمبەت،  ورال قالاسىنداعى №4 قالالىق ەمحانا دارىگەرى:

كوروناۆيرۋس جۇقتىرىپ العانىمدى  وتباسىما ايتپادىم

–       ءساۋىر ايىنىڭ اياعىندا بىرنەشە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ (دارىگەر، مەدبيكە) كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانى انىقتالدى. مەنىڭ ساراپتاما ناتيجەم تەرىس بولىپ شىققانىمەن، وڭ ناتيجە كورسەتكەن قىزمەتكەرلەرمەن تىكەلەي قاتىناستا بولعاندىقتان پروۆيزورلى ستاتسيونارعا جاتقىزدى. ءۇش كۇننەن سوڭ دەنە قىزۋىم 37.3°س-قا جوعارىلاپ، باسىم، بەلىم، بۋىندارىم قاتتى اۋىرىپ، جانىم قينالدى. تۇنىمەن قۇسىپ شىقتىم. ەرتەڭىنە مەنەن تاعى COVID-19-عا اناليز الدى. ساراپتاما قورىتىندىسى مەندە ۆيرۋس بارىن انىقتادى، سونان سوڭ مەنى جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسىنا اكەلىپ جاتقىزدى. قىزۋىم 37,2-37,3°س شاماسىندا بولدى. باسىم، بۋىندارىم، بەلىمنىڭ اۋىرعانى كۇشەيمەسە، باسىلمادى. باسىمدى كوتەرە المادىم. شىنىمدى ايتسام بەس كۇن ءنار تاتپادىم، تاماققا مۇلدەم تابەتىم بولمادى.

ءوزىم ينفەكتسيونيست بولىپ جۇمىس ىستەگەندە قانشاما جۇقپالى اۋرۋلاردى ەمدەدىم، ادام بولعان سوڭ اراسىندا ءوزىم دە تۇماۋمەن اۋىرعان كەزىم بار. بىراق ءدال وسىنداي اۋرۋدى كورگەن ەمەسپىن. تەمپەراتۋرا 38,0-38,5°س بولعان كەزدە  دە پاراتسەتامول ءىشىپ، جۇمىسىمىزدى جالعاستىرىپ جۇرە بەرۋشى ەدىك. ال مىنا ەمى جوق اۋرۋدان 5 كۇن باسىمدى كوتەرە المادىم. وعان جوتەل مەن كەۋدەدەگى قاتتى اۋىرسىنۋ قوسىلدى. وكپەمدى كت-عا تۇسىرگەن كەزدە ەكى جاقتى پنەۆمونيا انىقتالدى. قوسىمشا تاعى ەم قوسىلدى. مەن 15 كۇن دەگەندە تولىق وزىمە كەلدىم. اۋرۋحانادا 24 كۇن جاتىپ، ەكى رەت اناليز تاپسىرىپ، ناتيجەسى تەرىس بولعان سوڭ عانا اۋرۋحانادان شىقتىم.

كارانتين باستالعان تۇستا اياعى اۋىر جۇبايىم مەن بالالارىمدى اۋىلعا جىبەرگەن بولاتىنمىن. كوروناۆيرۋس جۇقتىرىپ العانىمدى اكە-شەشەمە دە، كەلىنشەگىمە دە ايتپادىم. تەك ناۋقاستارمەن تىكەلەي بايلانىستا بولعانىم ءۇشىن كارانتيندە جاتىرمىن دەپ ايتىپ كەلدىم. ويتكەنى ولاردى ۋايىمداتقىم كەلمەدى. تەك تولىق جازىلىپ شىققان سوڭ عانا ەمدەلگەنىمدى، الاڭداۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن ايتتىم. قازىر بارلىعى جاقسى، بىراق اۋىرعان كەزىم ەسىمە تۇسسە ءالى دە جۇرەگىم شىمىرلاپ كەتەدى.

بۇگىندە قوعامدا ۆيرۋستىڭ بار ەكەنىنە سەنبەيتىندەر مەن كارانتين رەجيمىن ساقتامايتىندار قاتارى كوبەيگەندەي. كوروناۆيرۋس باسقا جۇقپالى اۋرۋلارعا ۇقسامايدى، سالدارى وتە اۋىر وتەدى جانە ۇزاق ەمدەلۋدى قاجەت ەتەدى.

مەن ەمدەلىپ جاتقاندا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان اداممەن بايلانىستا بولعان ءبىر جىگىت اناليز تاپسىردى. 14 كۇن  پروۆيزورنىي ستاتسيونارعا جات دەگەندى تىڭداماي، شۋ شىعارىپ، ۇيىنە كەتىپ قالعان بولاتىن. 5 كۇننەن سوڭ بۇكىل وتباسىمەن اۋرۋحاناعا كەلىپ ءتۇستى. بارلىعىندا تەمپەراتۋرا، جوتەل، ينتوكسيكاتسيا. مۇنداي جاعدايدىڭ الدىن الۋدىڭ ءبىر جولى – كارانتين شارالارىن بۇلجىتپاي ورىنداۋ بولىپ وتىر.

سوڭعى جاڭالىقتار