4 Qazan, 13:17 454 0 Rýhanııat Túrkistan International Political Weekly

Kitaphana álemi – jastar áleýeti men júzege asyrylatyn múmkindikter mekeni

Elimizde Elbasynyń 2018 jylǵy 13 qarashadaǵy № 784 Jarlyǵymen 2019 jyl Jastar jyly bolyp jarııalanǵany belgili. Jastar jyly Táýelsiz Qazaqstan tarıhynda alǵash ret atalyp ótilýde. Jastardyń áleýetin kóterýge baǵyttalǵan osynaý bastama aıasynda Respýblıka deńgeıinde alǵash ret 2019 jyldyń 26-27 qyrkúıeginde «Kitaphana álemi – jastar áleýeti men júzege asyrylatyn múmkindikter mekeni» atty QR arnaıy kitaphanalary jas kitaphanashylarynyń I Sleti ótti. Bul sharany «Zaǵıp jáne nashar kóretin azamattarǵa arnalǵan respýblıkalyq kitaphana» RMM (ári qaraı, ZNKAARK) uıymdastyrdy.

Jastar jylyna oraı uıymdastyrylǵan Slettiń negizgi maqsaty – jas mamandarymyzdyń shyǵarmashylyq jetistikterin aıqyndaý jáne osy salada tyń ádisterdi engizý, ujymda pozıtıvti jumys tártibin qalyptastyrý. Sonymen qatar, kitaphana salasynyń mamandarynyń ózara tájirıbe almasyp, biliktiligin arttyrýdy qarastyrdy.

Eki kúnge josparlanǵan jas kitaphanashylar Sletiniń ashylý saltanaty QR Ulttyq kitaphanasynda ótkizilip, ekinshi kúngi negizgi sharalar «ZNKAARK» RMM-sinde ótti.

Sletke Qazaqstan Respýblıkasy boıynsha ZNKAARK qarasty oblystyq, qalalyq arnaıy kitaphanalary men arnaıy bólimderiniń basshylary men jas kitaphanashylary qatysty.

Shara barysynda atalǵan mekemeniń dırektory Ashat Baıuzaqov alǵysóz sóılep, bıylǵy Jastar jylynda jas mamandarǵa erekshe nazar aýdaryp, olardyń biliktiligin arttyrý úshin túrli sharalar uıymdastyrylyp jatqanyn aıta kele, shaqyrylǵan qonaqtarmen tanystyrdy.

Slet barysynda mynadaı sharalar ótti:

Slettiń plenarlyq otyrysynda L.N. Gýmılev atyndaǵy memlekettik ýnıversıteti ǵylymı kitaphanasynyń qyzmetkeri Gúlhaıa Jyashbaeva, Qazaq Ulttyq Ýnıversıtetiniń tarıh, arheologııa jáne etnologııa fakýltetiniń aǵa oqytýshysy,kitaphana isiniń magıstri Nazgúl Dengelbaeva, Qazaq ulttyq qyzdar pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń Óner jáne mádenıet fakýltetiniń aǵa oqytýshysy, doktoranty – Shynar Ýsenbaeva, Qazaq Ulttyq Ýnıversıtetiniń Tarıh, arheologııa jáne etnologııa fakýltetiniń kitaphana isi mamandyǵynyń stýdentteri Ernar Ergesh pen Rysgúl Daýtanovalar jáne ZNKAARK qarasty respýblıka boıynsha arnaıy kitaphanalardan kelgen jas kitaphanashylary men «Rýhanı Qazyna – 2019» festıvaline qatysyp, júldeger atanǵan arnaıy kitaphanalar mamandary kitaphana isine baılanysty túrli taqyryptardaǵy ózekti máselelerdi qozǵaıtyn jas mamandar baıandamalar jasady.

Zaǵıp jáne nashar kóretin azamattarǵa arnalǵan respýblıkalyq kitaphanamen tyǵyz baılanysta jumys istep kele jatqan «Qazaqstandyq Kitaphanalyq Odaq" ZTB mamany, Ulttyq kitaphana dırektorynyń orynbasary Ajar Iýsýpova arnaıy kitaphana basshylaryna "Qoǵam transformaııasy – kitaphanalar transformaııasy" taqyrybynda semınar-

trenıng, al, respýblıka boıynsha jınalǵan jas kitaphanashylarǵa QR Ulttyq kitaphanasynyń Ulttyq bıblıografııa qyzmetiniń jetekshisi Álııa Saıdembaeva "Qazirgi qoǵamdaǵy kitaphanalardyń ınnovaııalyq qyzmeti" atty sheberlik synybyn ótkizdi.

Avtomattandyrylǵan aqparat júıesi – QR-nyń arnaýly kitaphanasy («AAJ – QR AK») baǵdarlamasynyń avtory, Dına Izbasarova jáne Kitap qoryn tolyqtyrý, óńdeý jáne katalogtardy uıymdastyrý bóliminiń meńgerýshisi, Tatıana Rogatkına Sletke qatysýshylarǵa «Ámbebap ondyq jikteýge (ÁOJ) kóshý jáne «AAJ – QR AK» baǵdarlamasynyń ÁOJ-ge ótýin baǵdarlamalyq qamtamasyz etýge beıimdeý» arnaıy baǵdarlamasy boıynsha 3 saǵattyq tájirıbelik semınar ótkizdi.

Qazaq Ulttyq Ýnıversıtetiniń ustazy, PhD doktorant, Aıan Joldasov jas mamandarǵa «Áleýmettik jelilerde arnaıy kitaphalardy jáne kitaphana qyzmetin nasıhattaý» taqyrybynda Zaǵıp jáne nashar kóretin azamattarǵa arnalǵan respýblıkalyq kitaphana men QR Ulttyq kitaphanasynyń facebook, instagram, vkontakte paraqshalaryn salystyryp sholý jasady. Jas maman óziniń sheberlik synybynda áleýmettik jelide qoǵamdaǵy rýhanı mańyzdy oryndardyń biri bolyp sanalatyn arnaıy jáne ulttyq sanattaǵy kitaphanalardyń qazirgi zamandaǵy damý tendenııalaryn atap ótip, meılinshe el arasynda keńinen nasıhattaýdyń joldaryn atap ótti.

Sletke arnaıy Nur-Sultan qalasynan kelgen, «Global Inclusive innovation múgedekter qoǵamy» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy – Ǵalymjan Gabdreshov zaǵıp jandardyń keńistiktegi baǵdaryn anyqtaıtyn «Sezual» tıfloqurylǵysynyń avtory, ári osy birlestiktiń tóraǵasy. Ǵalymjan Gabdreshov «Sezual» tıfloqurylǵysynyń kómegimen zaǵıp jandar aldyndaǵy kedergini, onyń qashyqtyǵy men bıiktigin, ne zat ekenin 0.12 sek ishinde anyqtaı alatynyn, qozǵalatyn zattardy (avtomobılder, jaıaý júrginshiler jáne t.b.) baqylaýǵa múmkindik beretinin tájirıbe júzinde kórsetti. Bul tehnologııa alǵashqy tájirıbelik satyda Halyqaralyq ǵalymdar keńesinde synalyp, zaǵıp adamdardy keńistikte baǵyttaý úshin tıfloquraldar salasyndaǵy mańyzdy jańalyq retinde tanylǵanyn slaıd júzinde kórsetti.

QR arnaıy kitaphanalarynyń ıntegraııasy, zamanaýı formatta damytý taqyrybyndaǵy ózekti másele – qazaq latyn álipbıiniń Braıl qarpine kóshirý. Kitaphana dırektorynyń orynbasary, Maqsut Djýmabekov Nur-Sultan qalasy, QR Mádenıet jáne sport mınıstrligi, Sh. Shaıahmetov atyndaǵy «Til-Qazyna» ulttyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵyna saraptama jasaýǵa joldanǵan, qazaq latyn álipbıiniń Braıl qarpine beıimdelgen jobasynyń tanystyrylymymen Sletke qatysýǵa kelgen arnaıy kitaphana ókilderi men qatysýshylarǵa tanystyrdy.

«Arnaıy kitaphanalarda tıflotehnıkalyq quraldardy qoldaný» taqyrybynda JShS «SATR ortalyǵy» menedjeri, Sergeı Dıadıýlıa pen tıflotehnıkalyq quraldardy qoldaný boıynsha nusqaýshy Anatolıı Mıgaı sóz alyp, ortalyqtyń zaǵıp jandarǵa arnalǵan tıflotehnıkalyq quraldary men mektep oqýshylaryna arnalǵan oqýlyqtary jaıynda málimetter berdi.

Osy oraıda aıta ketý kerek, joǵary oqý oryn (JOO) stýdentteri men oqýdy jańa bitirgen jas mamandar JOO-da zaǵıp jandarǵa arnaıy núkteli-bederli qariptegi jáne dybystandyrylǵan kitaptardyń tapshylyǵy jaıynda másele kóterdi.

M. Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýty, qoljazba bóliminiń meńgerýshisi – Toqtar Álibek, Sh. Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynyń Jańa dáýirdegi Qazaqstan tarıhy bóliminiń ǵylymı qyzmetkeri Rashıd Orazov, ál-Farabı atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýnıversıtetiniń tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Taldybek Nurpeıis jáne Jetisý jyrshysy, belgili kompozıtor Jylbek Toqtasynovtardyń qatysýymen «Rýhanı jańǵyrý jáne Uly dalanyń jeti qyry: tarıhı sabaqtastyq» taqyrybynda dóńgelek ústel ótti. Ǵalymdar Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» atty maqalasy ulttyń ıdeologııalyq ustanymyna aınalyp bara jatqanyn sóz ete kelip, «Uly dalanyń jeti qyry» atty maqalasy Rýhanı jańǵyrýdyń tuǵyrnamalyq jalǵasy ekendigi týraly oı qozǵady.

248 410 qory bar Zaǵıp jáne nashar kóretin azamattarǵa arnalǵan respýblıkalyq kitaphanada «Kitaphana – rýhanııat mekeni» atty aýqymdy kitap kórmesi jasaqtaldy. Kitaphana – núkteli-bederli jáne úlkeıtilgen qariptegi ádebıetterdiń, jaıpaq baspadaǵy ádebıetterdiń, taktıldi, dybystandyrylǵan kitaptardyń, fonograftardyń, fılmderdiń baǵa jetpes qory bolyp tabylady. Qazirgi ýaqytta túrli klassıkalyq týyndylar, orfografııalyq, ǵylymı fantastıka, kórkem ádebıetter, sonymen qatar, kóptegen basqa tilderde jazylǵan ádebıetter qordan oryn alǵan. Kitaphana jyl saıyn 3000-nan astam oqyrmanǵa qyzmet kórsetedi.

Barshaǵa belgili, kitaphana isi qıyndyǵy men qyzyǵy qatar júretin mamandyq. Jalaqysy azdyǵyna qaraı, búgingi tańda kitaphana mamandary basqa salalarǵa ketip jatqany jasyryn emes. Áıtse de, jastarymyzdyń osy iske qaıta bet buryp, qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵany qýantarlyq jaı. QR boıynsha zaǵıp jandarǵa 1 respýblıkalyq, 9 oblystyq 5 qalalyq kitaphanalar men 2 kitaphanalyq bólim qyzmet kórsetedi. Múmkindigi shekteýli zaǵıp jandarmen jumys isteý úshin erekshe shydamdylyq pen kórkem minez qajet.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń 2019 jyldyń 2 qyrkúıektegi «Syndarly qoǵamdyq dıalog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men órkendeýiniń negizi» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda 2020 jyldyń basynan kitaphanashylardyń jalaqysyn kóterý týraly aıtylǵan. Bul, jalaqysy tómen, elimizdegi mádenı salada tegin qyzmet kórsetetin jalǵyz mekeme «KITAPHANA» qyzmetkerleri úshin kóńil qýantarlyq úlken jańalyq.

Mine, eki kúndik «Kitaphana álemi – jastar áleýeti men júzege asyrylatyn múmkindikter mekeni» atty QR arnaıy kitaphanalary jas kitaphanashylarynyń I Sleti óz máresine jetti. Slet aıasynda qatysýshylar zaǵıp jandardyń suranystaryna oraı paıdaly derekterdi jınaqtap, biliktiligin arttyrýǵa meılinshe qoldaý bildirdi. Kitaphanashylar jıyny joǵary deńgeıde ótti.

Rýhanı-mádenı salanyń damytýda aıryqsha úles qosyp júrgen áriptesterimizdiń eńbekterine mol tabys, bereke-birlik jáne sáttilik tileı otyryp, úlken rızashylyǵymyzdy bildiremiz!

Zahra Mahanova,

Zaǵıp jáne nashar kóretin azamattarǵa

arnalǵan respýblıkalyq kitaphana

dırektorynyń keńesshisi

Sońǵy jańalyqtar