12 Qyrkúıek, 12:13 510 0 Jańalyqtar Anar LEPESOVA

Qazaq baıysa... shetelden úı alatyn boldy

Búginde shetelde úıińniń bolýy – trend. Aqshasy barlar jaıly qonysty elden emes, shalǵaıdan izdeýge kósh­ken syńaıly. Nesin ja­sy­raıyq, osy kúni álemniń eki shetinde de tura alý, kóńiliń qalaǵanda kól jaǵasyndaǵy úıińe ushyp barý – kóptiń armany.

Sońǵy jyldary el turǵyndary shet­elden turǵyn úı jáne kommer­ııa­lyq nysandardy satyp alýdy jıi­let­ken. Bul týraly sheteldik jyljymaıtyn mú­likke arnalǵan ınvestıııalar jó­nin­degi konferenııada aıtyldy. Jyl­jy­maıtyn múlik naryǵy mamandarynyń sózine súıensek, qazaqstandyqtar kóbine Túrkııa, Soltústik Kıpr, Ispanııa, Bol­ga­rııa, Germanııa, AQSh, Chehııa, BAÁ, Italııa, Ka­nada, Taıland sekildi elderden  baspana izdeıdi eken.

Eýrazııalyq ekonomıkalyq ynty­maq­tastyq uıymynyń sheteldik jyl­jy­maıtyn múlik komıtetiniń vıe-pre­zı­denti Elena Kvolek-Rýmıanevanyń aı­týyn­sha, shetelden alynatyn jyl­jy­maıtyn múliktiń ortasha baǵasy tań­daýyńyz túsken memlekettiń naryqtyq jaǵdaıyna baılanysty árqıly. Máselen, Bolgarııada páterlerdiń baǵasy 15 myń eýrodan bastalsa, Dýbaıda –   250 myńnan, Sol­tústik Kıprde – 40 myńnan, Ońtústik Kıprde – 80 myńnan, al Túrkııada  50 myńnan bastalady.

– Shetelden baspana satyp alýǵa qa­zaq­standyqtardyń yntasy joǵary. Damyǵan elderge qonys aýdaryp, ómir sapasyn jaqsartqysy keletinder kóp. Bir ereksheligi, qazaqstandyqtar shaǵyn aýmaqty jerlerdi unatpaıdy. Mysaly, olar Kıprdegi vıllalardy satyp al­maıdy. Olar bul elde úlken ýchaskelerge 1000 – 1500 sharshy metrlik turǵyn úılerin salǵandy jón kóredi. Ekinshiden, Qazaqstan turǵyndary balalarǵa bilim berý máselesine erekshe kóńil bóledi. Soltústik jáne Ońtústik Kıprde bilim alý aıtarlyqtaı qoljetimdi. Sondyqtan Kıpr qazaqstandyqtar jyljymaıtyn múlik satyp alatyn elderdiń ondyǵyna kiredi. Budan bólek, shetelde turǵysy keletin Qazaqstan azamattary teńgeniń jaqsy qyzmet kórsetkenin qalaıdy. Sondyqtan olar Ispanııa, Bolgarııa, Taılandtan jalǵa páter alady. Turǵyn úıdi satyp alǵanda da kommerııalyq komponent týraly, kapıtaldy saqtaý jáne kóbeıtý týraly oılaıdy, – deıdi Elena Kvolek-Rýmıaneva.

Suranys artqandyǵynyń taǵy bir dáleli – sońǵy ýaqytta elimizde shet­elden úı satyp alýdyń túrli jeńil jol­daryn nasıhattaıtyn ári usynatyn kom­pa­nııa­lar kóbeıdi. Solardyń biri – «Afık grýp» halyqaralyq qurylys kom­panııasy. As­tana, Almaty jáne Shym­kent qala­la­ry­nyń turǵyndarymen kezdesip, arnaıy konferenııa ótkizip, Soltústik Kıprden úı alýǵa úndep júrgen kom­panııa ókil­de­riniń aıtýynsha, araldan baspana satyp alýdyń túk qıyndyǵy joq. Ondaǵy úı­lerdiń baǵasy otandyq páterler qunynan qymbat emes. Páter, vılla tipti taý­n­haýstyń ár shar­shy me­trine 900 dollar tó­lep satyp alýǵa bo­latyn kórinedi.

«Biz, qazaqstandyqtar, týra bir jyl buryn Soltústik Kıprge kóshken bola­tyn­byz. Onda bári qoljetimdi ári janǵa jaıly oryn. Adamdary da ózimiz sekildi ashyq. Tabıǵaty da tamasha. Eń qýan­tar­lyǵy, turǵyn úı baǵasynyń qolje­tim­diligi. Sosyn birden bul jaıly otandas­ta­rymyzben bólisýdi jón dep taptyq. Sebebi óz ómirin tynysh jerde, tabıǵat aıasynda ótkizgendi qup kóretinder kóp. Bizdiń kompanııa arqyly ózińizge unaıtyn turǵyn úıdi onlaın tańdaýǵa ne bolmasa araldyń ózine baryp tańdaýǵa bolady. Teńiz jaǵasyndaǵy úıdi paıyzsyz bólip tóleýge nemese 7 jylǵa nesıege ala ala­syz», – deıdi «Afık grýp» kompa­nııasynyń Ortalyq Azııa jáne Qazaqstan boıynsha dırektory Ekaterına Mýnataeva.

Soltústik Kıprdiń jumaq meken ekeni talassyz. Jerorta teńiziniń jaǵasyndaǵy ondaǵan aralda 300 kún boıy kún shýa­ǵyna qyzdyrynýǵa bolady. Turǵyn úı keshenderiniń aýmaǵynda balalar alań­dary, sporttyq klýbtar, akvaparkter men basseınder bar. Budan bólek, jergilikti  rıeltorlar aralda qylmys deńgeıiniń tómendigin alǵa tartady. Sondyqtan bul elden jyljymaıtyn múlik alýǵa nıetti otandastarymyzdyń kóbeıý syryn túsi­nýge bolatyndaı. Solardyń biri – shym­kenttik Ásııa Qarataeva.

«Meniń oıymsha, Kıprden baspana alý­ǵa qarapaıym qazaqstandyqtardyń múmkindigi jetedi. Páterler qymbat emes, bar bolǵany 45 myń dollar. Teńiz jaǵasyndaǵy úı jan rahaty ǵana emes, bolashaqqa quıylǵan jaqsy ınvestıııa. Óıtkeni úıińdi aralǵa aǵylyp keletin týrısterge jalǵa berý arqyly qyrýar paıda tabýǵa bolady», – deıdi Ásııa.

Árıne, ár qazaq baı-qýatty bolsa, ja­ny qalaǵan jerde tursa, qýanamyz. Alaı­da onsyz da tarydaı shashylǵan hal­qy­myzdyń basyn qosa almaı júrgende, baýyrlarymyzdyń ıgilikti ómirdi óz jeri­nen emes, jat jurttan izdegeni alań­da­tady.

Anar LEPESOVA

«Túrkistan»

Sońǵy jańalyqtar