26 ناۋرىز 2020, 10:33 946 0 دەنساۋلىق انار لەپەسوۆا

جاھاندى كەزگەن جاۋ

الەمنىڭ كورىنبەيتىن جاۋمەن سوعىسى ۇدەپ بارادى. جاھان­دىق جاڭالىق­تار تاس­پاسىندا كوروناۆيرۋسقا قاتىستى كوڭىل قۇ­لازىتار دەرەكتەر تولاستار ەمەس. قازاق­ستان­دا كە­سىرلى كەسەلدى جۇقتىرعاندار سانى 88-گە جەتسە، الەم بويىنشا ىندەتكە شال­دىق­قان­دار قاتارى 385 مىڭنان اسىپ جى­عىلدى. جاھاندى جايلاعان دەرت 18 مىڭ­عا جۋىق ادامنىڭ ءومىرىن قيدى...

كوڭىلگە مەدەۋ بولارلىعى، ءىن­دەت وشاعى – قى­تاي اۋرۋدان ايى­عىپ كەلەدى. ەلدە كوروناۆيرۋس جۇق­­تىرعاندار سانى كۇننەن-كۇنگە ازايۋدا. اسپان استى ەلىنىڭ 81 093 تۇرعىنى كەسەل جۇق­تىر­سا، ولار­دىڭ 72 703-ءى، ياعني 89,65 پايىزى اۋرۋ­­­دان ايىققان. بۇگىن­دە قىتاي اۋرۋ­حا­نا­لا­رىن­دا ۆيرۋس جۇقتىرعان 5 120 ادام ەم قابىل­داۋدا.

Covid-19 ينفەكتسياسىنىڭ تا­رالۋ ەپيتسەنترى بول­عان ۋحان قالاسىندا سوڭعى بىرنەشە تاۋلىكتە اۋرۋ جۇقتىرۋدىڭ جاڭا دەرەگى ءتىر­كەلمەگەن. قى­تايدىڭ جەتەكشى ۆي­رۋسولوگتارىنىڭ ءبىرى لي لان­تسزيۋان ايتۋىنشا، ەگەر 14 كۇن بويى كو­رو­ناۆيرۋس­قا شالدىعۋ جاع­دايلارى انىقتالماسا، قالا­داعى كاران­تين ءتارتىبىن الىپ تاس­تاۋعا بولادى.

قىتايدىڭ بىرقاتار قالالارى بۇرىنعى ءتىرشى­لىگىنە ورالىپ، كاسىپ­ورىندار قايتا اشىل­دى. ەل­دەگى كوروناۆيرۋسقا شالدىققان­دار­دى ەمدەۋ ءۇشىن ۋاقىتشا اشىل­عان اۋرۋحانا­لار­دىڭ بارلىعى دەر­­لىك جابىلدى. بۇگىندە دەرت وشا­عى ەۋروپاعا ويى­سىپ، كەسىرلى كە­سەل الەمنىڭ بارلىق تۇكپىرىنە جەت­­كەن شاقتا مەملەكەتتەردىڭ بار­لىعى اۋرۋدى اۋىز­دىقتاي ال­عان قىتاي ءتاج­ى­ري­بەسىنە ۇڭىلەتىنى حاق.

قىتايدىڭ قارۋى – قاتاڭدىق

باسىنان باستايىقشى. قىتايدىڭ ۋحان قالاسىندا كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا ءتۇرى 2019 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا پاي­­دا بولدى. Covid-19 دەرتىنە شالدىققان ال­عاشقى ناۋقاس 11 قاڭتاردا كوز جۇمدى. ول ۋاقىتتا كەسەلدىڭ تارالۋ اۋقىمىن بول­جاۋ مۇمكىن ەمەس ەدى: ەلدە كوروناۆيرۋس جۇق­ت­ىرعاندار سانى 50-گە جەتە قويماعان، ءىن­دەت شەكارا اسىپ ۇلگەرمەگەن. دەسە دە، سول ساتتە اۋرۋدىڭ زاردابى جايلى ەسكەرتكەن ءبىر ادام بولدى – قىتايلىق كوز دارىگەرى لي ۆەنليان. بۇرىن-سوڭدى كەزدەسپەگەن كەسەلدى العاش تىركەگەن دە سول مامان ەدى. دارىگەر ءوزىنىڭ اشقان جاڭالىعى جايلى WeChat الەۋ­مەتتىك جەلىسىندە جازعان. الايدا بۇل ارە­كەتى ءۇشىن ونى پوليتسيا بولىمىنە شا­قىرىپ، «قوعامدىق ءتارتىپتى بۇزاتىن جال­عان اقپارات تاراتتىڭ» دەپ ايىپتاعان.

ءوز بولجامىن دالەلدەيمىن دەپ شىرىل­داپ جۇرگەندە دارىگەردىڭ ءوزى كوروناۆيرۋس جۇق­تىرىپ، اقپان ايىنىڭ باسىندا قايتىس بولدى. وسىدان كەيىن عانا قىتايدىڭ جوعارعى سوتى ۆەنلياننىڭ جاڭالىعىن جا­سىرعانى ءۇشىن ۋحاننىڭ پوليتسيا باس­قار­ماسىن قاتاڭ جازالادى. ينفەك­تسيا­نىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ مۇمكىندىگىن جىبەرىپ العانىن قىتاي بيلىگى اۋرۋ پايدا بول­عان­نان كەيىن ءبىر ايدان سوڭ مويىندادى. بۇل ۋاقىتتا قىتايدا كوروناۆيرۋس جۇقتىر­عان­دار سانى 30 مىڭعا جەتىپ قالعان.

ەل بيلىگى كوروناۆيرۋستىڭ جاڭا ءتۇرى­مەن كۇرەسكە قاڭتار ايىنىڭ سوڭىندا بەل شەشە كىرىستى. 9 قالا كارانتينگە جابىلىپ، كاسىپورىنداردىڭ جۇمىسى توقتاتىلدى. بۇ­قارالىق ءىس-شارالارعا تىيىم سالىندى، ۇيلەنۋ تويلارى مەن جەرلەۋ راسىمدەرىن وتكىزۋگە دە رۇقسات بەرىلمەدى. ءىرى حالىق­ارا­لىق شارالار دا كەيىنگە شەگەرىلدى: نان­كيندە ءوتۋى ءتيىس جەڭىل اتلەتيكادان الەم چەمپيوناتى كەلەسى جىلعا اۋىستىرىلىپ، «فورمۋلا-1» گران-پري جارىسى كەيىنگە قال­دىرىلدى.

دەرتكە شالدىققاندار سانى كۇرت كو­بەيگەن سوڭ ۋحاندا 10 كۇن ىشىندە حو­شەن­شان ءموبيلدى اۋرۋحاناسى سالىندى. گون­كونگ عالىمدارى ەكى اپتا ىشىندە كو­رو­ناۆيرۋستى جەدەل انىقتايتىن ءپورتاتيۆتى قۇرىلعى جاساپ شىعاردى. قۇرىلعى 40 مينۋت ىشىندە سىنامالاردى زەرتتەپ، قو­رى­تىندىسىن كورسەتەدى.

قاڭتاردىڭ سوڭىندا حۋبەي پروۆينتسيا­سىنىڭ بيلىگى ەم-دوم شارالارىنان قاش­قان، مەديتسينا ماماندارىنىڭ جۇمىسىنا كە­دەرگى كەلتىرىپ، ۆيرۋستىڭ تارالۋىنا قا­ساقانا سەبەپكەر بولعانداردى قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ تەتىكتەرىن قولعا الدى. ىندەت جۇقتىرعاندار قوعام ءۇشىن قاۋىپ­تى بولعاندىقتان ماماندار تاعايىن­دا­عان ەمدەۋ جانە شەكتەۋ شارالارىن ورىن­داماعاندار قاتاڭ جازالاندى. بۇعان دەيىن قىتاي مۇنداي شارالاردى 2000 جىل­داردىڭ باسىندا، ەلدە جيتس ەپيدەمياسى تاراعان تۇستا قولدانعان.

بۇدان بولەك، كوروناۆيرۋستى اۋىزدىق­تاۋ ءۇشىن حۋبەي پروۆينتسياسىنداعى تسيا­نتسزيان قالاسىنىڭ بيلىگى ءوز ەركىمەن ۆيرۋس جۇق­تىرۋ بەلگىلەرىنىڭ پايدا بولعانى تۋ­رالى حابارلاعان تۇرعىندارعا 10 مىڭ يۋا­ننان (1,4 مىڭ دوللار) تولەۋگە ۋادە بەر­دى. شەنەۋنىكتەر سوزىندە تۇرىپ، دياگ­نوزى راستالعاندارعا ۋادە ەتىلگەن سومانى بەردى. ال سىناماسىنان كوروناۆيرۋس انىق­تالماعاندارعا 2 مىڭ يۋاننان (285 دول­لار) بەرىلدى.

قىتاي بيلىگىنىڭ قولداۋىمەن ەل تۇر­عىن­دارىنىڭ ىندەتكە شالدىققاندارمەن بايلانىستا بولعان-بولماعىنىن انىق­تاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ارنايى ءموبيلدى قوسىمشا ىسكە قوسىلدى. قوسىمشانى ۇيالى تەلەفونعا جۇكتەگەننەن كەيىن ءوزىنىڭ اتى-ءجونى مەن جەكە كۋالىك ءنومىرىن ەنگىزگەندەر كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندارمەن قانداي ورىنداردا كەزدەسۋى مۇمكىن ەكەنىن تۇسىنە الادى. قىتايدىڭ گيگيەنا جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەتى، كولىك مينيسترلىگى، جانە ازاماتتىق اۆيا­تسيا باسقارماسى قوسىمشانى جاساۋشىلارعا قاجەتتى دەرەكتەردى ۇسىنىپ وتىرادى.

وسىنداي ساياساتتىڭ ارقاسىندا ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا ەلدە ۆيرۋس جۇقتىرۋدىڭ 80 مىڭنان اسا دەرەگى انىقتالدى. ۇرەي ۇشى­رار ستاتيستيكاعا قاراماستان، قىتاي دەرتتەن ايىعا باستادى. اقپان ايىندا ءبىر تاۋلىكتە مىڭعا تارتا ادام كوروناۆيرۋس جۇقتىرسا، 18-21 ناۋرىز ارالىعىندا ەلدە ءىن­دەتكە شالدىعۋدىڭ بىردە-ءبىر دەرەگى ءتىر­كەلگەن جوق.

ەل پاندەمياعا دەيىنگى تىرشىلىگىنە ورالۋ­عا دايىندالۋدا. حاينان پروۆين­تسياسىنىڭ بيلىگى جۇمىسىن جانداندىرعان كاسىپورىندارعا 287 مىڭ دوللار كولەمىندە وتەماقى تولەمەك. بۇل قارجى كاسىپورىن­دارعا كارانتين سالدارىنان كەلگەن شى­عىندى وتەۋگە باعىتتالماق.

ەسەڭگىرەگەن ەۋروپا ەرتەڭىنە الاڭ

كوروناۆيرۋسپەن ەكى ايدان استام كۇرەس­كەن قىتاي ەندى عانا ەڭسە تىك­تەي باستاسا، دەرتتىڭ جاڭا وشاعىنا اي­نال­عان ەۋروپا دەل-سال كۇيدە. اسىرەسە، يتا­­ليا­نىڭ جاعدايى مۇشكىل. ەلدە ىندەتتى 70 مىڭ­عا جۋىق ادام جۇقتىرىپ، 6 820 ناۋقاس كوز جۇمدى. كوروناۆيرۋستان كوز جۇمعاندار سانى جونىنەن يتاليا قىتايدىڭ الدىنا شىق­تى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ەلدىڭ تى­عىرىققا تىرەلۋىنە دەرتپەن كۇرەستە بەي­عام­دىق كورسەتۋى سەبەپ. ىندەت ەڭ اۋەلى تا­راعان لومبارديا ايماعىندا جەرگىلىكتى بيلىك تۇرعىنداردى مەديتسينالىق تەك­سەرىس­تەن وتكىزۋگە اسىقپاعان. ءساي­كەسىنشە، ۆيرۋس جۇقتىرعاندار ىندەتتى تاراتىپ جۇرە بەرگەن. تارالۋ اۋقىمى ۇلعايعان سوڭ كورو­نا­ۆيرۋسپەن كۇرەسۋ كۇردەلەندى. ونىڭ ءۇستى­نە، ەلدە ەگدە تارتقان ازاماتتاردىڭ سانى كوپ. مەملەكەت تۇرعىندارىنىڭ 23 پايىزى – 65 جاستان اسقاندار. ىندەت ەڭ اۋەلى قارت­تار مەن سوزىلمالى اۋرۋى بارلارعا قاۋىپ ءتون­دىرەتىندىكتەن، ماماندار يتاليادا ءولىم كور­سەتكىشى ءالى دە ارتا ءتۇسۋى مۇمكىن دەپ بولجاپ وتىر.

بۇگىندە يتاليانىڭ بۇكىل اۋماعى كا­ران­تيندە. «ەۋروپالىق ۋحان» اتانعان مەملەكەتتە سىرتقا سەبەپسىز شىققاندار ايىپ­پۇل ارقالادى. ۇيدەن شىعۋ سەبەبى كور­سەتىلگەن قۇجاتسىز ۇيدەن شىققاندار 200 ەۋرو ايىپپۇل تولەيدى. ءوزىنىڭ جانە جاقىن­دا­رىنىڭ ءومىرى ءۇشىن الاڭداعان يتاليالىق­تار كوشەگە شىعۋعا ونسىز دا قۇلىقسىز. قاي­تىس بولعانداردىڭ دەنەسىن تولاسسىز تا­سىپ جاتقان جۇك كولىكتەرىن تەرەزەدەن كۇن­دە كورەتىن جەرگىلىكتى تۇرعىندار سال­عىرتتىقتىق زاردابى اۋىر بولاتىنىن ەندى ۇققانداي. بۇگىندە لومبارديا ايماعىنداعى بەرگامو قالاسىنداعى ءمايىتحانادا ينە شان­شار ورىن جوق. سوندىقتان كو­رو­ناۆيرۋستان كوز جۇمعان ناۋقاستاردىڭ دە­نەسى كرەماتسيا جاساۋ ءۇشىن كورشىلەس قا­لا­لارعا جونەلتىلۋدە.

اۋرۋحانالاردىڭ جايى ايتپاسا دا ءتۇ­سى­نىكتى. ناۋقاستاردىڭ تولاسسىز لەگىن قا­بىل­داۋعا جەرگىلىكتى ەمحانالاردا ورىن جە­­­تىسپەيتىندىكتەن، يتاليا اسكەرىنىڭ سار­بازدارى ۋاقىتشا اسكەري گوسپيتالدار قۇرۋ­عا كىرىسكەن. قىتايدان ونداعان توننا ءدارى-دارمەك پەن جاساندى تىنىس الۋ قۇرىل­عىلارى جەتكىزىلۋدە. ال رەسەي كۇنى كە­شە يتالياعا كومەك جونەلتۋ ءۇشىن توعىز يل-76 ۇشاعىن ازىرلەپ قويعانىن حابار­لا­دى. اۋە كەمەسىمەن مەديتسينالىق جاب­دىق­تاردان بولەك، رەسەيلىك ۆيرۋ­سو­لوگتار مەن وزگە دە دارىگەرلەر جەتكىزىلمەك.

بۇدان بولەك، رەسمي ءريمنىڭ ءوتىنىشى بويىن­­شا گەرمانيا يتاليالىق ناۋقاس­تار­دىڭ ءبىر بولىگىن قابىلداۋعا كەلىستى. Deutsche Welle باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىن­شا، 24 ناۋرىزدا العاشقى 8 ناۋقاس لەيپ­تسيگ-گاللە اۋەجايىنا جەتكىزىلگەن. ساك­سونيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى ميحاەل كرەچ­مەردىڭ ايتۋىنشا، ولار درەزدەن جانە لەيپ­تسيگ قالالارىنداعى اۋرۋحانالارعا جات­قىزىلدى.

مەديتسيناسىنىڭ قاۋقارىنا سەنىپ، وزگەلەرگە كومەك قولىن سوزىپ جاتقان گەر­مانيانىڭ وزىندە دە كوروناۆيرۋستىڭ تا­رالۋ قارقىنى ارتىپ بارادى. ەلدە ىندەت جۇق­تىرعاندار سانى 30 مىڭعا جۋىقتاسا، كەسەل قۇرباندارىنىڭ سانى 123-كە جەتتى. مەملەكەت بيلىگى الەۋمەتتىك بايلانىستاردى شەك­تەيتىن قاتاڭ شارالار ەنگىزدى: گەر­ما­نيا­دا جۇمىس ورىندارىنان جانە تۇرعىن ۇيلەردەن تىس اۋماقتا ەكى ادامنان ارتىق جينالۋعا تىيىم سالىندى. ەلدە كافەلەر مەن مەيرامحانالار جابىق. تاماقتى ۇيگە تاپسىرىسپەن الدىرۋعا عانا رۇقسات. ءسان سالوندارىنىڭ جۇمىسى دا توقتاتىلدى.

كارانتيننىڭ ەرمەك ەمەستىگىن، كەسەلدىڭ شىن مانىندە قاۋىپتى ەكەنىن كورسەتۋ ءۇشىن گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەلدىڭ ءوزى دە ءۇي كارانتينىندە جاتىر. وتكەن جۇمادا كانتسلەرگە ەكپە سالعان دارىگەردەن كورونا­ۆيرۋس انىقتالدى.

نەمىستەردىڭ باسىم كوپشىلىگى ەلدەگى كو­روناۆيرۋستىڭ تارالۋىن توقتاتۋعا با­عىت­تالعان شەكتەۋ شارالارىنا قولداۋ ءبىل­دىرۋدە. جەرگىلىكتى ARD قوعامدىق تەلەار­ناسى جۇرگىزگەن ساۋالنامادا گەرمانيا تۇر­عىن­دارىنىڭ 95 پايىزى ەكى ادامنان ارتىق كەزدەسۋگە تىيىم سالىنۋىن قۇپتا­عان. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 3 پايى­زى عانا بۇل تارتىپكە قارسىلىق ءبىلدىرىپتى. جالپى، گەرمانيا ۇكىمەتىنىڭ داعدارىسقا قار­سى ساياساتىن ەل ازاماتتارىنىڭ 75 پايى­زى قولداعان.

لۋكاشەنكو كارانتينگە قارسى

الەمدىك تاجىريبە كوروناۆيرۋس پان­دەمياسىمەن كۇرەسۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى – كارانتيندىك شارالار ەكەنىن كورسەتىپ وتىر. جاھاندى جايلاعان دەرتتى تەزىرەك جەڭۋ ءۇشىن دۇنيەجۇزىندەگى سان ميلليونداعان حالىق قالىپتى تىرشىلىگىنەن باس تارتىپ، وقشاۋ ءومىر سۇرۋگە ءماجبۇر. الاي­دا قاۋىپتى ىندەتتىڭ تارالۋى بەلارۋس تۇر­عىندارىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن وزگەرتە قوي­عان جوق. ەل پرەزيدەنتى الەكساندر لۋ­كاشەنكونى دەرتتىڭ ءوزى ەمەس، ونىڭ اي­نالاسىنداعى دۇربەلەڭ كوبىرەك الاڭ­داتاتىن سەكىلدى. بەلارۋس كوشباسشىسى مەم­لەكەت تۇرعىندارىن بوس ۇرەيگە بەرىل­مەۋگە شاقىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، كورو­نا­ۆي­رۋستان قورعانۋ ءۇشىن اراق ءىشىپ تۇرۋ، مون­شاعا ءجيى ءتۇسۋ جانە دۇرىس تاماقتانۋ جەت­كىلىكتى.

الەكساندر لۋكاشەنكو بەلارۋس ەلىمەن ارا­داعى شەكاراسىن جاۋىپ تاستاعان رە­سەي­دىڭ كارانتيندىك شارالارىن سىنعا الدى. «بەلارۋستەگى جاعداي مۇنداي «اجداھا­لىق» امالدارعا كوشەتىندەي سونشالىق كۇردەلى ەمەس» دەپ مالىمدەدى ول 20 ناۋرىزدا.

«ادامدارعا ءوزى جانە جاقىندارى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك الۋدى مىندەتتەۋ كەرەك. ەگەر جوتەلىپ، تۇشكىرىپ تۇرساڭ، سىرتقا شىقپا، وزگەلەرگە كەسەل تاراتپا. مىنە، شەكتەۋلەردىڭ ءمانى وسى عانا. وسى تۇرعىدان العاندا كوپ ەل تىم قاتاڭ شارالارعا بارىپ جاتىر»، – دە­دى لۋكاشەنكو.

بەلارۋس پرەزيدەنتى ءوز ەلىندەگى مە­دي­تسينانىڭ دامۋىن جوعارى باعالادى. «ءبىزدىڭ مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىنە قۋاندىم. بۇل اۋرۋدى قالاي ەمدەۋ كەرەگىن بىلمەسە دە، قول­دارىندا وعان قارسى ەكپە بولماسا دا، ءبىر­دە-ءبىر ناۋقاستىڭ كوز جۇمۋىنا جول بەرمەدى»، – دەپ ماقتاندى ول.

بۇگىندە ەلدە كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان 70-تەن استام ناۋقاس تىركەلگەن. الايدا الەك­ساندر لۋكاشەنكو كورشىلەرىنەن ۇلگى الىپ، كارانتيندىك شارالار ەنگىزۋگە اسىعار ەمەس. بەلارۋستە بالاباقشالار مەن مەكتەپتەردىڭ جۇمىسى توقتاتىلعان جوق. قىزمەتكەرلەر جۇمىستارىن قالىپتى رەجيمدە جالعاستىرۋدا. بارلىق قوعامدىق ورىندار اشىق، ولارعا كىرۋ-شىعۋ شەك­تەل­مەگەن. مەملەكەت شەكارالارى دا جابىل­ما­عان، تەك وزگە مەملەكەتتەن كەلگەن ازامات­تاردى باقىلاۋ كۇشەيتىلگەن. دەرت بەلگىلەرى بار ازاماتتاردان سىناما الىنىپ، تەك­سە­رىلەدى. وزگەلەر ەل اۋماعىنا ەمىن-ەركىن كىرىپ-شىعا الادى. بەلارۋس پرەزيدەنتىنىڭ پىكىرىنشە، كەسەلمەن كۇرەستە ەلدە قولعا الىن­عان شارالار جەتكىلىكتى. قاتاڭ شەك­تەۋلەر ەنگىزىلەر بولسا، مەملەكەت تۇر­عىن­دارى ۇرەيگە بەرىلىپ، دۇرلىگۋى مۇمكىن. لۋكاشەنكونىڭ ايتۋىنشا، دۇربەلەڭنىڭ زاردابى كەسەلدىڭ زاردابىنان ايتارلىقتاي اۋىر بولۋى مۇمكىن.

«كوروناۆيرۋس الەمدى اقىلىنان اداس­تىردى» دەپ مالىمدەگەن بەلورۋسسيا باس­شى­سى كارانتيندىك شارالار ەل ەكونوميكاسىن تىعىرىققا تىرەيتىنىن العا تارتتى. الەم­دەگى جايسىز ەكونوميكالىق احۋال جانە رە­سەيمەن مۇناي تاسىمالى جونىندەگى كەلىس­سوزدەردىڭ ۇزاققا سوزىلۋى ونسىز دا بەلا­رۋستىڭ قارجىلىق جاعدايىن تۇراق­سىز­داندىردى دەيدى الەكساندر لۋكاشەنكو.

ۋكراينا دارىگەرلەرى دارمەنسىز

بەلارۋستىڭ وڭتۇستىكتەگى كورشىسى ۋكراينانىڭ دا ەكونوميكالىق جاع­دايى قازىر ءماز ەمەس. دەسە دە، ەل بيلىگى كو­رو­ناۆيرۋسپەن كۇرەستىڭ قاتاڭ شارالارىن ەنگىزدى. 18 ناۋرىزدان باستاپ ۋكراينا بار­­­­لىق شەكارالارىن جاپتى. مەملەكەتتە مەترو، تەاترلار، ءىرى ساۋدا ورتالىقتارى، قو­عامدىق تاماقتانۋ ورىندارى جانە فيت­نەس-ورتالىقتاردىڭ جۇمىسى توقتاتىلدى. كيەۆتە جانە ەلدىڭ ىندەت تىركەلگەن ەكى وب­لى­سىندا توتەنشە جاعداي رەجيمى ەنگىزىلدى. كارانتين ءتارتىبىن بۇزعاندارعا جازا بەل­گىلەندى.

بۇل شەكتەۋلەر ەلدەگى قىزمەتتەر نا­رىعى مەن ساۋدا-ساتتىققا كەرى اسەرىن تي­گىزۋدە. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىن­شا ۋكرايناداعى ءىجو-ءنىڭ 3,5 پايىز­عا ءوسۋى ءدال وسى سالالارداعى العا جىلجۋدىڭ ار­قاسى ەدى. الەمدىك ەكونوميكالىق داع­­دا­رىس جاعدايىندا ەلدىڭ سىرتقى نارىقتان قارجى رەسۋرستارىن تارتۋعا مۇمكىندىگى جوق. الداعى ەكى ايدا كيەۆ 5,5 ملرد دوللار كو­لەمىندە سىرتقى قارىزدارىن قايتارۋى ءتيىس. حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ ترانش الۋ جايى بەلگىسىز، ال ۋكراينا ۇلت­تىق بانكىنىڭ رەزەرۆتەرى سارقىلۋعا جاقىن. ويتكەنى قۇنسىزدانىپ بارا جاتقان گريۆ­نانى قولداۋ شارالارىنا قىرۋار قارجى جۇم­سالۋدا. بۇگىنگى تاڭدا كيەۆ حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىمەن كوروناۆيرۋسقا بايلا­نىستى جەدەل قارجىلىق كومەك الۋ جونىندە كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدە.

وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا ۋكراينانىڭ پرە­مەر-ءمينيسترى دەنيس شمىگال ەل تۇر­عىندارىن قارجىلىق داعدارىسقا دايىن­دالۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتتى. «الەمدىك داعدا­رىس­تىڭ سالدارىنان ۋكراينا دا داعدا­رىس­پەن بەتپە-بەت كەلۋى مۇمكىن. بۇل ەكونوميكا مي­نيسترلىگى ءۇشىن عانا ەمەس، تۇتاس ەل ۇكى­مەتى ءۇشىن، سونداي-اق، بيزنەس ءۇشىن دە سىناق كەزەڭى بولماق»، – دەدى ۋكراينا ۇكىمەتىنىڭ باسشىسى.

مەملەكەتتە قىزمەتتەر نارىعى عانا ەمەس، مەديتسينا سالاسى دا تىعىرىققا ءتى­رەلۋدە. جەرگىلىكتى باق-تىڭ حابارلاۋىنشا، كارانتين ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى كولىك قاتىناسىنىڭ توقتاۋى سالدارىنان قالا سىر­تىنان قاتىنايتىن اق حالاتتىلار جۇ­مىس ورىندارىنا جەتە الماي جاتىر. مەدي­تسينا ماماندارى قاجەتتى قورعانىس قۇرال­دارىمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن، ال كەيبىر ەمحانالار كوروناۆيرۋستان باسقا اۋرۋ ءتۇر­لەرى بويىنشا ناۋقاستاردى قابىلداي ال­ماي وتىر. سوڭعى دەرەك بويىنشا ۋك­راي­نادا COVID-19 ينفەكتسياسىن جۇقتىرۋدىڭ 41 دەرەگى تىركەلگەن.

ەلدى تىعىرىققا تىرەگەلى تۇرعان تاعى ءبىر ماسەلە، ۋكرايندىقتاردىڭ باسىم بولىگى ەۋرووداق ەلدەرىنە جۇمىس ىزدەپ كەتكەن. ولار­دىڭ كوپشىلىگى شەتەلدە قىزمەت كور­سەتۋ سالاسىندا ەڭبەكتەنگەن. جۇمىسىنان ايىرىلعاندار جاپپاي ۋكرايناعا اعىلار بولسا، ەلدەگى ەپيدەميولوگيالىق احۋال دا، ەكونوميكالىق جاعداي دا قيىنداي ءتۇسۋى مۇمكىن.

 

سوڭعى جاڭالىقتار