20 Aqpan, 12:33 435 0 Óner Túrkistan Gazeti

Jumaǵulovanyń juldyzdy sáti

Chelıabınskte Reseı Federaııasynyń Halyq ártisi V.Mı­lo­serdov atyndaǵy VIII Halyqaralyq jeke ak­terlik ju­­­­m­ystardyń festıval-baıqaýynda qazaq aktrısasy Re­seı elinen 12 teatr qatysqan alamanda aldyna qara salmaı, úzdik shyǵyp, elor­daǵa úlken abyroımen oraldy. Qa­lı­bek Qýanyshbaev atyn­daǵy Memlekettik aka­demııalyq mýzykalyq qa­zaq drama teat­rynyń akt­rısasy Baqyt Jumaǵulova  klas­sık jazýshy Shyń­ǵys Aıtmatovtyń «Ana – Jer ana» tra­ge­dııa­syn negizge alyp, «Ana men ala» degen ataý­men shyǵardy. Monospektakldiń qoıý­shy-re­jısseri jas ta bolsa sahna keńis­tiginde dara qol­­tańbasyn tanytyp úlger­gen Abaı atyn­daǵy Semeı drama teat­rynyń rejısseri Aıdyn Salban.

«Novyı hýdojestvennyı teatr» mekemesiniń dırektory
A.To­­karevten Nur-Sultan qalasyn­daǵy Qalıbek Qýanyshbaev atyn­daǵy Memlekettik akademııa­lyq mý­zykalyq qazaq drama teatrynyń dırektory Ashat Maemırov pen teatrdyń kórkemdik jetekshisi Tal­ǵat Temenovtiń atyna jeke-jeke quttyqtaý hat keldi. Hatta  qa­zaq teatrynyń aktrısasy Baqyt Ju­maǵulova asa joǵary kásibı deń­geı kórsetkeni sarapshylardyń jo­ǵary baǵalarymen dáleldendi, siz­derdiń tamasha ujymdaryńyzdy osy marapattarymen quttyq­taı­myz, shyǵarmashylyq baılanysta bola bereıik delingen.

Kórshi memlekette turaqty ót­kizilip turatyn jeke ak­ter­ler festıval-baıqaýynda mo­nospektakl janrynda baq sy­na­ǵan Baqyt Jumaǵulovanyń tal­maı izdengen eńbegi, tókken teri aq­taldy. Jer betindegi kúlli ana­lar­dyń  arman-muratyn, ıyǵyna túsken aýyr qasiretin arqalap alǵan Tolǵanaı beınesin somdaǵan Baqytqa negizgi salmaq  tússe, Álı­man – Jasmına Turasheva, akt­rı­sa­nyń qyzy, mektep oqýshysy óz de­bıýtinde keıipkerdiń rýhyn ala­sartpaı alyp shyqty.

Kileń reseılik ártister qatysqan teatr konkýr­syn­da Baqyt Jumaǵulova qos bir­deı – «Eń úzdik áıel róli», «Eń úz­dik spektakl» ataýyn  jeńip al­dy. Re­jısserdiń eńbegi eskeril­meı tur­ǵan joq, festıvaldiń shar­tyna sáıkes jeke dara akter­lik jumys­tarǵa arnalǵan jarysta barsha nazar jeke akterge túsip, baǵa­la­na­dy.

Festıvalge qatysqan 12 mo­nospektakl bilikti ma­man­dardyń, kásibı sarapshylardyń súzgisinen ótip, obektıvti kóz­qa­ras, adaldyq pen ádildik saltanat qur­dy. Bul Nur-Sultan qalasynyń Qal­lekı teatry úshin zor abyroı bol­ǵany shyndyq.

Aktrısa yńyldap, jandy daýyspen berilgen saryn­men spektakldiń arqaýyn, asyl óze­gin ustap otyrady. Tursynjan Sha­paıdyń «Sáýle ǵumyr» atty áni­niń áýeni. Spektaklde jalǵyz de­koraııa bar – eski tigin ma­shı­nasy. Osy bir múlik arqyly re­jıs­ser Aıdyn Salban adamzat tra­gedııasyn metaforalyq qısyn­men tuńǵıyq bere bilgenine orys aýdıtorııasy tánti bolǵanyn esh ja­syrmady. Spektakl aıaqtaly­sy­men Lıýdmıla Fedorova  sahnaǵa shyǵyp, Baqytty qushaqtap jylap biraz turdy.

Lıýdmıla Fedorova: «Men kóp­ten beri munshalyq qat­ty tolqyǵan emespin. Shegelep tas­taǵandaı tapjylmaı otyryp kór­dim. Tildi bilmeımin, júre­gim­men uqtym. Aýdarmanyń maǵan ke­regi joq. Tamasha rejısser, aza­mat! Al siz, árıne,  uly aktrısasyz! «Qudaıym-aı, qudaıym-aı!» dep otyr­dym ishimnen. Bul orasan yr­ǵaq. Anaý qyz bala, ol qalaı oı­naıdy.. (Avtor: Álıman rólindegi Jas­mınany aıtady) kásibı  akt­rısa emes, qımylynda shynaıy ta­zalyq jatty».

Elena Pokorskaıa ara-ara­syn­da sózin Baqyt Juma­ǵulo­va­ǵa baǵyttaı kele, bylaı dep aıtty: «Bizder álbette, Aıtmatovty bilemiz. Aýdarmasyz da bárin uq­tym. Monospektaklde ne bárin tú­si­nesiń, bolmasa uıqy basady. Akt­rısa óz nusqasyn jasaǵan. De­taldardy óte muqııat, qatań tań­daǵan. Spektakl basyndaǵy Tol­ǵanaıdyń ómiriniń jarqyn ke­zeńin alyp tastaǵan soń, qalaı­sha ol bir saǵattyq spektakldi oınap shy­ǵar eken dep qobaljyǵan edim. Alaıda Siz adam tarıhyn tra­gedııalyq bıikke kóterdińiz, barsha áıel qaýymynyń qaıǵyly jaz­my­shy kórindi. Mıftegi moıralar eske túsedi. Taǵdyr jibi úzilse bir ómir óshedi. Náreste týdy, bári qaı­tadan bastalady. Ǵa­lamat ak­terlik oıyn. Álıman ól­­gende men eńirep jy­lap ji­berdim. Mundaı ról­di shynaıy berýge árkimniń kúshi jete ber­meıdi. Sizge kúsh­ti akter­lik tempera­ment­pen bu­laı isteýdiń oraıy keldi. Bir­den sherli áýen­nen bastap kettińiz. Bul ómirdiń sheksiz polot­nosy. Jer anany tigin mashınkasy aýystyr­ǵan. Taza trage­dııa­lyq spektakl. Bul – sırek kez­de­se­tin qu­bylys. Sizge basym­dy ıip, qu­r­met bildi­re­min».

Andreı Va­ga­nov: «Kúsh­­­­­­ti áser etti. Adam­­­­nan qaıǵyly tol­qyn tarasa, bu­­­ǵan qarsylasý múmkin emes. So­nyń bári osy áıel­diń jan dúnıesi ar­­qyly beriledi. Sımvloıkaǵa kel­­sek, tigin mashın­kasy sharýa eń­­be­gi­niń tuspaly, akt­rısanyń kúsh­ti­ligi, ol osy tigin mashın­ka­synan 300 %-ǵa basym tústi. Bárin qoly­men epti beredi. Bul bizdi erekshe qaı­ran qaldyrdy. Keremet akter­lik sheberlik», – dep baǵalady.

Evgenıı Vıltovskıı: «Me­niń­she, bári jandy oıyn arqyly berilgen. Munda búkil adam taǵdyrlary jatyr. Úzilgen jipter – úzilgen ómirler. Tigin ma­shınkasy búkil mýzykany berip tur. Keıipker qaıǵyratyn kezdegi sa­ryn júrekti qozǵaıdy. Men ne­gizi osy Chelıabınsktiń  týmasymyn.Osynda bar teatrlardaǵy qoıy­lym­dardy kórip, ózgeshe bir jańa­lyq izdeımin. Qarap otyrsam teatr­ǵa jaqsy qarjy bólingen, de­koraııa kostıýmder keremet, akterler da jaman emes, biraq teatr joq. Kenet sahnaǵa geog­rafııalyq kórshi eldiń teat­rynan kelgen aktrısa bir ǵana  ótken  ǵasyrdyń dúnıe tańdaýymen shy­ǵyp bárimizdi qaıran qaldyrdy.  Pıter Brýk aıtqandaı, eki oryn­dyq, bir akter. Mine, naǵyz teatr! Munyń bári kútpegen jerden. Myq­ty rejıssýra bar.

Olarda teatr bar, muny men kózimmen kórdim. Áreket tý­dyratyn sóz, aıqyn qımyl. Aktrısanyń qasyndaǵy áriptesine, zat­tarǵa qarym-qatynasy keremet. Só­zim joq. Teatr ólgen joq. Meni erek­she tolqytqany osy boldy», – dedi.

Sóz sońynda aktrısa B.Ju­­ma­ǵulovanyń fes­tı­­val jaı­ly oıymen bólisýdi jón sana­dyq:

– Árıne, bul jalǵyz men úshin emes, ózim 22 jyl eńbek etip kele jat­qan kıeli Qallekı teatrymyz úshin de úlken jetistik. Osy oraı­da, mundaı kúrdeli klassıkalyq beı­ne jasaý barysynda maǵan ózi­niń ónerdegi izgi qasıetin kór­setken Qazaqstannyń Halyq ártisi  Ti­lektes Meıramov aǵam. Osyndaı mo­nospektakl janrynda qa­zaq­standyq teatrlar ishinde jeke ju­­mys istegen akter,  onshaqty eń­­begi bar. Tilektes aǵanyń boıyn­daǵy ónerge degen tazalyqty, adal­dyq­ty, akter eńbegine degen ba­ǵa­laý qasıetin kórdim. Aǵaǵa bas­ym­dy ıip alǵys aıtamyn. Al jas re­jısser Aıdyn Salban «júreginiń tú­g­i bar» degendeı, júrekti re­jıs­ser ekenin naqty dáleldedi. Ony Reseılik synshylar da basa aıtty. Bo­lashaqta A.Salbannyń qazaq teatr ónerine úlken dúnıeler áke­letinine kúmán keltirmeımin. Jeke shy­ǵarmashylyǵyma áriptestik qol­daý bildirgen teatrymyzdyń kór­kemdik jetekshisi T.Temenov pen teatr dırektory A.Maemı­rov­ke de alǵysym sheksiz.

 

Aıgúl KEMELBAEVA,

jazýshy, «Daryn» memlekettik jastar syılyǵynyń laýreaty

Nur-Sultan qalasy

Sońǵy jańalyqtar