7 Jeltoqsan, 09:55 495 0 Jańalyqtar Asyl TUMAR

Zeınetaqy jınaǵy baspanaǵa berile me?

Memleket basshysy qyrkúıektegi Joldaýynda Úkimetke jumys isteıtin azamattarǵa ózderiniń zeınetaqy jına­ǵynyń bir bóligin maqsatty paı­dalaný máselesin pysyqtaýdy tapsyrǵaly beri zeınetaqy júıesin je­tildirý jónindegi jumys toby jıi bas qosatyn boldy. Premer-Mınıstrdiń orynbasary Berdibek Saparbaev jetekshilik etetin jumys toby keshe besinshi otyrysyn ótkizdi, onda qandaı talqylaý bolǵany beımálim. Belgilisi, jumys toby qazaqstandyqtar taǵatsyz kútip otyrǵan usynysty jyl sońynda jarııalaıdy. 

Otyrysta «Biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory» AQ basqarma tóraǵasy Janat Qurmanov Qazaqstandaǵy zeınetaqy júıesiniń tıimdiligin baǵalaýdy jáne halyqaralyq tájirıbe taldamyn usynǵan. Sondaı-aq zeınetaqy júıesiniń tıimdiligin arttyrýǵa qatysty usynystar – zeınetaqy jınaqtarynyń bir bóligin turǵyn úı satyp alýǵa nemese bilim alýǵa paıdalaný, Biryńǵaı áleýmettik qor qurý, biryńǵaı áleýmettik tólem engizý qaralǵan.

Jalpy, zeınetaqy jınaǵyndaǵy qarjy­ny baspanaǵa paıdalanýǵa baılanysty qandaı sheshim qabyldanatyny jurtty eleńdetip otyr. Sebebi 25 qarasha kúni Májiliske barǵan Úkimet jetekshisi Asqar Mamın de bul suraqqa mardymdy jaýap bermedi. Bar aıtqany, búgingi kúni 5,3 mln jınaqtaýshynyń 500 myń teńgege deıin,
1,6 mln adamnyń 500 myńnan 1 mln teńgege deıin zeınetaqy jınaǵy bar.

«Osylaısha, azamattardyń zeınetaqy jınaǵynyń ortasha kólemi 1 040 800 teńgeni, onyń ishinde erlerde 1 164 700 teńgeni, áıelderde 900 400 teńgeni qurady. Úkimet Memleket basshysynyń 2019 jylǵy 2 qyrkúıektegi Qa­zaqstan halqyna Joldaýyn jú­zege asyrý úshin jumys isteıtin azamattardyń zeınetaqy jına­ǵynyń bir bóligin baspana satyp alýǵa nemese bilim alý úshin paı­dalaný máselesin zerdelep jatyr» degen Úkimet jetekshisi jumys to­bynyń Qazaqstanda jınaqtaý­shy qor qalyptastyrýda sınga­pýrlyq tájirıbeni qoldaný múm­kindigin zerdelep otyrǵanyn jet­kizgen. Sebebi bizdiń el úshin budan tıimdi tásil joq kórinedi. Qazaqstan azamattarynyń 70 pa­ıyzdan astamynyń zeınetaqy jı­naq shotynda jınalǵan 1 mıl­lıon teńgege jeter-jetpes qarjy ıpoteka rásimdeýde alǵashqy tó­lem jasaý úshin jetkiliksiz. Eger Sıngapýr zeınetaqy júıe­siniń tájirıbesin alar bolsaq, onda Ortalyq jınaqtaý qoryn qurýǵa týra keledi. El ekonomıs­teri de osy tásildi usynyp júr. Bul biz­diń BJZQ-nyń balamasyna uqsas. Iaǵnı, Sıngapýrda jumys­shy da, jumys berýshi de qorǵa aı saıyn aýdarym jasaıdy, sodan keıin bul aqsha salymshynyń tu­raqty, ar­naıy jáne medıı­na­lyq shot­ta­ryna aýdarylady. Tu­raq­­ty shot­ta­ǵy aqsha baspana sa­typ alýǵa, ózi nemese otbasy mú­she­le­riniń oqý aqysyn tóleýge qol­da­nylady. Mú­gedek bolyp qal­ǵan jaǵdaıda nemese salym­shyǵa aýyr nemese emdelmeıtin dert dıagno­zy qoıyl­ǵan jaǵdaı­da, merziminen buryn aqshany «sheship» alý múm­kin bolady. Al arnaıy shotta jı­naqtalǵan qara­jat «qol jetim­siz», ıaǵnı zeıneta­qy rezervi bo­la­dy. Medıı­na­lyq shottaǵy aq­sha­ny salymshy densaýlyǵyna jum­saı alady. Bul – bizdiń bir top ekonomıst usy­nyp otyrǵan júıe. Al jumys to­bynyń qandaı usy­nys jasaı­tynyn aı sońynda bilemiz.

aikyn.kz

Sońǵy jańalyqtar