17 Qazan, 12:08 428 0 Rýhanııat "Túrkistan" gazetiniń avtorlary

Sádiqoja sazdary Qaradala aspanynda áýeledi

Qazaqtyń án ónerinde ózindik orny bar ánshi, sazger, aqyn Sádiqoja Moshanulynyń 100 jyldyq mereıtoıy ózi dúnıege kelgen Qasıetti Qaradala topyraǵynda atalyp ótti. «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda ótken toıǵa alys-jaqynnan óner qaıratkerleri, ánshi, bıshiler, aqyn, jazýshylar, oblys, aýdan ákimderi men el ardaqtylary jınaldy.

Saltanatty shara Ketpen aýylynda Jetisý án­shi­lik mektebiniń kórnekti ókili Sádiqoja Moshanulyna arnalǵan eskert­kishtiń ashylýymen bastaldy. Aqynnyń músinin týysy, belgili sýretshi-músinshi Baqtııar Qaıranbaev jasasa, demeýshilik etken – kásipker Edige Qojahmet.

Sán-saltanatymen ótken toı­­da Almaty qalasynyń Ǵ.Mú­­sirepov atyndaǵy memlekettik balalar men jasóspirimder tea­trynyń artısteri daıyndaǵan teatrlandyrylǵan qoıy­lym kórsetilip, aýdan, Nur-Sultan, Almatydan kelgen óner maıtalmandary ánnen shashý shashty. Konerttik baǵdarlama barysynda Ramazan Stamǵazıev, Nurjan Janpeıis, Tileýles Qurmanǵalıev bastaǵan kil myqty dástúrli ánshiler Sádiqoja ánderin naqyshynda oryndap, Qaradala aspanynda áýeletti.

Sonymen qatar «Áýenin Aspantaýdan ári asyrǵan...» atty ǵylymı konferenııa uıymdastyrylyp, Sádiqoja atyndaǵy júldege báıge men qazaq kúresinen jarys ótti. Qaradalany dú­­birletken 6 shaqyrymdyq taı, 25 shaqyrymdyq at jarysyna arǵysy Qyrǵyzstannan bastap, elimizdiń Túrkistan, Jambyl, Jar­­kent, Uzynaǵash, Almaty ob­­l­ystarynyń atbegileri júı­rik­terin qosyp, óz baǵyn synady. Tústen keıin ótken báıgede jeńim­paz atanǵandar kólik mi­nip, júldegerler qarjylaı syılyqtardyń ıegeri atandy. Toı sońynda Sádiqoja ánderi engen án jınaq tartý etildi.

Búginde Sádiqoja Moshanulynyń ánderi el aýmaǵynda ǵana emes, qazaqtar mekendegen alys-jaqyn shetelderge de keńinen taralyp ketken.

Onyń:

Bizdiń aýyl Ketpenniń  eteginde,

Erte shyqsam aýylyńa jetemin be?

Sary bıdaı, Saǵyndym, qalqa, daýsyńdy-aı, – dep bastalatyn syrly sazdan órilgen, jan tebirente shyrqalatyn ánin bilmeıtin jan kemde-kem shyǵar?!

Qasıetti Qaradala topyraǵynan týǵan tarlandardyń, biri de biregeıi bolǵan Sádiqoja Moshanuly 1917 jyly Ketpen aýylynda dúnıege kelgen. Aýmaly-tókpeli qıyn asharshylyq zamanynda elmen birge týǵan jerin tastap, bas saýǵalaǵan. Sol kóshpen birge ketken Sádiqoja Qytaı elinde júrip, talaı qıynshylyqty bastan ótkergen. Kózi kórgen jandardyń aıtýynsha, án ónerine degen onyń asqaq sezimi, jyrǵa degen áýestigi, jastaıynan qalyptasqan.

Qysqa ǵana ǵumyrynda sazger (29 jasynda baqılyq bolǵan) aqyndar aıtysynda ǵana emes, án men jyr dodasynda da jarqyrap halyqtyń ystyq yqylasyna bólengen. Jarty ǵasyrǵa jýyq estilmegen Sádiqoja ánderi 1960 jyldary Qytaıdaǵy aǵaıyndardyń alǵashqy legi týǵan jerge orala bastaǵan kezde halqymen qaıta qaýyshty. Onyń keıbir shyǵarmalary buǵan deıin halyq áni dep te oryndalyp júrdi.

Nazıra Jumaqulova,

jýrnalıst

Sońǵy jańalyqtar